Page 34 - การสื่อสารในงานสารสนเทศ
P. 34
5-24 การสื่อสารในงานสารสนเทศ การสอ่ื สารไป ผูรับสาร
ผูส งสาร
เขารหสั สาร ส่ือ ถอดรหัส
ตคี วามหมาย สื่อ สาร ตีความหมาย
ถอดรหสั เขารหสั
ผสู ง สาร การสอ่ื สารกลับ ผูรบั สาร
ภาพที่ 5.5 แบบจำ� ลองการสอื่ สารสองทาง
ในกระบวนการการสอ่ื สารแบบสองทางนน้ั ผทู้ ำ� การสอ่ื สารทง้ั สองฝา่ ยเปน็ ทง้ั ผสู้ ง่ สารและผรู้ บั สาร
กล่าวคือ ในขณะหนึ่ง (ขณะที่ส่งสาร) ท�ำหน้าท่ีเป็นผู้ส่งสาร และในอีกขณะหนึ่ง (ขณะที่รับสาร) ก็ท�ำ
หน้าท่ีเป็นผู้รับสาร ในการสื่อสารน้ัน แต่ละคนจะต้องท�ำหน้าที่เข้ารหัส เม่ือท�ำหน้าท่ีเป็นผู้ส่งสาร และ
ท�ำการถอดรหสั และตคี วามหมาย สารของอกี ฝา่ ยหน่งึ เมื่อทำ� หน้าทีเ่ ปน็ ผรู้ บั สาร
ในกระบวนการการส่ือสารแบบสองทางน้ี ยังคงมีองค์ประกอบ 4 องค์ประกอบเช่นเดียวกับองค์
ประกอบของกระบวนการการส่ือสารแบบทางเดียว คือ ผู้ส่งสาร สาร สื่อ และผู้รับสาร การป้อนกลับ
(feedback) เปน็ แต่เพยี งกระบวนการตอบกลับ (return process) การสื่อสารกลับเป็นแต่เพยี งการแสดง
ให้เห็นลักษณะของการโต้ตอบกันเป็นแต่เพียงตัวแสดงการสื่อสารทางที่สอง (คือการส่ือสารจากผู้รับสาร
มายังผสู้ ่งสาร) ซึง่ มีผูส้ ่งสาร สาร ส่ือ และผ้รู บั สาร เป็นองค์ประกอบเชน่ เดียวกับการสอื่ สารจากผู้ส่งสาร
ไปยงั ผรู้ บั สาร การประเมนิ ผลกจิ กรรมการสอ่ื สารตา่ งๆ ทไ่ี ดด้ ำ� เนนิ การไป เปน็ กระบวนการทผี่ สู้ ง่ สารและ
ผู้รับสารจะรับรู้ถึงผลของการสื่อสารที่เกิดข้ึนระหว่างกันเป็นการสื่อสารกลับสองทาง ข้อมูลที่ได้จะท�ำให้
ประเมินประสิทธิภาพและประสิทธิผลของการสื่อสาร ซ่ึงจะเป็นประโยชน์ในการปรับปรุงแผนการสื่อสาร
ต่อไป ในการใหบ้ รกิ ารตอบค�ำถามเพ่อื การค้นคว้าวิจยั ทม่ี ปี ระสิทธภิ าพข้ึนอยู่กับการสือ่ สารแบบสองทาง
ระหวา่ งผใู้ ห้บริการกับผใู้ ช้บริการในการซกั -ถามเพ่อื กำ� หนดความตอ้ งการที่แท้จริงของผู้ใช้บรกิ ารเพอ่ื จะ
ไดส้ ืบค้นสารสนเทศให้ตรงกบั ความต้องการของผใู้ ช้บรกิ ารมากท่ีสดุ
2.3 แบบจ�ำลองการสื่อสารแบบสามทาง (three-way communication model) แบบจ�ำลองน้ี
เปน็ กรอบในการวางแผนรณรงคก์ ารสอ่ื สารจากระดบั ตา่ งๆ หรอื สว่ นตา่ งๆ ในองคก์ าร โดยการปรบั ขยาย
องคป์ ระกอบเพอ่ื ลดจดุ ออ่ นของแบบจ�ำลองการสอ่ื สารแบบทศิ ทางเดยี ว และการสอ่ื สารสองทางแบบจำ� ลอง
การส่ือสารแบบสามทาง สร้างข้ึนเพื่อใช้เป็นแนวทางในการปรับแต่งส่ิงแวดล้อมในองค์การให้เหมาะสม
โดยยึดหลักการ “รจู้ กั ผูร้ ับสาร” เพื่อเพ่มิ ประสิทธิภาพของการสอ่ื สาร (Mercado, 1990, pp. 1-2) โดย
องค์ประกอบของการสือ่ สารยงั มลี ักษณะเชน่ เดยี วกับการสื่อสารแบบทางเดียวและสองทาง แต่สง่ิ ที่ถูกนำ�
มาพจิ ารณาคอื คุณลักษณะของผ้สู ง่ สารและผู้รบั สารได้แก่ความรู้ ทศั นคติ การปฏิบัติ และทกั ษะ ซึ่งเปน็
