Page 32 - การสื่อสารในงานสารสนเทศ
P. 32
5-22 การส่อื สารในงานสารสนเทศ
2. แบบจ�ำลองการส่ือสาร
การส่ือสารเป็นเครือข่ายทางสังคมท่ีซับซ้อนเช่ือมโยงบุคคลกลุ่มต่างๆ ทั้งในระดับมหภาคและ
ระดับจุลภาค แบบจ�ำลองการสื่อสารช่วยให้การผู้วางแผนเข้าใจความสัมพันธ์ของปัจจัยต่างๆ ของการ
สอ่ื สารในสังคมจนสามารถน�ำไปเปน็ ประโยชนใ์ นการวางแผนการสอื่ สารได้
2.1 แบบจ�ำลองการสื่อสารแบบทางเดียว (one - way communication model) เปน็ การอธบิ าย
การส่ือสารโดยไม่กล่าวถึงการส่ือสารกลับ (feedback) เป็นการอธิบายกระบวนการการสื่อสารจากผู้ส่ง
สารไปยงั ผู้รับสารเทา่ นัน้ ตามแบบจ�ำลองดงั ต่อไปน้ี
เขารหสั สาร ชองทาง ถอดรหสั
ตคี วามหมาย ตีความหมาย
ถอดรหัส เขา รหัส
ผูส ง สาร ผูรับสาร
ภาพที่ 5.4 แบบจำ� ลองการสอ่ื สารทางเดยี ว
ในกระบวนการการสื่อสารแบบทางเดียวน้ัน มีองค์ประกอบส�ำคัญ 4 ประการ ได้แก่ ผู้ส่งสาร
สาร สื่อ และผู้รบั สาร
ผู้สง่ สาร คอื บคุ คลหรือกลุ่มบคุ คลทีต่ อ้ งการจะท�ำการสื่อสารความคดิ ความรสู้ ึก ความตอ้ งการ
ขา่ วสาร และวตั ถปุ ระสงค์ของตน ดังน้ัน ผู้ส่งสารจึงอาจเป็นคนๆ เดียวหรือหลายคน เชน่ กลุ่มนกั ศกึ ษา
กลมุ่ ประชาชน หรอื เปน็ สถาบนั เชน่ รฐั บาล พรรคการเมอื ง บรษิ ทั หนว่ ยราชการ หรอื สถาบนั สอ่ื มวลชน
ฯลฯ
สาร คือ ผลผลิตของผู้ส่งสารท่ีถ่ายทอดความคิด ความรู้สึก ความต้องการ ข่าวสาร และ
วัตถปุ ระสงค์ของตนทปี่ รากฏออกมาในรูปของรหสั เชน่ เมื่อเราพูดสารก็คอื ส่งิ ทีเ่ ราพดู เมอ่ื เราเขยี นสารก็
คือส่ิงที่เราเขียน เม่ือเราแสดงกิริยาท่าทาง สารก็คือกิริยาท่าทาง เม่ือเราอ่านหนังสือพิมพ์ สารก็คือข่าว
และข้อความในหนงั สือพมิ พ์
ชอ่ งทาง คอื สง่ิ ทขี่ นสง่ สาร หรอื เปน็ พาหนะของสาร กลา่ วอกี นยั หนง่ึ สอ่ื กค็ อื สงิ่ ทนี่ ำ� หรอื ถา่ ยทอด
สารของผู้ส่งสารให้ปรากฏ เช่น เมอ่ื เราพูดคล่ืนเสยี งและอากาศเป็นสื่อ เมอ่ื เราอา่ นหนงั สือพมิ พ์ คลืน่ แสง
และกระดาษหนังสอื พมิ พเ์ ปน็ สือ่ เม่อื เราดูทวี ีคลืน่ แสง คลื่นเสียง และจอทวี ีเป็นส่อื
ผู้รับสาร คอื บุคคลหรอื กล่มุ บคุ คลท่ีรบั สารของผูส้ ง่ สาร ผรู้ ับสาร อาจเป็นคนๆ เดียว หลายคน
เชน่ กลุม่ ผู้ฟังการอภิปราย มวลชน หรือสถาบนั เชน่ บรษิ ทั องคก์ าร พรรคการเมอื ง ฯลฯ กไ็ ด้
จากแบบจ�ำลองกระบวนการการส่ือสารแบบทางเดียวข้างต้น จะเห็นได้ว่าในการสื่อสารนั้น เมื่อ
ผู้ส่งสารต้องการท่ีจะท�ำการสื่อสารความคิด ความรู้สึก ความต้องการ ข่าวสารหรือวัตถุประสงค์ของตน
