Page 47 - วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีการพิมพ์และบรรจุภัณฑ์
P. 47
สีในการพิมพ์และบรรจุภ ัณฑ์ 11-37
เรอื่ งท่ี 11.2.1
ความร ู้ท่วั ไปเก่ียวก ับโมเดลส ี
1. ความห มายข องโมเดลสี
โมเดลส ี (color model) หรือแบบจำ�ลองสี คือ วิธีก ารนำ�สีต่างๆ มาจัดกลุ่มแ ละจ ัดเรียงอย่างเป็นระบบ ช่วย
ให้การติดต่อสื่อสารเกี่ยวกับสีระหว่างธุรกิจการพิมพ์และบรรจุภัณฑ์กับลูกค้า หรือระหว่างหน่วยงานต่างๆ ภายใน
ธุรกิจให้เข้าใจตรงก ัน
2. ประโยชนข์ องโมเดลส ี
2.1 ช่วยในการอธิบายสี เนื่องจากส ีที่มนุษย์เห็นและรับรู้ได้ม ีอ ยู่เป็นล ้านสี แต่ช ื่อที่ใช้ในการเรียกสีมีจ ำ�นวน
ที่น้อยกว่ามาก การอธิบายสีด้วยคำ�พูดเพื่อให้เกิดความเข้าใจถึงสีเดียวกัน จึงเป็นเรื่องยาก ดังนั้นหากการอธิบายสี
ทำ�โดยใช้โมเดลส ี ย่อมช ่วยแ ก้ไขป ัญหาท ี่ม ีได้ ในโมเดลส ีหนึ่งๆ สีต ่างๆ ได้รับการก ำ�หนดช ื่อ สัญลักษณ์ และ/หรือ
ตัวเลขกำ�กับไว้ นอกจากน ี้โมเดลส ีบ างระบบยังมีแ ผ่นส ีต่างๆ สำ�หรับใช้แ สดงส ีด้วย ดังน ั้นการอ ธิบายสีโดยก ารใช้คำ�
พูดร ่วมก ับก ารใช้โมเดลส ีต ่างๆ ย่อมช่วยให้การติดต่อสื่อสารเกี่ยวก ับส ีม ีป ระสิทธิภาพ
2.2 ช่วยในการกำ�หนดสีให้แก่องค์ประกอบต่างๆ ของหน้างานพิมพ์และบรรจุภัณฑ์ ซึ่งอาจทำ�ได้โดย
การเลือกส ีจ ากแ ผ่นส ีต่างๆ หรือในกรณีที่มีก ารพัฒนาโมเดลสีใดๆ ให้เป็นส่วนห นึ่งของซ อฟต์แวร์ป ระยุกต์ใช้ง าน ก็
สามารถก ำ�หนดสีผ ่านซอฟต์แวร์ที่ใช้ในก ารทำ�งานนั้นๆ ได้
2.3 ใชใ้ นการเปรยี บเทยี บความสามารถการผลติ สีข องอ ุปกรณ์การผลติ สีต่างๆทีใ่ช้ในการพ ิมพ์ โดยค ่าส ีข อง
โมเดลบ างร ะบบส ามารถน ำ�มาสร ้างเป็นแ ผนภูมสิ สี องม ิติ (color diagram) ใชแ้ สดงค ่าส ใีนส องม ิติ และ/หรือแ ผนภูมสิ ี
สามม ิติ (color space) ใช้แ สดงค ่าส ีในส ามม ิติ เมื่อน ำ�ค่าส ีข องส ีต ่างๆ ที่อ ุปกรณ์แ ต่ละช นิดส ามารถผ ลิตได้ ไปล งพ ิกัด
ในแ ผนภูมิส ีส องม ิติ หรือแ ผนภูมิส ีส ามม ิติ ก็จ ะส ามารถเปรียบเทียบเขตก ารผ ลิตส ี (color gamut) ของอ ุปกรณ์แ ต่ละ
ชนิดได้ว ่า มีค วามส ามารถในก ารผ ลิตส ีได้แ ตกต ่างก ันหรือไม่ และถ้าแตกต่างก ัน แตกต่างก ันมากน ้อยเท่าใด
2.4 ใช้ควบคุมคุณภาพในการผลิตสีซ้ําทางการพิมพ์ โดยแผ่นสีและค่าสีของโมเดลสีต่างๆ สามารถใช้เป็น
มาตรฐานสำ�หรับการควบคุมคุณภาพการผลิตสีซํ้า เพื่อให้สีของภาพพิมพ์ที่ผลิตได้มีความถูกต้อง ได้คุณภาพตาม
มาตรฐานที่ก ำ�หนดไว้
3. ประเภทข องโมเดลสี
โมเดลสีมีอยู่มากมาย พัฒนาขึ้นโดยอาศัยแนวคิดหรือหลักการที่ไม่เหมือนกัน จึงเหมาะกับการนำ�ไปใช้
งานที่แตกต่างกัน ในตอนที่ 11.2 นี้ จึงขอนำ�เสนอรายละเอียดเฉพาะโมเดลสีที่มีการใช้งานกันมากในการผลิตสีซํ้า
ทางการพิมพ์ และจากการที่กระบวนการพิมพ์และบรรจุภัณฑ์พัฒนาเข้าสู่กระบวนการที่ใช้คอมพิวเตอร์ช่วยในการ
ผลิตเป็นห ลัก ในท ี่น ี้จ ึงข อก ล่าวถ ึงโมเดลส ีด ิจิทัลต ่างๆ ทีเ่ป็นส ่วนห นึ่งข องโปรแกรมก ารอ อกแบบส ิ่งพ ิมพโ์ดยโมเดลส ี
มีด้วยกัน 4 แบบ ได้แก่ โมเดลส ีอาร์จ ีบี (RGB) โมเดลส ีซีเอ็มวายเค (CMYK) โมเดลส ีเอชเอส บี (HSB) และโมเดลส ี
แอลเอบี (Lab)
