Page 42 - การสื่อสารในงานสารสนเทศ
P. 42
5-32 การส่ือสารในงานสารสนเทศ
4. รูปแบบและช่องทางการสื่อสาร
สารสนเทศทุกชนิดทุกประเภทจะปราศจากคุณค่าหากไม่มีการน�ำไปใช้ การจะท�ำให้มีผู้ใช้
สารสนเทศตลอดจนผลงานทางการศึกษาวทิ ยาศาสตรเ์ ทคโนโลยอี ุตสาหกรรมและการจดั การ จ�ำเป็นต้อง
อาศยั การสอื่ สารทมี่ ปี ระสทิ ธภิ าพ เพอ่ื เปน็ การชว่ ยกระตนุ้ ใหเ้ กดิ การใชแ้ ละสง่ เสรมิ การปฏบิ ตั อิ ยา่ งตอ่ เนอ่ื ง
การให้ข้อมูลภูมิหลังอันเป็นประโยชน์ท่ัวไปหรือข้อมูลเฉพาะอย่าง แม้กระท่ังการระงับยับยั้งการกระท�ำท่ี
ไม่ถูกตอ้ ง ซำ�้ ซอ้ น ไมป่ ระหยัดเวลาและแรงงาน เป็นต้น
การสอื่ สารสว่ นมากมกั เกดิ ขน้ึ ในรปู ของการตดิ ตอ่ ระหวา่ งบคุ คลกบั บคุ คล และในรปู แบบทไ่ี มเ่ ปน็
ทางการหรอื ไมเ่ ปน็ ระบบระเบยี บ แตป่ จั จบุ นั จำ� เปน็ ตอ้ งมกี ารใหส้ ารสนเทศอยา่ งเปน็ ระบบ เนอื่ งจากความ
ต้องการสารสนเทศระดับสูง มีความซับซ้อนหลากหลายของสารสนเทศ และนับวันจะมีมากขึ้นอย่าง
ตอ่ เนอ่ื ง ดงั นนั้ การวางแผนการสอื่ สารสำ� หรบั สารสนเทศจงึ เปน็ ปจั จยั ทตี่ อ้ งพจิ ารณาอยา่ งถอ่ งแท้ โดยทวั่ ไป
การสอ่ื สารไมว่ า่ จะใชเ้ ปน็ สอ่ื สำ� หรับถ่ายทอดข่าวสารธรรมดาและ/หรอื เน้ือหาสารสนเทศประเภทใดกต็ าม
โดยเฉพาะอย่างย่ิงการบริการสารสนเทศประเภทวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีจะครอบคลุมรูปแบบและวิธี
การสอื่ สารทกุ ประเภท ทงั้ ทเี่ ปน็ เอกสารและไมเ่ ปน็ เอกสาร ในรปู แบบทเี่ ปน็ ทางการและไมเ่ ปน็ ทางการ มี
องคป์ ระกอบคอื ผใู้ ชบ้ รกิ าร ผผู้ ลติ หรอื ผสู้ รา้ งสารสนเทศอนั ไดแ้ ก่ นกั วชิ าการ นกั วทิ ยาศาสตรซ์ งึ่ กอ่ ใหเ้ กดิ
สารสนเทศทมี่ กี ารบนั ทกึ หรอื รวบรวมไวใ้ นรปู แบบตา่ งๆ เพอื่ รอกระบวนการกระจายไปยงั ผเู้ กยี่ วขอ้ ง โดย
ในกระบวนการจดั เก็บสารสนเทศนัน้ ครอบคลมุ การจัดเก็บ วิเคราะห์ สงั เคราะห์ (Mikhailov, Chernyl
& Giliarevskii, 1984, pp. 39-41) ในด้านการศึกษา การวางระบบการส่ือสารที่มีช่องทางการสื่อสาร
หลากหลายท้ังส่ือมวลชน ได้แก่ วิทยุ โทรทัศน์ ระบบเทคโนโลยีสารสนเทศ (ICT) ส่อื อนิ เทอร์เนต็ ช่วย
ให้รัฐบาลในประเทศก�ำลังพัฒนาสามารถยกระดับคุณภาพการศึกษาของประเทศทั้งในระดับจุลภาคและ
มหภาคไดด้ ี (Hunt, 2007)
5. แหล่งท่ีมาของสารสนเทศ
ในกระบวนการสอื่ สารทว่ั ไป เนอ้ื หาสารนบั วา่ เปน็ องคป์ ระกอบสำ� คญั อยา่ งยง่ิ เพราะถา้ ไมม่ เี นอ้ื หา
สารแล้วผู้รับสารย่อมจะไม่สนใจที่จะเปิดรับ ดังน้ัน การวางแผนการสื่อสารในงานสารสนเทศจึงย่อมต้อง
ให้ความสนใจปัจจยั เก่ียวกบั ท่ีมาของสารสนเทศทจี่ ะนำ� ไปเตรยี มไวส้ ำ� หรับให้ผู้ใช้เรยี กใช้ด้วยเปน็ สำ� คัญ
โดยทัว่ ไป ผ้ใู ชส้ ารสนเทศมกั จะเปน็ ผู้ท่คี นุ้ เคย ใกล้ชดิ กบั แหล่งท่มี าและประเภทของสารสนเทศ
ที่ตนเองใช้อยู่เป็นประจ�ำอยู่แล้ว หากไม่จ�ำเป็นต้องค�ำนึงถึงคุณภาพของข้อมูล และสารสนเทศ อย่างไร
ก็ตาม สารสนเทศอาจจะได้รับการตระเตรียมและรวบรวมล่วงหน้าไว้ส�ำหรับการใช้เพ่ือวัตถุประสงค์หรือ
สภาพแวดล้อมอย่างใดอย่างหน่ึงโดยเฉพาะก็ได้ ซ่ึงนับว่าเป็นประโยชน์มากต่อการวางแผนการส่ือสาร
เพราะสารสนเทศท่ีได้มีการเตรียมไว้ล่วงหน้าจะเป็นประโยชน์ต่อท้ังผู้ใช้สารสนเทศและแหล่งบริการ
สารสนเทศ โดยเฉพาะอยา่ งย่งิ เมื่อพจิ ารณาจากความสอดคล้องและการสามารถตอบสนองความต้องการ
ของผใู้ ชโ้ ดยเฉพาะเจาะจงไดม้ ากขน้ึ ยงิ่ กวา่ นนั้ เปน็ ธรรมดาของผตู้ อ้ งการใชส้ ารสนเทศแตล่ ะคนมกั จะมงุ่
ความส�ำคัญไปที่ปัจจัยของการให้ได้สารสนเทศ เช่น ความสะดวกสบายในการที่จะได้สารสนเทศความรู้
