Page 15 - การบริหารจัดการและกลยุทธ์ การสื่อสารชุมชน
P. 15
การบรหิ ารจดั การและกลยทุ ธก์ ารสื่อสารเพือ่ การอนรุ ักษ์ฟน้ื ฟทู รัพยากรธรรมชาตแิ ละส่งิ แวดลอ้ มในชมุ ชน 10-5
เร่ืองที่ 10.1.1
ความหมายและประเภทของทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
การพฒั นาประเทศทผ่ี า่ นมา สง่ ผลใหม้ กี ารใชป้ ระโยชนจ์ ากทรพั ยากรธรรมชาตแิ ละสง่ิ แวดลอ้ มจน
เกินศักยภาพในการรองรับของระบบนิเวศ และมีผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและสุขภาพของประชาชน
รวมทงั้ การเกดิ ขอ้ พพิ าทและความขดั แยง้ จากการใชท้ รพั ยากรธรรมชาตแิ ละสงิ่ แวดลอ้ มทบี่ อ่ ยครงั้ ขน้ึ ทำ� ให้
ภาครัฐต้องสิ้นเปลืองงบประมาณและก�ำลังคนในการฟื้นฟูความเสียหายที่เกิดข้ึน นอกจากนี้ การบริหาร
จัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมในปัจจุบันยังไม่มีประสิทธิภาพเท่าท่ีควร ดังจะเห็นได้จาก
สงิ่ แวดลอ้ มธรรมชาตแิ ละสิง่ แวดล้อมศิลปกรรมจ�ำนวนมากถูกทำ� ลาย ทั้งโดยเจตนาและโดยความร้เู ท่าไม่
ถึงการณข์ องประชาชนและหน่วยงานท่ีรบั ผิดชอบ
การจัดการทรพั ยากรธรรมชาตแิ ละสิ่งแวดลอ้ มเก่ยี วข้องกับหลายมติ ิ ตอ้ งอาศยั ความรว่ มมือจาก
หลายภาคสว่ นในการบรู ณาการดำ� เนนิ งานรว่ มกนั ซง่ึ ในทางปฏบิ ตั สิ ว่ นใหญย่ งั ดำ� เนนิ การโดยภาครฐั และ
ยงั มสี ว่ นรว่ มนอ้ ยจากภาคสว่ นอน่ื ในสงั คม ประกอบกบั เครอ่ื งมอื และกลไกเพอ่ื สนบั สนนุ การบรหิ ารจดั การ
ทรพั ยากรธรรมชาตแิ ละสง่ิ แวดลอ้ มยงั ไมไ่ ดถ้ กู นำ� มาใชอ้ ยา่ งมปี ระสทิ ธภิ าพ ทงั้ นกี้ ารจดั การทรพั ยากรธรรมชาติ
ท่ีเหมาะสมต่อสถานการณ์ในปัจจุบันและในอนาคต ต้องอาศัยความร่วมมือระหว่างหน่วยงานท่ีเก่ียวข้อง
และระบบการประสานงานท่ีมีประสิทธิภาพ ควบคู่กับการเพ่ิมขีดความสามารถขององค์กรและบุคลากร
ในการปฏิบัติหน้าที่ รวมทั้งการส่งเสริมและสนับสนุนให้ภาคส่วนอื่นๆ เข้ามามีส่วนร่วมในการจัดการ
ทรพั ยากรธรรมชาติและสง่ิ แวดล้อมได้อย่างเตม็ ท่ี
1. ความหมายและประเภทของทรัพยากรธรรมชาติ
1.1 ความหมายของทรัพยากรธรรมชาติ ค�ำว่า ทรัพยากรธรรมชาติ มีผู้ให้ความหมายไว้
หลากหลายคำ� จำ� กัดความ ในท่นี ้ขี อยกตวั อยา่ งมาพอสังเขป ดงั นี้
ทรัพยากรธรรมชาติ หมายถึง ทรัพย์อันเกิดขึ้นเองหรือมีอยู่ตามธรรมชาติ (ราชบัณฑิตยสถาน,
2556)
ทรัพยากรธรรมชาติ หมายถงึ ส่ิง (แวดลอ้ ม) ท่เี กิดขึ้นตามธรรมชาติและให้ประโยชน์ตอ่ มนษุ ย์
ไมท่ างใดกท็ างหนงึ่ (เกษม จันทร์แกว้ , 2527)
ทรพั ยากรธรรมชาติ หมายถงึ สงิ่ ทเี่ กดิ ขนึ้ เองตามธรรมชาติ มนษุ ยน์ ำ� มาใชป้ ระโยชนเ์ พอ่ื การดำ� รง
ชีวิตท่ีดีข้ึนได้ เช่น แสงอาทิตย์ นํ้า ดิน ป่าไม้ หิน แร่ บางชนิดมีความสวยงาม เหมาะแก่การพักผ่อน
หยอ่ นใจ (สวสั ด์ิ โนนสงู , 2546)
1.2 ประเภทของทรพั ยากรธรรมชาติ การแบง่ ประเภทของทรพั ยากรธรรมชาตทิ พี่ จิ ารณาในดา้ น
ความยาวนานในการใช้ประโยชน์ สามารถจดั แบง่ ได้เปน็ 3 ประเภท ไดแ้ ก่
