Page 76 - สารัตถะและวิทยวิธีทางภาษาอังกฤษ
P. 76
3-66 สารัตถะและวิทยวิธีทางภาษาอังกฤษ
เรือ่ งท่ี 3.3.9 ความตระหนกทางวฒั นธรรม (Culture Shock)
ความตระหนกทางวัฒนธรรม มักใช้คำ�ภาษาอังกฤษว่า culture shock ซึ่งเริ่มมีการใช้กัน
ตั้งแต่ปี 1950 เป็นต้นมา ซึ่งในภ าษาไทยหมายถ ึง ความร ู้สึกส ับสนต่อว ัฒนธรรมท ี่ไม่ค ุ้นเคย ในเวลา
ที่เราต ้องเปลี่ยนถ ิ่นท ี่อ ยู่อ าศัยไมว่ ่าจ ะเปลี่ยนในล ักษณะช ั่วคราวห รือถ าวร การเกิดค วามต ระหนกท าง
วัฒนธรรมอ าจจ ะเริ่มต้นตั้งแต่ก ้าวแ รกที่เข้าไปในป ระเทศน ั้น โดยเริ่มต ้นจากภาษา การทักทาย ซึ่งใน
แต่ละป ระเทศก ็มีภ าษา และร ูปแ บบการท ักทายท ี่แตกต ่างกัน เช่น การจับม ือพร้อมก ล่าวค ำ�ทักทายใน
ประเทศแ ถบต ะวนั ต ก แตถ่ า้ เปน็ ป ระเทศท เี่ ปน็ ม สุ ลมิ การจ บั ม อื ท กั ทายจ ะไมเ่ หมาะส มส �ำ หรบั ค สู่ นทนา
ที่เพศต ่างก ัน แค่ก ล่าวค ำ�ทักทายก ็เพียงพ อ เป็นต้น กริยาห รือภ าษาท ่าทางบ างอ ย่างในแ ต่ละป ระเทศ
ก็ไม่เหมือนกัน เช่น การยิ้ม ซึ่งเป็นสิ่งที่คุ้นเคยในบ้านเรา แต่ในบางประเทศ เช่นประเทศฟินแลนด์
การย ิ้มส ำ�หรับค นท ี่ไม่เคยร ู้จักก ันม าก ่อนเป็นเรื่องผ ิดป กติ การนำ�นิ้วโป้งแ ละน ิ้วช ี้ม าท ำ�เป็นร ูปว งกลม
คนไทยและคนอเมริกันแปลความหมายว่า “โอเค หรือสบายดี” แต่คนฝรั่งเศส แปลความหมายว่า
“ไม่มีเงินหรือไม่มีค่า”
ผู้ที่เดินทางไปต่างถิ่นต่างแดนอาจเกิดปัญหาการปรับตัวในเรื่องของเวลาที่เรียกว่า Jet
Lagged และสำ�หรับคนที่ต้องไปอยู่อาศัยในต่างประเทศเป็นเวลานานจะเกิดอาการคิดถึง พ่อแม่
พี่น ้อง เพื่อนๆ หรือส ิ่งอ ื่นๆ ที่อยู่ในป ระเทศไทย อาการนี้เรียกว ่า home sick หรือค ิดถึงบ ้าน
มีนักมานุษยวิทยาและนักจ ิตวิทยาได้แ สดงถ ึงวงจรข อง culture shock ไว้ม ากมาย แต่วงจร
culture shock ของน ักม านุษยวิทยาชาวฟินแลนด์ ที่ม ีชื่อว ่า Kalervo Oberg ได้ร ับการยอมรับแ ละ
มีผ ู้นำ�ไปศึกษาเพิ่มเติมม ากมาย วงจร culture shock ของ Oberg มี 5 ขั้นดังนี้
ขน้ั ท ี่ 1 ขั้นด ื่มน ํ้าผึ้ง หรือ honeymoon period เป็นข ั้นที่ผู้ท ี่เดินท างไปต่างถ ิ่นต ่างแดนรู้สึก
ตื่นเต้นก ับว ัฒนธ รร มใหม่ๆ เห็นอะไรก็รู้สึกช ื่นช อบชื่นชม อาจเกิดค วามรู้สึกด ังนี้
- Euphoria รู้สึกส บายเป็นสุข
- Novelty ความแปลกใหม่ ประสบการณ์ใหม่
- Fascination การห ลงเสน่ห์หรือมีค วามตรึงใจในประเทศและว ัฒนธรรมใหม่
- Similarities compared การเปรียบเทียบค วามคล้ายคลึงกัน
ขั้นท ี่ 2 ขั้นป ฏิเสธ หรือ Negation period เป็นข ั้นท ี่ม ีความรู้สึกสับสน ผิดห วัง หดหู่ โกรธ
โมโหกับวัฒนธรรมท ี่เราพบเห็น อาจจะเป็นปัญหาเรื่องภาษา นิสัยของเพื่อนชาวต่างชาติ การใช้ชีวิต
ท ี่ไม่เหมือนก ับต น เกิดป ระมาณช ่วงเดือนที่ 2–4 จะม ีล ักษณะด ังนี้
