Page 19 - การจัดและการผลิตรายการวิทยุกระจายเสียงเบื้องต้น
P. 19
การจัดรายการวิทยุกระจายเสียงประเภทข่าว 5-9
4. บทบาทหน้าที่ในการเป็นตลาดความคิดเห็น (marketplace idea) การทำ�หน้าที่ให้ข่าวสาร ให้การศึกษา
และการทำ�หน้าที่ด้านการชักจูงใจของวิทยุกระจายเสียง เป็นการทำ�งานในฐานะผู้ส่งสารถึงประชาชนซึ่งเป็นผู้รับสาร
รายการตา่ งๆ ทีอ่ อกอากาศไปบางครัง้ อาจไมส่ ามารถสนองความตอ้ งการของผูฟ้ งั ไดอ้ ยา่ งครบถว้ น สถานวี ทิ ยกุ ระจาย
เสียงบางแห่งจึงเปิดโอกาสให้ผู้ฟังกลุ่มต่างๆ แสดงความคิดเห็น วิทยุกระจายเสียงจึงกลายเป็นเวทีในการแสดง
ความคดิ เหน็ ความรู้ ท�ำ ใหผ้ ูจ้ ดั ทราบถงึ ความตอ้ งการของประชาชน ไดร้ ูป้ ญั หาในการด�ำ รงชวี ติ ท�ำ ใหเ้ พิม่ ความรว่ มมอื
ในกิจกรรมการพัฒนา เพิ่มความทะเยอทะยานของประชาชนและสังคมให้เกิดขึ้น ผู้ฟังสามารถนำ�ข่าวสารเหล่านั้นไป
ใช้ประโยชน์ในชีวิตประจำ�วัน สื่อมวลชนรวมทั้งวิทยุกระจายเสียงจึงถูกเปรียบเทียบว่าเหมือน “ตลาด” ปกติตลาด
จะเป็นแหล่งซื้อขายสินค้าเพื่ออุปโภคบริโภค เราสามารถเลือกไปจับจ่ายใช้สอยในตลาดที่มีสินค้าที่เราต้องการ แต่
วิทยุกระจายเสียงเป็น “ตลาดความคิดเห็น” ที่เสรี ประชาชนสามารถเลือกฟังรายการอะไรก็ได้ที่ตนเองสนใจ และ
คาดว่าจะได้รับประโยชน์ รวมทั้งร่วมแสดงความคิดเห็นต่อประเด็นปัญหาเรื่องใดเรื่องหนึ่งตามสิทธิและเสรีภาพของ
ตนตามกฎหมาย ดังนั้น วิทยุกระจายเสียง จึงต้องจัดและสร้างโอกาสให้ประชาชนได้เสนอความคิดเห็นผ่านรายการ
ประเภทใดตามความเหมาะสม และควรเปิดโอกาสให้กว้างขวาง ครอบคลุมกิจกรรมตามวิถีชีวิตของคนในชุมชนและ
สังคม หรือเป็นการเปิดโอกาสให้ประชาชนมีส่วนร่วมในรายการวิทยุเพิ่มขึ้นนั่นเอง
5. บทบาทหน้าที่ในการให้ความบันเทิง (entertainment function) วิทยุกระจายเสียงได้ชื่อว่าเป็นสื่อเพื่อ
ความบนั เทงิ และเหมาะสำ�หรบั การเสนอรายการเพลงหรอื ดนตรี หรอื ละครวทิ ยุ และเปน็ แหลง่ ความบนั เทงิ ในราคาถกู
ที่ทุกคนสามารถเข้าถึงได้ โดยไม่ต้องตั้งใจ หรือฟังอย่างเอาใจจดจ่อมากนัก ทำ�ให้มีความเพลิดเพลิน ผ่อนคลาย
อารมณ์ ช่วยลดความตึงเครียดในชีวิตประจำ�วัน
จากบทบาทหน้าที่ของวิทยุกระจายเสียงดังกล่าวมาแล้วจะเห็นว่า วิทยุกระจายเสียงจะให้ความสำ�คัญใน
การเสนอข่าวและการเป็นเวทีในการแสดงความคิดเห็น แต่การที่สถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งใดจะให้ความสำ�คัญ
แก่รายการข่าว และมีกำ�หนดสัดส่วนของรายการข่าวมากหรือน้อยกว่ารายการอื่นนั้น ย่อมขึ้นอยู่กับนโยบาย และ
วัตถุประสงค์ในการเสนอข่าวของสถานี
วตั ถุประสงคใ์ นการเสนอขา่ ว
การแสดงบทบาทหน้าที่ในการเสนอข่าวของวิทยุกระจายเสียงนั้น จะต้องมีการดำ�เนินงานหรือการจัดรายการ
ข่าวให้บรรลุวัตถุประสงค์ ซึ่ง เดวิด เค. เบอร์โล (David K. Berlo) ได้จำ�แนกวัตถุประสงค์ในการสื่อสารโดยทั่วไป
รวมทั้งการเสนอข่าวไว้ 2 ประการ ดังนี้
1. วัตถุประสงค์ท่ีเกิดผลทันที (consummately purpose) เป็นวัตถุประสงค์ที่ผู้ส่งสารต้องการให้ข่าวสาร
นั้นสร้างความพอใจหรือตอบสนองความต้องการของผู้รับสารโดยตรง เหมือนเป็นรางวัลแก่ผู้รับสารอย่างทันทีทันใด
(immediate reward) ผู้รับสารเมื่อได้รับข่าวสารแล้วจะต้องเข้าใจ และมีความเบิกบานใจ คลายความเครียดในทันที
ซึ่งตรงกับวัตถุประสงค์ของผู้ส่งสาร เช่น การเสนอข่าวกีฬา ข่าวบันเทิง ข่าวอาชญากรรม ข่าวสังคม เป็นต้น จะเห็นว่า
มีเนื้อหาสาระเบาสมองหรือเป็นข่าวเบา (soft news)
2. วัตถุประสงค์เพ่ือใช้เป็นเคร่ืองมือ (instrumented purpose) เป็นวัตถุประสงค์ที่หวังว่า ผู้รับสารจะ
ใช้ข่าวสารเป็นเครื่องมือหรือเป็นข้อมูล เพื่อนำ�ไปสู่การกระทำ�อย่างอื่นต่อไปในอนาคต ข่าวสารประเภทนี้สร้าง
ความพงึ พอใจหรอื ตอบสนองความตอ้ งการของผูร้ บั สารไดช้ า้ (delayed reward) เชน่ การเสนอขา่ วเศรษฐกจิ การเมอื ง
ข่าวความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ ซึ่งจัดเป็นข่าวหนัก (hard news) ผู้รับสารเมื่อได้รับข่าวสารต้องใช้ความคิด
ในการวิเคราะห์ เพื่อทำ�ความเข้าใจ นำ�ไปพูดคุยเพื่อแลกเปลี่ยนความคิดเห็นกับคนอื่น และสามารถนำ�ข่าวสารที่ได้
รับไปใช้แก้ปัญหาและวางแผนในอนาคตได้
