Page 85 - วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีการพิมพ์และบรรจุภัณฑ์
P. 85
สีในการพ ิมพ์แ ละบ รรจุภัณฑ์ 11-75
X และ Z ต้องม ีค่ามากกว่า Y แต่ค่าที่คำ�นวณได้ Y มีค่าสูงกว่า Z เล็กน ้อย แสดงว่าหมึกพ ิมพ์ส ีม่วงแ ดงนี้ด ูดก ลืนแสง
สีนํ้าเงินไวไ้ดม้ ากกว่าแ สงส เีขียว ซึ่งไมเ่ป็นไปต ามท ฤษฎกี ารผ สมส ลี บ เนื่องจากห มึกพ ิมพส์ มี ่วงแ ดงม กี ารด ูดก ลืนแ สง
สีบ กพร่อง ทั้งนี้ห มึกพ ิมพ์ส ีนํ้าเงินเขียวแ ละห มึกพ ิมพ์ส ีเหลืองก ็ม ีก ารด ูดก ลืนแ สงส ีบ กพร่องด ้วยเช่นก ัน แต่ม ีอ ยู่น ้อย
กว่าหมึกพิมพ์ส ีม ่วงแดง ประกอบกับก ระดาษที่ใช้เป็นวัสดุใช้พิมพ์ม ีสีข าวอมเหลืองเล็กน้อย สังเกตได้จากค ่า Z ซึ่งมี
ค่าเท่ากับ 67.86 น้อยก ว่าค ่า X และ Y ซึ่งมีค ่าเท่ากับ 85.21 และ 88.69 ตามลำ�ดับ สีเหลืองข องกระดาษเป็นผลมา
จากการดูดกลืนแสงในช ่วงแ สงส ีนํ้าเงินไว้ได้ม ากกว่าแ สงสีอื่น จึงย ิ่งส ่งผลให้ค ่า Z ของหมึกพ ิมพ์ส ีม ่วงแ ดงท ี่พิมพ์บน
กระดาษนี้ม ีค ่าตํ่ากว่าที่ค วรจ ะเป็น
จากการเปรียบเทียบค่าส ีไตรสติม ูลัส ที่กล่าวม า จะเห็นได้ว่า สีที่ม ีค ่าสีไตรส ติม ูลัส แตกต ่างกัน ย่อมม ีสีท ี่ไม่
เหมือนกัน อย่างไรก็ตามจากการที่ค่าสีไตรสติมูลัสคำ�นวณโดยใช้ค่าการกระจายพลังงานเชิงสเปกตรัมสัมพัทธ์ของ
แสง ค่าส ีไตรส ติม ูลัส จ ึงม ีค ่าเปลี่ยนแปลงไปต ามช นิดของแ สงท ี่ใช้ ดังน ั้น เป็นไปได้ว ่า สีส องสีใดๆ ที่ม ีค ่าส ีไตรสติม ูลัส
แตกต่างกันภายใต้แสงหนึ่ง อาจมีค ่าส ีไตรส ติมูลัส เท่ากันภ ายใต้แ สงอ ีกช นิดห นึ่งได้ นั่นค ือ สีส องสีใดๆ ที่ม ีส ีแตกต ่าง
กันเมื่อด ดู ้วยแ สงช นิดห นึ่ง อาจม สี เีหมือนก ันไดเ้มื่อเปลี่ยนช นิดข องแ สงท ีใ่ชใ้นก ารด สู ี ปรากฏการณก์ ารเห็นส ดี ังก ล่าว
มีชื่อเรียกเฉพาะว ่า “เมแทเมอ รซิ มึ (metamerism)”* ทั้งน ีเ้มแทเมอ ริซ ึม จะไมเ่กิดข ึ้น ถ้าห มึกพ ิมพท์ ีใ่ช้ม อี งคป์ ระกอบ
ต่างๆ เหมือนกันห รือเป็นชนิดเดียวกัน
การศึกษาปรากฏการณ์เมแทเมอริซึม ทำ�ได้โดยใช้แผ่นสีที่ผลิตขึ้นเป็นการเฉพาะเพื่อตรวจสอบอุณหภูมิสี
ของแ สง โดยก ารนำ�แผ่นส ีด ังก ล่าวม าด ูภ ายใต้แ สงท ี่อ ุณหภูมิส ีแ ตกต ่างก ัน แล้วส ังเกตค วามเหมือนห รือค วามต ่างข อง
สีข องแ ถบส ีต ่างๆ ในแ ผ่นส ี แสงท ี่ม ีอ ุณหภูมิส ีหน ึ่งจ ะให้ส ีท ี่ป รากฏข องแ ถบส ีต ่างๆ เหมือนก ัน แต่เมื่อเปลี่ยนไปใช้แ สง
ที่มีอ ุณหภูมิสีแ ตกต ่างอ อกไป สีของแ ถบส ีต ่างๆ จะปรากฏแ ตกต่างก ัน ตัวอย่างเช่น แถบสีมีส ีเหมือนก ันในแสง D50
แต่มีส ีแตกต ่างกันในแสง A ดังภ าพที่ 11.37
ภาพท ่ี 11.37 ปรากฏการณ์เมแทเมอรซิ มึ
หมายเหต:ุ ภาพที่ 11.37 เป็นภ าพส ี ดูภาพได้ที่ภ าคผนวกภ าพสีท้ายเล่ม หน้า 15
2. การใชง้ านค า่ สไี ตรส ติมูลัส
ในก ารใชง้ านค ่าส ไีตรส ตมิ ูลสั ในท างการพ ิมพ์ นอกจากใชเ้พือ่ แ สดงส ี และเปรยี บเทียบค วามเหมือนห รือค วาม
แตกต่างของสีแ ล้ว ค่าสีไตรส ติมูลัส ย ังใช้เป็นโมเดลสีกลางหรือข อบเขตสีที่ใช้เชื่อมโยงโพรโฟล์ (Profile Connection
Space: PCS) ของระบบการจ ัดการส ี เพื่อก ารแปลงค ่าส ีระหว่างโมเดลส ีต่างๆ ของซ อฟต์แวร์ และเครื่องจักรอุปกรณ์
ต่างๆ ที่ใช้ในกระบวนการผลิตสิ่งพ ิมพ์และบรรจุภัณฑ์ ดังภ าพที่ 11.38
* ความหมายในภาษาไทยของคำ�ว่า “metamerism” ตามที่ปรากฏในศัพท์บัญญัติวิชาการพิมพ์ ฉบับราชบัณฑิตยสถานและฉบับ
แก้ไขเพิ่มเติม คือ “ผลประจักษ์เหมือน”
