Page 63 - วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีการพิมพ์และบรรจุภัณฑ์
P. 63
สีในก ารพิมพ์และบ รรจุภัณฑ์ 11-53
4. ค่าความด ำ�พ้ืนทึบของห มึกพ ิมพ์ส ีเหลืองได้จากก ารใช้เคร่ืองว ัดความด ำ�วัดค่าการสะท้อนแ สงของ
แถบพ้ืนทึบของหมึกพิมพ์สีเหลืองบนแผ่นพิมพ์ผ่านฟิลเตอร์สีนํ้าเงิน เนื่องจากหมึกพิมพ์สีเหลืองดูดกลืนแสง
สีนํ้าเงินไว้ ในขณะท่ีฟิลเตอร์สีนํ้าเงินยอมให้เฉพาะแสงสีน้ําเงินผ่านออกไป จึงมีแสงสีน้ําเงินในปริมาณน้อย
หร ือไม่มเี ลยผ า่ นฟ ลิ เตอร์ส ีนํ้าเงนิ ออกไป จึงเกิดเป็นสีดำ�ค่าท่ีวัดไดจ้ งึ เรียกว่าค ่าความด �ำ พื้นท ึบ
เร่ืองท ่ี 11.2.4
โมเดลส เี อชเอสบี
1. ทฤษฎสี �ำ คญั ท เี่ กี่ยวข้องกับโมเดลส ีเอชเอส บี
โมเดลส ีเอชเอส บี (HSB) ในโปรแกรมก ารอ อกแบบส ิ่งพ ิมพ์เป็นโมเดลส ีท ี่พ ัฒนาม าจ ากโมเดลส ีอ าร์จ ีบี กล่าว
คือ อาศัยวิธีการทางคณิตศาสตร์ในการแปลงค่าสีอ าร์จีบีให้อยู่ในรูปของค่าสีเอชเอสบี ดังนั้นโมเดลสีเอชเอสบี จึงมี
ความเกี่ยวข้องก ับท ฤษฎกี ารผ สมส บี วก อย่างไรก ็ตามก ารพ ัฒนาโมเดลส เีอชเอส บมี วี ัตถุประสงคเ์พื่อใชใ้นก ารก ำ�หนด
สใีนล ักษณะเดียวก ับท ีค่ นโดยท ั่วไปใชใ้นก ารก ำ�หนดแ ละอ ธิบายส หี นึ่งๆ กล่าวค ือ กำ�หนดแ ละอ ธิบายส โีดยใชล้ ักษณะ
ประจำ�ของส ี (color attributes) ทมี่ นษุ ยเ์ ราเหน็ แ ละแ ยกแยะได้ ดงั น ั้นโมเดลส เี อชเอส บจี ึงเกีย่ วขอ้ งก บั ท ฤษฎที อี่ ธบิ าย
ปรากฏการณ์การเห็นล ักษณะประจำ�ของสีด ังกล่าว เนื่องจากล ักษณะประจำ�ของส ีมี 3 ด้าน ในที่น ี้จึงขอใช้ค ำ�ว่า “มิติ
สี” แทนล ักษณะประจำ�ของส ี มิติส ีสามด้าน ได้แก่ สีสัน (hue, H) ความอิ่มตัวสี (saturation, S)* และค วามสว่างสี
(brightness,B)* มีรายละเอียดดังต่อไปนี้
- สสี นั เป็นม ิติส ีท ี่เกี่ยวข้องก ับก ารเปล่งแ สง การส ะท้อนแ สง หรือก ารส ่องผ ่านแ สงท ี่ค วามยาวคลื่นต ่างๆ ได้
แตกต ่างก ันข องว ตั ถมุ สี ี แสงในช ว่ งค วามยาวคลื่นใดท ีว่ ัตถมุ สี เี ปลง่ สะท้อน หรอื ส ่องผ า่ นอ อกม าม าก วตั ถมุ สี นี ั้นกจ็ ะม ี
สีสันต ามส ีข องแ สงในช่วงความยาวคลื่นนั้น เช่น นํ้าเขียวให้แ สงส ีเขียวส ่องผ ่านอ อกม าม ากกว่าแ สงส ีอ ื่น จึงม ีส ีสันเป็น
สีเขียว ผลแอปเปิลสีแดงส ะท้อนแ สงสีแ ดงอ อกม ามากกว่าแสงสีอื่นๆ จึงมีส ีสันเป็นส ีแดง โดยทั่วไปส สี ัน จึงห มายถ งึ
ชอ่ื ท ใ่ี ชเ้ รยี กส ี เช่น สแี ดง สเีขียว สีนํ้าเงิน สีนํ้าเงินเขียว สมี ่วงแ ดง สเีหลือง สีสันเป็นม ิตทิ ีเ่ด่นช ัดท ี่สุดส ำ�หรับใชแ้ ยกแยะ
หรือจัดกลุ่มสี โดยสามารถแยกสีออกได้เป็นสองกลุ่มใหญ่ๆ คือ สีที่มีสีสัน (chromatic color) และสีที่ไม่มีสีสัน
(achromatic color) สีท ี่ม ีส ีสันม ีร ายล ะเอียดดังท ี่ได้ก ล่าวมาแ ล้ว สำ�หรับส ีท ี่ไม่มีส ีสัน ได้แก่ สีข าว สีด ำ�และส ีเทาต ่างๆ
ซึ่งว ัตถุที่ไม่มีสีสันให้แสงที่ความยาวคลื่นต่างๆ ออกมาในปริมาณท ี่เท่ากันห รือแ ตกต่างก ันน ้อย
- ความอ่ิมตัวสี เป็นมิติสีที่เกี่ยวข้องกับปริมาณของสีสันที่มีอยู่ในสีนั้นๆ ถ้ามีปริมาณของสีสันมาก ย่อมมี
ความอิ่มต ัวส ีมาก เช่น สีแดงเข้มย ่อมม ีความอิ่มต ัวส ีมากกว่าสีแ ดงท ี่เจือปนด้วยสีนํ้าเงินเขียวเขียว ความอิ่มตัวส ีจึง
สัมพันธ์ก ับ “ความบ ริสุทธิ์ (purity) ของสี” หากส ีห นึ่งๆ ไม่มีส ีอื่นเจือปน สีน ั้นๆ ย่อมม ีค วามบ ริสุทธิ์แ ละมีค วามอิ่ม
* ในท างว ิทยาศาสตรส์ ี (color science) มคี ำ�ศัพทภ์ าษาอ ังกฤษห ลายค ำ�ทีม่ คี วามห มายโดยก ว้างเป็นไทยว ่า ความอ ิ่มต ัวส แี ละค วามส ว่าง
สี คำ�ศัพท์ภ าษาอังกฤษเหล่านี้ ได้แก่ colorfulness, chromaticness และ chroma ซึ่งแ ปลเป็นไทยได้ว่า ความอ ิ่มตัวสี lightness และ value
แปลเป็นไทยว ่า ความสว่างสี อย่างไรก็ตาม ความห มายโดยละเอียดข องค ำ� ความแตกต่างกัน หากนักศึกษาต้องการทราบค วามหมายโดยล ะเอียด
ของคำ�เหล่านี้ สามารถสืบค้นจ ากอ ินเทอร์เน็ต หรือต ำ�ราทางด ้านวิทยาศาสตร์ส ี อาทิ Principles of Color Technology และ Measuring Colour
เป็นต้น ซึ่งม ีรายล ะเอียดป รากฏอยู่ในบรรณานุกรมของห น่วยน ี้
