Page 17 - วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีการพิมพ์และบรรจุภัณฑ์
P. 17
สีในก ารพ ิมพ์แ ละบ รรจุภัณฑ์ 11-7
ดงั น ัน้ ค วามร เู้ กีย่ วก บั แ หลง่ ก �ำ เนดิ แ สงแ ละส มบตั สิ �ำ คญั ข องแ สง ยอ่ มช ว่ ยส รา้ งใหเ้ กดิ ค วามเขา้ ใจเกีย่ วก บั ก าร
เห็นและรับรู้สีข องม นุษย์ รวมทั้งก ารวัดส ีและการผลิตส ีซ ํ้า (color reproduction)* ด้วยกระบวนการพ ิมพ์ได้ดีย ิ่งขึ้น
1. แหลง่ กำ�เนิดแสง
แหลง่ ก �ำ เนดิ แ สงน อกจากเปน็ อ งคป์ ระกอบส �ำ คญั ข องก ารเหน็ แ ละร บั ร สู้ ขี องม นษุ ยเ์ ราแ ลว้ ยงั เปน็ อ งคป์ ระกอบ
สำ�คัญของอุปกรณ์หลายประเภทที่มีใช้ในกระบวนการผลิตสิ่งพิมพ์ด้วย แหล่งกำ�เนิดแสงจำ�แนกออกได้เป็นสอง
ป ระเภทใหญ่ๆ คือ แหล่งก ำ�เนิดแ สงธ รรมชาติ (natural light source) และแ หล่งก ำ�เนิดแ สงป ระดิษฐ์ (artificial light
source) แหล่งกำ�เนิดแสงท ั้งสองป ระเภทยังม ีความแตกต ่างในเรื่องของวิธีก ารเกิดแสง ดังน ั้น วิธีการเกิดแ สงจ ึงเป็น
เกณฑ์ส ำ�คัญเกณฑ์หนึ่งส ำ�หรับใช้ในการจ ำ�แนกป ระเภทข องแหล่งก ำ�เนิดแ สง ดังร ายละเอียดต ่อไปน ี้
1.1 การเกดิ แ สงด ว้ ยค วามร อ้ น เป็นการใช้ค วามร ้อนในก ารกร ะต ุ้นให้ส ารห รือว ัตถุบ างอ ย่างผ ลิตแ สงอ อกม า
จึงเรียกก ารเกิดแ สงว ิธีน ี้ว ่า “การเปลง่ แ สงจ ากว ตั ถรุ อ้ น (incandescence)” วัตถุท ี่ผ ลิตแ สงว ิธีน ี้ได้ต ้องได้ร ับค วามร ้อน
จนม ีอ ุณหภูมิสูงก ว่า 1,000 เคลว ิน (kelvin, K) ขึ้นไป ตัวอย่างของแ หล่งกำ�เนิดแ สงท ี่ผลิตแสงว ิธีนี้มีท ั้งท ี่เป็นแ หล่ง
กำ�เนิดแ สงธ รรมชาติแ ละแ หล่งก ำ�เนิดแ สงป ระดิษฐ์ อาทิ ดวงอ าทิตย์ เทียน หลอดไฟไส้ทังสเตน (tungsten filament
bulb) และห ลอดไฟทังสเตนแฮโลเจน (tungsten-halogen bulb) ตัวอย่างข องการใช้ง านแ หล่งก ำ�เนิดแสงประเภทนี้
ในท างการพิมพ์ เช่น หลอดไฟในเครื่องท ำ�สำ�เนา (copier) หลอดไฟในเครื่องวัดความดำ� (densitometer) หลอดไฟ
สำ�หรับใช้ถ่ายภาพในห้องถ่ายภาพ หลอดไฟนิรภัย (safe light) สำ�หรับห้องที่ต้องปฏิบัติงานกับฟิล์มไวแสงหรือ
แม่พิมพ์ไวแ สง**
ไส้ท ังสเตน
หลอดท ังสเตนแฮโลเจน
ก. ข.
ภาพท่ี 11.2 ตัวอยา่ ง ก. หลอดไฟไ สท้ งั สเตน และ ข. หลอดไฟทังสเตนแ ฮโลเจน
ที่มา: Wikipedia. Incandescent light bulb. Retrieved September 7, 2006 from the World Wide Web: http://en.wikipedia.org/
wiki/Halogen_lamp#The_halogen_lamp
* การผลิตสีซํ้า คือ วิธีการผลิตสีให้เหมือนหรือใกล้เคียงที่สุดกับสีของวัตถุต่างๆ ที่ถ่ายด้วยกล้องถ่ายภาพดิจิทัล หรือสีต่างๆ ที่มีใน
ต้นฉบับสี (color original) วิธีการผลิตสีซํ้ามีอยู่ด้วยกันหลายวิธี การพิมพ์จัดเป็นวิธีการผลิตสีซํ้าวิธีหนึ่ง
** หลอดไฟนิรภัย คือ หลอดไฟที่เคลือบด้วยสารสีบางอย่าง เพื่อกรองแสงสีจากหลอดไฟให้เหลือเฉพาะแสงสีที่ไม่ทำ�ให้เกิดการ
เปลี่ยนแปลงทางเคมีขึ้นก ับฟิล์มไวแ สงห รือแม่พิมพ์ไวแ สง ช่วยให้ผู้ปฏิบัติงานก ับฟิล์มหรือแ ม่พ ิมพ์ไม่ต ้องท ำ�งานในห้องม ืด ซึ่งเป็นการไม่สะดวก
รวมท ั้งอาจก ่อให้เกิดค วามผิดพลาดและอันตรายข ึ้นได้ ตัวอย่างเช่น ไฟนิรภัยสีเหลืองใช้กับฟิล์มท ี่ไวต ่อแสงส ีนํ้าเงิน โดยสารส ีเหลืองท ี่เคลือบบ น
หลอดไฟก รองแสงสีนํ้าเงินไม่ให้ผ่านออก มา
