Page 58 - การระหว่างประเทศของไทย
P. 58
9-48 การระหวา่ งประเทศของไทย
เรื่องท่ี 9.3.3
ความสมั พนั ธร์ ะหวา่ งไทยกบั ญปี่ นุ่ ดา้ นสงั คม วฒั นธรรม และวทิ ยาการ
การแลกเปล่ียนระหวา่ งไทยกับญีป่ นุ่ มิไดม้ เี ฉพาะด้านเศรษฐกิจ และการเมอื งเท่านั้น หากแต่ได้
ขยายความรว่ มมอื และการแลกเปล่ยี นไปยังด้านสงั คม วัฒนธรรม และวิทยาการ ความสัมพนั ธ์ระหว่าง
ไทยกบั ญป่ี นุ่ ดา้ นสงั คม วฒั นธรรม และวทิ ยาการนน้ั ดำ� เนนิ มาตง้ั แตส่ มยั อยธุ ยาโดยมชี าวญปี่ นุ่ อพยพเขา้
มาตง้ั ถนิ่ ฐานบ้านเรอื นอยู่ในกรงุ ศรอี ยุธยาจนเกิดหมู่บา้ นญ่ีป่นุ นอกจากน้ียังมชี าวญ่ีป่นุ เข้ารับราชการใน
ราชส�ำนักอยุธยาจนประสบความส�ำเร็จมีความก้าวหน้าในต�ำแหน่งสูง ต่อมาในสมัยรัตนโกสินทร์ความ
สัมพันธ์ระหว่างไทยกับญี่ปุ่นได้เพิ่มมากข้ึน โดยมีชาวญี่ปุ่นเข้ามาพ�ำนักอาศัยอยู่ในประเทศไทยและ
ประกอบอาชพี ตา่ งๆ ในชว่ งกอ่ นสงครามโลกคร้งั ท่ี 2 ญ่ีป่นุ รณรงค์เพ่อื เผยแพรอ่ ทิ ธิพลในภูมิภาคเอเชยี
ตะวนั ออกเฉียงใต้ ทำ� ใหม้ นี ักเรยี นไทยจ�ำนวนหนงึ่ ไปศึกษาต่อยังประเทศญี่ปุ่น ตอ่ มามีการจัดตง้ั สมาคม
ไทยกับญี่ปุ่น ส�ำนักวัฒนธรรมไทย-ญี่ปุ่น รวมทั้งโรงเรียนสอนภาษาญี่ปุ่นข้ึน38 อาจกล่าวได้ว่าความ
สัมพันธ์ด้านสังคมและวัฒนธรรมระหว่างไทยกับญี่ปุ่นเป็นทางการมากขึ้นเม่ือกระทรวงการต่างประเทศ
ญี่ปนุ่ ได้วางนโยบายดา้ นวัฒนธรรมไทยใน พ.ศ. 2481 ด้วยการต้งั “สำ� นักวฒั นธรรมไทย-ญปี่ ่นุ ” (The
Institute of Japan Thai Culture) มีส�ำนักงานท่ีถนนหน้าพระลาน โดยได้รวมส�ำนักงานญี่ปุ่นสยาม
สมาคมและโรงเรยี นสอนภาษาญี่ปุน่ เข้าไว้ด้วยกนั
หลงั สงครามโลกครง้ั ที่ 2 อทิ ธิพลทางวฒั นธรรมของญปี่ ุน่ ลดลงในช่วงเวลาหนึ่ง แต่ภายหลังการ
ประกาศหลกั การฟคู ดุ ะ (Fukuda Doctrine) ในปี ค.ศ. 1977 ทตี่ อกยำ้� วา่ ญปี่ นุ่ มงุ่ เนน้ บทบาททางเศรษฐกจิ
และบทบาทด้านสังคมและวัฒนธรรมเพ่ิมขึ้น แต่ลดบทบาททางด้านความม่ันคง อิทธิพลด้านสังคมและ
วัฒนธรรมญ่ีปุ่นได้กลับมาแพร่หลายและเป็นที่ยอมรับในสังคมไทย ความสัมพันธ์ด้านสังคม วัฒนธรรม
ระหวา่ งไทยกบั ญป่ี นุ่ ไดข้ ยายตวั มากขนึ้ ตงั้ แตท่ ศวรรษ 1970 เนอื่ งจากความใกลช้ ดิ ทางประวตั ศิ าสตรแ์ ละ
ความคล้ายคลึงทางวัฒนธรรม คนไทยให้ความสนใจในศิลปวัฒนธรรมและประวัติศาสตร์ญี่ปุ่น คนไทยมี
ความคดิ วา่ วฒั นธรรมญป่ี นุ่ มคี วามนา่ สนใจ นา่ เรยี นรู้ ซง่ึ ตา่ งจากวฒั นธรรมไทยหรอื ในวฒั นธรรมไทยไมม่ ี
อาทิ การจดั สวนแบบญปี่ นุ่ บอนไซ การพบั กระดาษ ศลิ ปะการจดั ดอกไมอ้ เิ คบานา รวมถงึ ศลิ ปะทใ่ี ชค้ วาม
ประณีตและละเอียดอ่อนของญี่ปุ่น นอกจากน้ีอุปนิสัยประจ�ำชาติของคนญ่ีปุ่นยังเป็นท่ีน่าสนใจและดึงดูด
ใจใหค้ นไทยอยากคบและรจู้ กั คนญปี่ นุ่ อาทิ การทำ� งานเปน็ กลมุ่ ความมรี ะเบยี บวนิ ยั ความรกั ชาติ39 การ
แลกเปลยี่ นดา้ นสงั คม วัฒนธรรมระหวา่ งไทยกับญีป่ ่นุ มีทง้ั ในระดับรฐั องค์กรของรัฐ หน่วยงานปกครอง
ท้องถิ่นตา่ งๆ ภาคเอกชน จนถึงระดับประชาชน อทิ ธิพลทางวฒั นธรรมญป่ี ่นุ ไดร้ บั การยอมรบั อยา่ งแพร่
หลายในชาวไทยตงั้ แต่ ภาษาญปี่ นุ่ ภาพยนตร์ ดนตรี การต์ นู แฟชนั่ อยา่ งไรกต็ ามความสมั พนั ธท์ างดา้ น
สังคมและวัฒนธรรมระหว่างไทยกับญี่ปุ่นมีลักษณะเป็นความสัมพันธ์ทางเดียว คือญ่ีปุ่นพยายามที่จะให้
38 ธารทอง ทองสวัสดิ,์ เอกสารการสอนชดุ วชิ าความสัมพนั ธ์ระหวา่ งไทยกบั ต่างประเทศ, 620-622.
39 ประเสรฐิ จติ ติวัฒนพงศ,์ การเมืองและนโยบายตา่ งประเทศญ่ปี ่นุ , 184-187.
