Page 38 - การระหว่างประเทศของไทย
P. 38
9-28 การระหวา่ งประเทศของไทย
เร่ืองที่ 9.2.2
ปัจจัยระหว่างประเทศที่ก�ำหนดความสัมพันธ์ระหว่างไทยกับญ่ีปุ่น
ปจั จัยระหวา่ งประเทศท่ีกำ� หนดความสัมพนั ธ์ระหวา่ งไทยกับญี่ปุน่ มดี ังน้ี
1. ปัจจัยด้านเศรษฐกิจ
ในช่วงทศวรรษ 1960-1970 ญี่ปุ่นสามารถพัฒนาจนก้าวข้ึนเป็นมหาอ�ำนาจทางเศรษฐกิจที่มี
บทบาทสำ� คญั ตอ่ เศรษฐกจิ ระหวา่ งประเทศ แตอ่ ยา่ งไรกต็ ามทศวรรษ 1980 ญปี่ นุ่ เผชญิ ปญั หาทางเศรษฐกจิ
หลายประการ อาทิ ภาวะเงนิ เยนแขง็ คา่ ตง้ั แต่ ค.ศ. 1985 ทำ� ใหภ้ าคเอกชนไมส่ ามารถแขง่ ขนั ไดใ้ นตลาดโลก
การยา้ ยฐานการผลติ ของบรษิ ทั ญป่ี นุ่ ไปยงั ประเทศทม่ี คี วามไดเ้ ปรยี บเชงิ เปรยี บเทยี บสงู ตงั้ แต่ ค.ศ. 1987
สง่ ผลใหก้ ารผลติ ในประเทศลดลงและเสยี โอกาสในการลงทนุ และการจา้ งงานในญป่ี นุ่ 24 นอกจากนญ้ี ป่ี นุ่ ยงั
คงเผชิญกับปัญหาทางเศรษฐกิจ อาทิ การปัน่ ราคาอสงั หารมิ ทรพั ย์ การปน่ั หุ้น การเกง็ กำ� ไรในตลาดห้นุ
จนน�ำไปสู่การเกดิ หนเ้ี สยี ปญั หาหนข้ี องธนาคารตา่ งๆ ในท่สี ดุ เศรษฐกิจของญี่ป่นุ อยู่ในภาวะวกิ ฤติ และ
ตามมาดว้ ยภาวะเศรษฐกจิ ฟองสบญู่ ปี่ นุ่ แตกใน ค.ศ. 1990 ทำ� ใหเ้ กดิ หนเ้ี สยี ถงึ 15 ลา้ นลา้ นดอลลารส์ หรฐั
นับจากน้ันเศรษฐกิจญี่ปุ่นถดถอยจวบจนปัจจุบัน แม้ว่ารัฐบาลญี่ปุ่นหลายชุดได้ด�ำเนินมาตรการกระตุ้น
เศรษฐกิจ แต่กย็ ังไม่สามารถแก้ไขปัญหาเศรษฐกิจให้ฟนื้ ตัวกลบั มาได้อยา่ งสมบูรณ์
การประกาศนโยบาย Abenomics ของนายกรัฐมนตรีชินโซ อาเบะ (Shinzo Abe) ท่ีหวังจะ
ช่วยพลกิ ฟืน้ เศรษฐกิจญป่ี ่นุ ก็ยงั ไม่เหน็ ผลมากนกั ผลจากวกิ ฤติเศรษฐกจิ ญป่ี ุน่ ค.ศ. 1990 ท�ำให้บทบาท
ของญี่ปุ่นในฐานะมหาอ�ำนาจทางเศรษฐกิจถดถอยลงและญี่ปุ่นจ�ำเป็นต้องปรับลดบทบาทโดยเฉพาะการ
ใหค้ วามชว่ ยเหลอื ดา้ นเศรษฐกจิ โดยใน ค.ศ. 1997 ญป่ี นุ่ ไดต้ ดั ความชว่ ยเหลอื ดา้ นเศรษฐกจิ ลงไปรอ้ ยละ 10
ซึง่ ท�ำใหญ้ ่ปี ่นุ สูญเสยี ตำ� แหนง่ ประเทศทีใ่ ห้ความช่วยเหลอื อนั ดับ 1
ในขณะที่อิทธิพลทางด้านเศรษฐกิจของญี่ปุ่นเริ่มลดลงนับต้ังแต่ทศวรรษ 1990 แต่จีนกลับขยาย
อิทธิพลและบทบาททางด้านการเมืองและเศรษฐกิจเพ่ิมข้ึนในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ นับต้ังแต่
ค.ศ. 2007 จนี เรม่ิ ขยายอำ� นาจเขา้ มาในเอเชยี ตะวนั ออกเฉยี งใตม้ ากยง่ิ ขน้ึ ญปี่ นุ่ กงั วลกบั การขยายบทบาท
ดา้ นเศรษฐกจิ ของจนี ในอนิ โดจนี และเลง็ เหน็ วา่ ไทยเปน็ ศนู ยก์ ลางในการเชอ่ื มโยงตดิ ตอ่ กบั อนิ โดจนี 25 จาก
ปจั จยั ดงั กลา่ วตงั้ แต่ ค.ศ. 2007 เปน็ ตน้ มาญป่ี นุ่ และไทยจงึ มผี ลประโยชนร์ ว่ มกบั ไทยผา่ นความรว่ มมอื ใน
เอเชยี ตะวนั ออกเฉยี งใตน้ ี้ ไทยกบั ญป่ี นุ่ มคี วามรว่ มมอื กนั ในระดบั ตา่ งๆ ไมว่ า่ จะเปน็ รฐั บาลไทยกบั รฐั บาล
24 สำ� นกั งานทป่ี รกึ ษาดา้ นอตุ สาหกรรมประจำ� ญปี่ นุ่ สำ� นกั งานปลดั กระทรวงอตุ สาหกรรม กระทรวงอตุ สาหกรรม. ปรากฏ-
การณก์ ารลดการผลติ ในประเทศและยา้ ยฐานการผลติ ออกตา่ งประเทศของญป่ี นุ่ KUUDOOKA, (กรงุ เทพฯ: กระทรวงอตุ สาหกรรม
2556), 5-6.
25 Michael J. Green, Japan’s Reluctant Realism: Foreign Policy Challenges in an Era of Uncertain
Power, (New York: Palgrave 2003), 270-271.
