Page 30 - วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีการพิมพ์และบรรจุภัณฑ์
P. 30
11-20 วิทยาศาสตร์แ ละเทคโนโลยีการพ ิมพ์แ ละบรรจุภัณฑ์
3.1 การกระทำ�ระหว่างแสงและหมึกพิมพ์บริเวณผิว เกิดขึ้นเมื่อแสงจากแหล่งกำ�เนิดแสงตกกระทบลงบน
ผิวช ั้นหมึกพ ิมพ์สีนํ้าเงินเขียว แล้วเกิดการส ะท้อนทันที แสงสะท้อนท ี่เกิดข ึ้นม ีล ักษณะส ำ�คัญ ดังนี้
1) การสะท้อนแสงไม่มีการเลือกดูดกลืนแสงสีใดสีหนึ่งของแสงตกกระทบ แสงสะท้อนจึงมี
องค์ป ระกอบเชิงส เปกตรัมเหมือนก ับแ สงต กกระท บห รือม ีส ีเหมือนก ัน ในท ี่น ี้แ สงต กกระท บเป็นแ สงข าว แสงส ะท้อน
จึงไ ม่มีสี
2) การสะท้อนแสงเกิดได้สองแบบ แบบหนึ่ง คือ การสะท้อนแสงตรงเกิดมากกว่าการสะท้อนแสง
กระจาย และอ ีกแ บบห นึ่ง คือ การส ะท้อนแ สงกระจายเกิดม ากกว่าก ารสะท้อนแ สงตรง ซึ่งจ ะเป็นลักษณะใดน ั้น ขึ้น
อยูก่ ับค วามเรียบข องผ ิวห มึกพ ิมพส์ ีนํ้าเงินเขียวเป็นส ำ�คัญ ผิวช ั้นห มึกพ ิมพย์ ิ่งม คี วามเรียบม ากเท่าใด การส ะท้อนแ สง
ตรงยิ่งเกิดม ากเท่านั้น ในท างต รงก ันข ้าม ผิวพ ื้นชั้นหมึกพ ิมพ์ย ิ่งม ีค วามข รุขระม ากเท่าใด การส ะท้อนแ สงก ระจายย ิ่ง
เกิดมากเท่านั้น ซึ่งก ารส ะท้อนแ สงท ั้งสองแ บบนั้นมีผลต่อส ีท ี่ป รากฏของห มึกพ ิมพ์สีนํ้าเงินเขียวแ ตกต ่างกัน
การสะท้อนแสงตรงเป็นผลให้ชั้นหมึกพิมพ์สีนํ้าเงินเขียวมีความมันวาวและความอิ่มตัวสีสูงกว่าการ
สะท้อนแสงกระจาย เนื่องจากแสงสะท้อนกระจายเดินทางจากผิวชั้นหมึกพิมพ์ออกไปในหลายทิศทางและไปเพิ่ม
ปริมาณข องแสงส ีแ ดง ซึ่งเป็นสีเติมเต็มข องสีนํ้าเงินเขียว กล่าวค ือเข้าไปร วมก ับแ สงส ีนํ้าเงินและแ สงสีเขียวที่ส ะท้อน
มาจ ากช ั้นห มึกพ ิมพ์ ทำ�ให้ความอ ิ่มต ัวส ีข องส ีนํ้าเงินเขียวล ดล ง อย่างไรก ็ตามก ารส ะท้อนแ สงก ระจายในห ลายท ิศทาง
ทำ�ให้ค วามสว่างสีข องสีนํ้าเงินเขียวเพิ่มข ึ้น ทั้งนี้รายละเอียดเกี่ยวกับค วามอ ิ่มตัวส ี ความสว่างสี และสีเติมเต็มจะได้
กล่าวถึงต ่อไป
3.2 การกระทำ�ระหว่างแสงและองค์ประกอบในชั้นหมึกพิมพ์ หมึกพิมพ์ประกอบด้วยตัวพา ผงสี และสาร
เติมแต่ง เมื่อแ สงต กกระทบเดินทางเข้าส ู่ภายในชั้นหมึกพิมพ์ หากต ัวพามีส ี แสงบางความยาวคลื่นข องแ สงขาวย ่อม
ได้ร ับก ารด ูดก ลืนไว้ เช่น ในก รณที ี่ม สี เีหลือง แสงส ีนํ้าเงินย ่อมไดร้ ับก ารด ูดก ลืนไว้ นอกจากน ีแ้ สงข าวย ังเกิดก ารห ักเห
เนื่องจากห มึกพ ิมพม์ คี ่าด รรชนีหักเหแ ตกต ่างจ ากค ่าด รรชนีหักเหข องอ ากาศ และเมื่อแ สงข าวเดินท างต กกระท บบ นผ ง
สีนํ้าเงินเขียวแ ละอนุภาคของส ารเติมแ ต่งต ่างๆ ที่เป็นของแข็งก ระจายตัวอ ยู่ในตัวพา แสงขาวย่อมเกิดการห ักเหและ
การกระเจิง ผงสีนํ้าเงินเขียวยังเลือกดูดกลืนแสงในช่วงของแสงสีแดง เลือกสะท้อนแสงและส่องผ่านแสงในช่วงของ
แสงสีนํ้าเงินและช่วงของแสงสีเขียว แสงสีนํ้าเงินและแสงสีเขียวจากชั้นหมึกพิมพ์สีนํ้าเงินเขียวที่เดินทางจากภายใน
ชั้นห มึกพ ิมพ์ ไปร วมก ับแสงส ะท้อนท ี่ผิวชั้นหมึกพ ิมพ์เข้าสู่ต าของเรา ทำ�ให้เห็นเป็นสีนํ้าเงินเขียว
สปี รากฏข องช ั้นห มึกพ ิมพส์ ีนํ้าเงินเขียว จึงเกิดจ ากก ารเลือกส ะท้อนแ สง การเลือกส ่องผ ่านแ สง และก ารเลือก
ดูดกลืนแ สงเป็นส ำ�คัญ โดยแสงสะท้อนท ี่ทำ�ให้เกิดสีเป็นแ สงส ะท้อนก ระจาย ทั้งนี้ส ีข องชั้นห มึกพิมพ์เป็นอย่างไรน ั้น
ขึ้นอ ยู่กับช นิด ปริมาณ ขนาดแ ละส มบัติของผ งส ี ซึ่งเป็นป ัจจัยที่ม ีผลต ่อก ารเลือกส ะท้อนแ สง การเลือกส่องผ่านแ สง
และก ารเลือกดูดก ลืนแสง
3.3 การกระทำ�ระหว่างแสงและกระดาษ แสงที่เดินทางเข้าสู่ตัวพาบางส่วนและแสงบางส่วนจากผงสี
เดินทางตกกระทบลงบนกระดาษ เนื่องจากกระดาษตามกรณีศึกษานี้มีความทึบแสง เมื่อแสงตกกระทบผิวกระดาษ
แสงส ่วนใหญ่จึงส ะท้อนท ันที มีแสงส่วนน ้อยท ี่เดินทางเข้าไปในเนื้อก ระดาษ ในท ี่นี้จึงพิจารณาเฉพาะการสะท้อนแสง
ที่ผิวกระดาษเป็นสำ�คัญ การสะท้อนแสงที่ผิวกระดาษเป็นการสะท้อนแสงตรงหรือเป็นการสะท้อนแสงกระจายนั้น
ขึ้นกับค วามเรียบของผ ิวกระดาษเป็นส ำ�คัญ และจ ากการท ี่ก ระดาษที่ใช้พ ิมพ์ในที่น ี้ม ีสีข าว ดังน ั้นก ระดาษจ ึงดูดก ลืน
และเปลี่ยนอ งค์ป ระกอบเชิงสเปกตรัมข องแสงตกกระท บน้อยมาก จึงมีผ ลต่อสีท ี่ปรากฏข องหมึกพิมพ์สีนํ้าเงินเขียว
ไม่มากนัก เมื่อแสงสะท้อนจากผิวกระดาษกลับเข้าสู่ชั้นหมึกพิมพ์อีกครั้ง การกระทำ�ระหว่างแสงและองค์ประกอบ
ต่างๆ ภายในช ั้นห มึกพ ิมพ์ ย่อมเหมือนกับร ายละเอียดท ี่ได้กล่าวแ ล้วใน 3.2 อย่างไรก็ตาม ในค วามเป็นจ ริงก ระดาษ
ที่ใช้เป็นวัสดุใช้พิมพ์นั้นมีมากมายหลากห ลายชนิด แต่ละช นิดมีส ีแ ตกต ่างก ันไม่มากก ็น ้อย ตั้งแต่ส ีข าว สีเหลืองอ่อน
