Page 32 - วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีการพิมพ์และบรรจุภัณฑ์
P. 32
11-22 วิทยาศาสตร์แ ละเทคโนโลยีก ารพ ิมพ์แ ละบ รรจุภัณฑ์
ในก ารพ ิจารณาส ขี องห มึกพ ิมพโ์ดยใชก้ ราฟก ารส ะท้อนแ สงเชิงส เปกตรัม สามารถพ ิจารณาไดใ้นท ำ�นองเดียว
กับกราฟการกร ะจ ายกำ�ลังเชิงส เปกตรัมสัมพัทธ์ของแสง กล่าวคือ ส่วนข องโค้งค ่าการส ะท้อนแสงที่ค วามยาวคลื่นใด
อยู่ตํ่าห รือม ีค่าน้อย แสดงว ่าห มึกพิมพ์สีน ั้นส ะท้อนแ สงท ี่ความยาวคลื่นนั้นได้น ้อยหรือด ูดก ลืนแสงที่ความยาวคลื่น
นั้นได้ม าก ในท างต รงก ันข ้ามส ่วนข องโค้งค ่าก ารส ะท้อนแ สงท ี่ค วามยาวคลื่นใดอ ยู่ส ูงห รือม ีค ่าม าก แสดงว ่าห มึกพ ิมพ์
สีน ั้นสะท้อนแ สงท ี่ความยาวคลื่นน ั้นได้มาก ดังนั้น
– หมึกพิมพ์สีนํ้าเงินเขียว (cyan) ดูดกลืนแสงในช่วงความยาวคลื่นของแสงสีแดง แต่สะท้อนแสงในช่วง
ความยาวคลื่นของแสงสีนํ้าเงินและแ สงส ีเขียว จึงมีส ีนํ้าเงินเขียว
– หมึกพ ิมพ์สีม่วงแดง (magenta) ดูดก ลืนแ สงในช ่วงค วามยาวคลื่นข องแ สงส ีเขียว แต่สะท้อนแ สงในช่วง
ความยาวคลื่นของแสงสีนํ้าเงินและแสงสีแดง โดยสะท้อนแสงในช่วงความยาวคลื่นของแสงสีแดงได้มากกว่าช่วง
ความยาวคลื่นข องแสงส ีนํ้าเงิน จึงมีส ีม่วงอมแ ดง
– หมึกพิมพ์ส ีเหลือง (yellow) ดูดก ลืนแสงสีนํ้าเงิน แต่สะท้อนแสงส ีเขียวและแ สงสีแดง จึงม ีส ีเหลือง
– หมึกพ ิมพ์ส ีดำ� (black) ดูดก ลืนแสงท ี่ค วามยาวคลื่นต่างๆ มากกว่าการส ะท้อนแสงอย่างม าก โดยด ูดกลืน
แสงในแต่ละค วามยาวคลื่นได้ใกล้เคียงกัน จึงมีส ีด ำ�
นอกจากห มึกช ุดพ ิมพ์ส อดส ีแ ล้ว ในท างการพ ิมพ์ ยังม ีก ารใช้ง านห มึกพ ิมพ์ส ีพ ิเศษ (spot color) ในก ารพ ิมพ์
งานต ่างๆ ด้วย ตัวอย่างข องห มึกพ ิมพ์ส ีพิเศษ เช่น หมึกพ ิมพ์แ ววม ุก (pearlescent ink) และห มึกพ ิมพ์แ ววโลหะ
(metallic ink) หมึกพ ิมพส์ พี ิเศษเหล่าน ีม้ กี ารกร ะท ำ�กับแ สงแ ตกต ่างไปจ ากห มึกช ุดพ ิมพส์ อดส ี ในก รณขี องห มึกพ ิมพ์
แววมุกสีและลักษณะอื่นๆ ที่คล้ายไข่มุก เนื่องจากหมึกพิมพ์ประเภทนี้มีผงสีแววมุกเป็นองค์ประกอบสำ�คัญ ผงสี
แววมุก คือ ผงของสารประกอบไมกา (mica) ที่เคลือบด้วยโลหะออกไซด์ เมื่อมีแสงตกกระทบลงบนชั้นหมึกพิมพ์
แววมุกที่พิมพ์บนวัสดุใช้พิมพ์ จะเกิดการทำ�ระหว่างกันในลักษณะของการเลือกสะท้อนแสง การเลือกดูดกลืนแสง
การหักเหข องแ สง และก ารแ ทรกสอดของแสงเป็นส ำ�คัญ และในกรณีข องห มึกพิมพ์แววโลหะ มีองค์ป ระกอบส ำ�คัญ
คือ ผงโลหะ อาทิ ผงท องแดง ผงส ังกะสี และผ งอ ะลูมิเนียม เมื่อม แี สงต กกระท บล งบ นช ั้นห มึกพ ิมพแ์ ววโละจ ะเกิดก าร
กร ะท ำ�ระหว่างก ันในล ักษณะข องก ารส ะท้อนแ สงท ีผ่ ิว การเลือกส ะท้อนแสงแ ละก ารเลือกด ูดก ลืนแ สง โดยก ารส ะท้อน
แสงที่ผิวของชั้นหมึกพิมพ์แววโลหะเป็นการสะท้อนแสงตรงและเป็นการสะท้อนแสงที่ให้สีด้วย ทำ�ให้หมึกพิมพ์
แววโลหะม ีล ักษณะป รากฏเฉพาะท ี่แตกต ่างจากหมึกพิมพ์ท ั่วไป
กิจกรรม 11.1.2
1. ถ้าวัตถุท้ังสองช้ินมีสีเขียวเหมือนกัน แต่ช้ินหน่ึงเป็นวัตถุโปร่งใส อีกช้ินหนึ่งเป็นวัตถุโปร่งแสง
การกร ะท ำ�ระหว่างแ สงและว ัตถทุ งั้ ส องชนิ้ เหมือนห รือแตกต า่ งกันอย่างไร จงอ ธิบาย
2. หากว ตั ถทุ บึ แ สง คอื แผน่ พ มิ พท์ พ่ี มิ พด์ ว้ ยห มกึ พ มิ พส์ มี ว่ งแ ดง โดยม สี ภาวะก ารพ มิ พง์ านเหมอื นก บั
สภาวะการพิมพ์งานด้วยหมึกพิมพ์สีน้ําเงินเขียวตามกรณีศึกษาในข้อ 3 การปรากฏสีของวัตถุทึบแสงแล้ว การ
กร ะท �ำ ระหวา่ งแ สงแ ละแ ผน่ พ มิ พใ์ นบ รเิ วณท พ่ี มิ พด์ ว้ ยห มกึ พ มิ พส์ มี ว่ งแ ดงม คี วามแ ตกต า่ งจ ากก ารกร ะท �ำ ระหวา่ ง
แสงและแ ผน่ พมิ พท์ ีพ่ มิ พด์ ว้ ยหมึกพิมพส์ ีนํา้ เงินเขียวอย่างไร จงอธบิ าย
3. การส ะทอ้ นแ สงท เี่ ปน็ การส ะทอ้ นแ สงต รง ณ บรเิ วณผ วิ ข องช นั้ ห มกึ พ มิ พท์ พ่ี มิ พบ์ นว สั ดใุ ชพ้ มิ พม์ ี
ผลต ่อสที ปี่ รากฏของห มึกพิมพท์ พ่ี มิ พบ์ นวัสดใุช้พ มิ พ์อ ย่างไร
