Page 22 - การจัดและการผลิตรายการวิทยุกระจายเสียงเบื้องต้น
P. 22
5-12 การจัดและการผลิตรายการวิทยุกระจายเสียงเบื้องต้น
สถานีวิทยุกระจายเสียงเพื่อข่าวสารโดยเฉพาะ เช่น สถานีวิทยุกระจายเสียง เอฟ เอ็ม 100.5 ของบริษัท บมจ. อสมท.
เป็นต้น
3. เปน็ การตอบสนองพฤตกิ รรมการฟงั รายการขา่ วของผรู้ บั สาร รายการขา่ วเปน็ รายการทีม่ อี ตั ราความนยิ ม
สงู รองลงมาจากรายการบนั เทงิ ผูส้ นใจฟงั รายการขา่ วสว่ นใหญเ่ ปน็ ผูท้ ีม่ อี ายุ 60 ปขี ึน้ ไป และรองลงมาคอื ผูท้ ีอ่ ยูใ่ นวยั
ทำ�งาน (สำ�นักงานสถิติแห่งชาติ 2551) ในการฟังรายการข่าววิทยุนั้นผู้ฟังจะใช้เวลาแตกต่างกัน เช่น ผู้สูงอายุที่อยู่กับ
บ้านจะฟังวิทยุตลอดวัน คนที่อยู่ในวัยทำ�งานอาจมีเวลาฟังวิทยุในช่วงขับรถไปและกลับจากที่ทำ�งาน และในช่วงเวลา
หยุดพักกลางวัน ดังนั้น สถานีวิทยุกระจายเสียงจึงต้องจัดเวลาในการเสนอข่าวให้เหมาะสมกับพฤติกรรมการฟังของ
กลุ่มเป้าหมาย เช่น มีการเสนอข่าวในช่วงเวลาที่มีผู้ฟังมากที่สุด (prime time) ซึ่งเรียกว่าเป็นข่าวหลัก มีการรายงาน
ข่าวทุกชั่วโมง และมีสรุปข่าวสำ�คัญในรอบวัน เพื่อให้ผู้ฟังที่ไม่ได้ติดตามในช่วงต่างๆ ได้ฟังจากการสรุปอีกครั้งหนึ่ง
จึงเรียกได้ว่าสถานีจำ�เป็นต้องจัดให้มีรายการข่าวสำ�หรับคนทุกกลุ่ม และทุกช่วงเวลา
4. เปน็ การตอบสนองปฏญิ ญาสากลวา่ ดว้ ยสทิ ธมิ นษุ ยชน (The Universal Declaration of Human Rights)
ของสมัชชาใหญ่องค์การสหประชาชาติ ได้ประกาศใช้ เมื่อ พ.ศ. 2491 (ค.ศ. 1948) ว่า “ทุกคนมีสิทธิอย่างเสรีในการ
แสดงความคิดเหน็ และการแสดงออก สทิ ธนิ ี้รวมถึงการแสดงความเหน็ โดยปราศจากการสอดแทรก และมเี สรภี าพใน
การแสวงหา รบั แจกจา่ ยขา่ วสาร และความคดิ เหน็ ผา่ นสือ่ มวลชนและไมค่ �ำ นงึ ถงึ เขตแดน” กลา่ วอกี นยั หนึง่ ประชาชน
มีสิทธิในการรับรู้ว่ารัฐบาลของเขากำ�ลังทำ�อะไรอยู่ รัฐบาลอื่นๆ เขากำ�ลังทำ�อะไรอยู่ และมีอะไรที่เป็นสาเหตุให้เกิด
ปัญหา ประชาชนจะต้องได้รับข่าวสารเพื่อตัดสินใจเกี่ยวกับปัญหาเหล่านั้น ดังนั้น สื่อมวลชนรวมทั้งวิทยุกระจายเสียง
จึงต้องจัดให้มีรายการข่าว และเวทีความคิดเห็น เพื่อตอบสนองสิทธิในการรับรู้ข่าวสารและสิทธิในการแสดงความ
คิดเห็นของประชาชนที่ต้องมีความเท่าเทียมกันทั่วโลก
ลกั ษณะการด�ำ เนินการจดั รายการข่าวของสถานวี ิทยกุ ระจายเสียง
การจัดรายการข่าวถือได้ว่าเป็นหน้าที่หลักของสถานีวิทยุกระจายเสียงทุกแห่ง โดยจะมีการกำ�หนดไว้ใน
นโยบายวัตถุประสงค์ ประเภทและขนาดของสถานี การจัดรายการข่าวของสถานีวิทยุกระจายเสียงต่างๆ มีการดำ�เนิน
การหลายลักษณะ ได้แก่
- สถานีวิทยุกระจายเสียงขนาดใหญ่ เช่น สถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย สถานีวิทยุกระจายเสียง
บมจ. อสมท. มีฝ่ายข่าวสำ�หรับจัดทำ�รายการข่าวป้อนสถานี มีสำ�นักผู้สื่อข่าวและผู้สื่อข่าวของตนเอง
- สถานวี ทิ ยกุ ระจายเสยี งขนาดกลางบางแหง่ เชน่ สถานที ีม่ วี ตั ถปุ ระสงคเ์ ฉพาะ อาทิ สถานวี ทิ ยกุ ระจายเสยี ง
เพื่อการจราจร มีการจัดตั้งฝ่ายข่าวและมีผู้สื่อข่าวของตนเอง รวมทั้งมีผู้สื่อข่าวอาสาสมัครช่วยในการรายงานข่าว
- สถานวี ทิ ยกุ ระจายเสยี งขนาดเลก็ และสถานวี ทิ ยกุ ระจายเสยี งทอ้ งถิน่ รวมทัง้ สถานวี ทิ ยกุ ระจายเสยี งชมุ ชน
ไม่มีฝ่ายข่าวหรือผู้สื่อข่าวของตนเอง มีการถ่ายทอดข่าวหลักจากสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย และมีข่าว
ประชาสัมพันธ์ในท้องถิ่น
- สถานีวิทยุกระจายเสียงเครือข่าย เช่น สถานีวิทยุกระจายเสียงเครือข่ายของกรมประชาสัมพันธ์ และ
สถานีวิทยุกระจายเสียงเครือข่าย บมจ. อสมท. มีการถ่ายทอดข่าวจากสถานีแม่ข่าย และมีการจัดทำ�ข่าวท้องถิ่นโดย
ผู้สื่อข่าวประจำ�สถานี หรืออาจใช้ผู้สื่อข่าวอิสระ
- สถานวี ทิ ยกุ ระจายเสยี งทีม่ กี ารสมั ปทานคลืน่ ความถีแ่ กบ่ รษิ ทั เอกชน บรษิ ทั ผูร้ บั สมั ปทานตอ้ งจดั ทำ�รายการ
ข่าวตามนโยบายของสถานี แต่บางแห่งหน่วยงานที่เป็นเจ้าของสถานีจะจัดทำ�รายการข่าวเอง
สรุปไดว้ า่ สถานีวทิ ยุกระจายเสยี งกระจายเสยี งทุกแหง่ ไม่วา่ จะเป็นประเภทและขนาดใด ตอ้ งมีการจดั รายการ
ข่าว ซึ่งอาจมีสัดส่วนของรายการข่าวมากหรือน้อยแตกต่างกัน หรือมิฉะนั้นก็ต้องมีการถ่ายทอดข่าวจากสถานีวิทยุ-
