Page 15 - ความรู้และทักษะการสื่อสารชุมชน
P. 15
การเลือกใช้สอ่ื หรอื ช่องทางการสอ่ื สารส�ำหรบั การส่อื สารชมุ ชน 5-5
เร่ืองที่ 5.1.1
ความหมาย และความส�ำคัญของการเลือกใช้ส่ือหรือช่องทาง
การส่ือสารส�ำหรับการส่ือสารชุมชน
หากพจิ ารณากระบวนการสอ่ื สารชมุ ชน ดว้ ยแบบจำ� ลองกระบวนการสอื่ สาร S ➡ M ➡ C ➡ R
ของเบอร์โล (BERLO) ท่ีมีองค์ประกอบส�ำคัญ 4 ประการด้วยกันคือ 1) ผู้ส่งสาร (sender) 2) สาร
(message) 3) สื่อหรือช่องทางการสื่อสาร (media/channel) 4) ผู้รับสาร (receiver) กล่าวได้ว่า ตัว
“สอ่ื หรอื ชอ่ งทางการสอื่ สาร” นบั เปน็ ปจั จยั สำ� คญั ประการหนงึ่ ในกระบวนการสอื่ สารชมุ ชนทจี่ ะขาดไปไมไ่ ด้
สื่อหรือช่องทางการสื่อสารเปรียบเสมือนสะพานซ่ึงท�ำหน้าที่เช่ือมโยงให้ผู้ส่งสารกับผู้รับสารเข้ามาสู่
กระบวนการสื่อสารร่วมกัน ดังน้ันหากปราศจากส่ือหรือช่องทางการสื่อสารแล้วกระบวนการส่ือหรือ
ช่องทางการสือ่ สารชมุ ชนยอ่ มเกดิ ข้ึนไมไ่ ด้เลย
ส่อื หรอื ชอ่ งทางการสอ่ื สาร
สาร
ผู้ส่งสาร ผู้รับสารหรือกลุม่ เปา้ หมาย
ภาพที่ 5.1 สื่อหรือช่องทางการส่ือสาร
สอ่ื หรอื ชอ่ งทางการสอ่ื สาร จงึ เปน็ เครอื่ งมอื หรอื พาหนะตวั กลาง ทำ� หนา้ ทเี่ ปน็ ตวั บรรจแุ ละนำ� พา
ข่าวสาร ซง่ึ อาจเปน็ สาระ ความรู้ หรือขอ้ คิดเหน็ ไปยังผูร้ ับสารหรือกลุ่มเปา้ หมายชมุ ชน
สอื่ หรอื ชอ่ งทางการสอื่ สารสำ� หรบั การสอื่ สารชมุ ชน อาจเปน็ สอ่ื หรอื ชอ่ งทางการสอ่ื สารแบบดง้ั เดมิ
ทใ่ี ชก้ นั มาตง้ั แตส่ มยั โบราณ ไดแ้ ก่ สอื่ บคุ คล สอ่ื พนื้ บา้ น จดหมาย หรอื อาจจะไดร้ บั การพฒั นาขนึ้ ในระยะ
ต่อมา อันเป็นผลมาจากพัฒนาการทางเทคโนโลยีการส่ือสารท่ีมีมาอย่างต่อเนื่อง ส่งผลให้สื่อหรือช่อง
ทางการสอื่ สารหรอื สำ� หรบั การสอื่ สารชมุ ชนมปี รมิ าณมากและหลากหลาย ไดแ้ ก่ ผนู้ ำ� ชมุ ชน หอกระจายขา่ ว
วทิ ยชุ มุ ชน โทรทศั น์ ภาพยนตร์ ปา้ ยประกาศ กจิ กรรมคา่ ย เกมส์ เวทสี าธารณะ การประชมุ สอื่ ใหม่ เปน็ ตน้
การพฒั นาการของสือ่ ในชุมชนช่วยลดขอ้ จ�ำกดั ของการส่อื สารต่างไปจากอดีตทม่ี ีข้อจำ� กัดในการ
สื่อสารหลายประการ นับต้ังแต่ เรอ่ื งของสภาพภูมศิ าสตร์ ระยะเวลา หรอื เทคโนโลยีของการสอื่ สาร คน
รุ่นปู่ย่าตายายรุ่นพ่อแม่เม่ือต้องการสื่อสารกันในระยะไกลจึงต้องเผชิญกับข้อจ�ำกัดต่างๆ สื่อหรือช่อง
ทางการสื่อสารท่ีนิยมกันจึงมักใช้จดหมายซึ่งใช้เวลานาน ดังปรากฏในวรรณคดีและนวนิยายท่ีนิยมกัน
