Page 19 - วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีการพิมพ์และบรรจุภัณฑ์
P. 19
สีในก ารพิมพ์และบ รรจุภ ัณฑ์ 11-9
ภาพท ี่ 11.4 ตัวอย่างหลอดไฟฟลอู อเรสเซนซ ์
ทมี่ า: W ikipedia. Fluorescent lamp. Retrieved September 7, 2006 from the World Wide Web: http://en.wikipedia.org/wiki/
Fluorescent_light
ตัวอย่างการใช้งานหลอดฟลูออเรสเซนซ์ในทางการพิมพ์ เช่น ใช้เป็นแหล่งกำ�เนิดแสงของเครื่องกราดภาพ
จอผลึกเหลวหรือจอแอลซีดี (liquid crystal display: LCD) และตู้แ สงสำ�หรับการเทียบสีร ะหว่างแผ่นพิมพ์และแผ่น
ปรู๊ฟมาตรฐาน
1.4 การเกิดแสงด้วยปฏิกิริยาเคมี เป็นการผลิตแสงของสารหรือวัตถุบางอย่างที่เกิดขึ้นจากปฏิกิริยาเคมี
จึงเรียกการเกิดแสงว ิธีนี้ว่า “การเปลง่ แ สงด ้วยปฏกิ ริ ยิ าเคมี (chemiluminescence)” ตัวอย่างเช่น
– สัตว์บางชนิดสามารถผลิตแสงเองได้ เช่น หิ่งห้อย ปลาทะเลนํ้าลึกบางชนิด ในกรณีของหิ่งห้อย
การเกิดแสงเป็นผลมาจากภายในตัวของหิ่งห้อยมีสารที่เรียกว่า ลูซิเฟอริน (luciferin) ซึ่งเมื่อทำ�ปฏิกิริยากับสาร
บางชนิดที่อยู่ในเซลล์ เกิดการเปลี่ยนไปเป็นสารที่สามารถทำ�ปฏิกิริยากับออกซิเจนและภายใต้การเร่งปฏิกิริยาเคมี
โดยเอนไซม์ ทำ�ให้เกิดปฏิกิริยาเคมีและผลิตแสงอ อกม าได้
– สารลูมินอล (luminol) ที่พนักงานตรวจพิสูจน์หลักฐานใช้ในการตรวจหาคราบเลือดในสถานที่
เกิดเหตุ เมื่อผสมก ับเหล็กในเลือด จะเกิดปฏิกิริยาเคมีข ึ้นและเกิดก ารเรืองแสง
2. สมบัตสิ ำ�คัญของแ สง
สมบัติของแสงที่เกี่ยวข้องกับความเป็นคลื่นและความเป็นกลุ่มก้อนพลังงานมีอยู่มากมาย ในที่นี้ขอเลือก
กล่าวเฉพาะส มบัติส ำ�คัญข องแ สงท ี่เกี่ยวข้องก ับก ารว ัดส ีแ ละก ารค วบคุมค ุณภาพก ารผ ลิตส ีซ ํ้าในท างการพ ิมพ์เท่านั้น
ซึ่งได้แก่ อุณหภูมิสี (correlated color temperature: CCT) การกระจายกำ�ลังเชิงสเปกตรัม (spectral power
distribution: SPD) และการเร็นเดอ ร์ส ี (color rendering) ดังรายล ะเอียดต่อไปนี้
2.1 อณุ หภูมสิ ี หมายถึง อุณหภูมิของตัวเปล่งรังสีของพลังค์ (Planckian radiator) ที่ให้แสงที่มีสีปรากฏ
คล้ายที่สุดกับสีของแสงจากแหล่งกำ�เนิดแสงหนึ่งๆ ตัวเปล่งรังสีของพลังค์ มีชื่อเรียกอีกชื่อหนึ่งว่า “ตัวเปล่งรังสี
วัตถุดำ� (black body radiator)” เป็นต ัวเปล่งรังสีห รือตัวเปล่งแสงในทางทฤษฎี ในร ูปของส มการท างค ณิตศาสตร์
คิดค้นขึ้นโดยนักวิทยาศาสตร์ชาวเยอรมันชื่อ มักซ์ พลังค์ (Max Planck) ตัวเปล่งรังสีของพลังค์มีสมบัติสำ�คัญ
คือ สามารถดูดกลืนและเปล่งรังสีคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าได้สมบูรณ์แบบ โดยสามารถดูดกลืนรังสีคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า
ทุกความยาวคลื่นที่ตกกระทบได้ทั้งหมด ไม่ปล่อยให้สะท้อนหรือส่องผ่านออกไป จึงมีสีเป็นสีดำ� และเมื่อได้รับ
