Page 80 - การบริหารจัดการและกลยุทธ์ การสื่อสารชุมชน
P. 80
10-70 การบรหิ ารจดั การและกลยทุ ธก์ ารสอ่ื สารชุมชน
วางตัวสลับซับซ้อนในทิศตะวันตกเฉียงเหนือ – ตะวันออกเฉียงใต้ เม่ือพิจารณาลักษณะภูมิประเทศ
ทีป่ รากฏตามหลักเกณฑข์ องสันปันนํ้า สามารถแบ่งลักษณะภมู ิประเทศออกเป็น 3 ลมุ่ นํา้ ยอ่ ย ล�ำดบั จาก
เหนอื ลงใต้ ไดแ้ ก่ ลมุ่ นาํ้ หว้ ยลี ลมุ่ นา้ํ คลองเพรยี ว และลมุ่ นาํ้ หว้ ยตะเข้ (สถาบนั วจิ ยั สภาวะแวดลอ้ ม, 2557)
มแี มน่ า้ํ ปา่ สกั เปน็ แมน่ า้ํ สายสำ� คญั ทไ่ี หลจากทศิ เหนอื ลงสทู่ ศิ ใต้ จงั หวดั สระบรุ ี และไหลผา่ นอำ� เภอแกง่ คอย
และอำ� เภอมวกเหลก็ กอ่ นเปล่ยี นทิศทางการไหลไปทางทศิ ตะวนั ตกเฉียงใต้ ผ่านอ�ำเภอเมือง และอำ� เภอ
เสาไห้ ไหลไปบรรจบกับแม่นา้ํ เจ้าพระยา ท่ีอำ� เภอทา่ เรือ จงั หวดั พระนครศรอี ยุธยา รวมระยะทางทแ่ี ม่น้าํ
ป่าสักไหลผา่ นจังหวัดสระบรุ ี ประมาณ 105 กิโลเมตร
อ่างเก็บน้าํ บ้านดง ตำ� บลช�ำผักแพว อำ� เภอแก่งคอย จังหวดั สระบรุ ี เปน็ อา่ งเก็บน้ําทีต่ ั้งอย่ลู ุ่มน้ํา
คลองเพยี ว มฝี ายกน้ั นา้ํ ทไี่ หลผา่ นหมบู่ า้ น ไดแ้ ก่ ฝายบา้ นดง ฝายชำ� ผกั แพว ฝายโคกกรงุ 1 ฝายโคกกรงุ
2 ฝายเขาแย้ และฝายกุดนกเปลา้ อ่างเกบ็ น้าํ มลี ักษณะเปน็ เขื่อนดิน ก่อสร้างเมอื่ ปี พ.ศ. 2543 แล้วเสร็จ
พ.ศ. 2546 ประเภทอา่ งเกบ็ น้ําขนาดกลาง ซึ่งยังอยู่ในการดแู ลของสำ� นกั ชลประทานจงั หวดั สระบุรี
อ่างเก็บนํ้าบ้านดงมีการออกแบบระบบขนส่งนํ้าในพื้นที่ทั้งหมด 7,397 ไร่ โดยน�ำจ่ายนํ้าจาก
อาคารสง่ นาํ้ สามารถสง่ นา้ํ ไดใ้ นปรมิ าณ 7 ลบ.ม. ตอ่ วนิ าที หรอื 6 แสน ลบ.ม. ตอ่ วนั ผา่ นทาง Spillway
ที่สามารถระบายนาํ้ ไดป้ ระมาณ 1.1 รอ้ ย ลบ.ม. ต่อ วินาที หรอื 9 ล้าน ลบ.ม. ต่อวนั ซึง่ ข้อดคี ือ เมอื่ มี
ฝนตกมามาก Spillway จะล้นไปยังแมน่ ํ้าป่าสกั และขอ้ เสยี คอื เม่ือปริมาณนา้ํ ไม่สามารถควบคุมได้และ
ลน้ Spillway อาจจะทำ� ใหเ้ กิดผลกระทบได้ เนอ่ื งจากน้าํ อาจจะท่วมพื้นทชี่ ุมชนใกล้เคยี ง
ในเดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2558 อ่างเก็บนํ้าบ้านดงมีปริมาณนํ้าเหลือ 3.182 ล้าน ลบ.ม. พื้นท่ี
ทางการเกษตร 1 ไร่ ต่อฤดูกาล จะใช้นํ้า 1,000 ลบ.ม. ดังน้ันจากปริมาณน้ําท่ีเหลือทั้งหมดจะสามารถ
น�ำมาใช้กับพ้ืนท่ีทางการเกษตรได้ 3,000 ไร่ และเมื่อฤดูแล้งที่ผ่านมา นํ้าจากอ่างเก็บน้ําบ้านดงได้ใช้ไป
เพื่อการอุปโภคและบริโภค ทำ� ใหม้ ปี รมิ าณน้ําเหลือประมาณ 26% หรือ 7.8 แสน ลบ.ม. จากปรมิ าณนํา้
ทเี่ หลอื ดังกล่าวจะใชก้ บั พน้ื ทที่ างการเกษตรไดเ้ พยี ง 700 ไร่ เทา่ นนั้
3. กลยุทธ์การสื่อสารแบบเครือข่ายกลุ่มผู้ใช้นํ้า
กลยุทธ์การสือ่ สารแบบเครอื ขา่ ยกล่มุ ผใู้ ช้นํา้ กรณีศกึ ษาอา่ งเก็บน้ําบ้านดง ประกอบด้วยกลยุทธ์
เกีย่ วกับผูส้ ่งสาร กลยทุ ธก์ ารสร้างสาร กลยทุ ธก์ ารใชส้ ื่อ และกลยุทธ์ผรู้ บั สาร ดังนี้
3.1 กลยุทธ์เก่ียวกับผู้ส่งสาร เป็นกลยทุ ธก์ ารส่ือสารแบบมสี ว่ นร่วมทีเ่ กดิ จากหน่วยงานทอ้ งถ่ิน
เป็นตัวหลักในการสื่อสาร เพ่ือเช่ือมประสานกับผู้มีส่วนได้เสียในพ้ืนท่ี ได้แก่ ประชาชนและเกษตรกรท่ีมี
การจดั ต้ังเปน็ กลุ่มบริหารการใชน้ าํ้ เกษตรบา้ นดงพัฒนา
1) กลยุทธ์การส่ือสารของกรมชลประทานและเจ้าหน้าที่กรมชลประทานในพื้นท่ี การ
ด�ำเนินงานการบริหารจัดการชลประทานโดยเกษตรกรมีส่วนร่วมของกรมชลประทาน มีเป้าหมายสุดท้าย
เพอื่ ใหก้ ารบรหิ ารจดั การชลประทานระดบั โครงการ มเี กษตรกรผใู้ ชน้ า้ํ และองคก์ รปกครองทอ้ งถนิ่ มสี ว่ นรว่ ม
กบั กรมชลประทาน ทง้ั การบรหิ ารจัดการและการดำ� เนนิ งานกิจกรรมชลประทาน โดยกรมชลประทานและ
เจ้าหน้าที่กรมชลประทานในพ้ืนที่มีกลยุทธ์การส่ือสารระหว่างบุคคล ผ่านผู้น�ำชุมชนท้ังท่ีเป็นทางการและ
ไมเ่ ปน็ ทางการ และการดำ� เนินงานจดั ตัง้ กลุ่มผู้ใช้นํ้าในพ้นื ทค่ี ือกลมุ่ บริหารการใช้นาํ้ เกษตรบ้านดงพฒั นา
