Page 19 - ความรู้และทักษะการสื่อสารชุมชน
P. 19
การเลือกใชส้ ่อื หรือชอ่ งทางการสื่อสารส�ำหรบั การส่ือสารชุมชน 5-9
1) ช่วยให้กระบวนการสื่อหรือช่องทางการส่ือสารด�ำเนินไปอย่างมีประสิทธิภาพ ทั้งในด้าน
การถ่ายทอดข่าวสารในชุมชน และการทำ� ให้เข้าถึงผู้รับสารหรือกลมุ่ เปา้ หมายชุมชน
- สามารถถ่ายทอดข่าวสารจากผู้ส่งสารไปยังผู้รับสารหรือกลุ่มเป้าหมายชุมชนได้ตาม
วัตถุประสงค์ การส่ือสารชมุ ชน ส�ำหรับวัตถปุ ระสงค์ในการสื่อสารชมุ ชนโดยทว่ั ไปแลว้ คือ การให้ขอ้ มูล
ข่าวสารการให้ความรู้ การโน้มน้าวใจ และการให้ความบันเทิง การเลือกใช้สื่อหรือช่องทางการสื่อสารท่ี
สมั พนั ธก์ บั วตั ถปุ ระสงคจ์ ะสง่ ผลตอ่ ประสทิ ธภิ าพของการสอ่ื สาร เชน่ ในกรณขี องพจิ ารณาเลอื กใชส้ อื่ หรอื
ชอ่ งทางการสอ่ื สารเพอ่ื ใหข้ า่ วสารความรู้ สามารถพจิ ารณา เลอื กใชส้ อื่ มวลชน หอกระจายขา่ ว สอ่ื สงิ่ พมิ พ์
เปน็ ตน้ แตใ่ นกรณที ต่ี อ้ งการเปลยี่ นแปลงทศั นคติ และพฤตกิ รรมแลว้ ควรพจิ ารณาเลอื กใชส้ อ่ื หรอื ชอ่ งทาง
สอื่ หรอื ทม่ี คี ณุ สมบตั ใิ นเรอื่ งของความใกลช้ ดิ มสี ว่ นรว่ มทำ� ใหเ้ กดิ การเปลยี่ นแปลงทศั นคตไิ ดม้ ากกวา่ เชน่
สอื่ บุคคล ส่อื กิจกรรม
- สามารถเข้าถึงผู้รับสารหรือกลุ่มเป้าหมาย การเลือกใช้ส่ือหรือช่องทางการสื่อสาร
ทตี่ รงกบั ผรู้ บั สารและกลมุ่ เปา้ หมายในชมุ ชน ยอ่ มสง่ ผลตอ่ การเปดิ รบั สอ่ื หรอื ชอ่ งทางการสอ่ื สารและกอ่ ให้
เกดิ ความสนใจ ดงั กรณสี อ่ื พน้ื บา้ นแมจ้ ะเปน็ สอ่ื หรอื ชอ่ งทางการสอ่ื สารทนี่ า่ สนใจและมคี ณุ สมบตั ทิ ดี่ หี ลาย
ประการ แตส่ ำ� หรบั วยั รนุ่ ในหลายชมุ ชนแลว้ หากเจาะจงเลอื กใชเ้ ฉพาะสอ่ื นก้ี จ็ ะกลายเปน็ สอื่ ทไี่ มส่ ามารถ
เข้าถึงและขาดคณุ สมบตั ิของความน่าสนใจ แตใ่ นทางกลบั กันส่อื พ้ืนบ้านยงั คงเขา้ ถึงและนา่ สนใจ สำ� หรบั
กล่มุ ผ้ใู หญ่ เปน็ ต้น
2) ช่วยเสรมิ สร้างการมสี ่วนร่วมในการสอื่ สารชุมชน การสอ่ื สารชมุ ชนมจี ดุ เนน้ ทกี่ ารมสี ว่ นรว่ ม
ดงั น้ันการเลอื กใชส้ อ่ื หรอื ชอ่ งทางการสอื่ สาร จงึ ต้องคำ� นงึ ในประเด็นของการมีส่วนร่วมของผ้เู กยี่ วข้องใน
การสื่อสารเป็นส�ำคัญ เช่น สื่อแต่ละประเภทมีคุณสมบัติท่ีดีแต่มีข้อจ�ำกัดที่แตกต่างกันออกไป รวมท้ังมี
ระดับของการมีส่วนร่วมที่ไม่เหมือนกันด้วย สื่อส่ิงพิมพ์สามารถให้ข้อมูลได้ในรายละเอียด แต่มีลักษณะ
การสื่อสารทางเดียว จึงมีระดับของการมีส่วนร่วมท่ีน้อยที่สุด ในขณะท่ีส่ือบุคคลเป็นส่ือท่ีมีลักษณะ
การสอ่ื สารสองทางจะมคี ณุ สมบัตขิ องการมสี ว่ นร่วมไดม้ าก
3) ช่วยสร้างความผูกพันและสร้างเสริมความแข็งแกร่งแก่ชุมชน การเลือกใช้ส่ือหรือช่องทาง
การสอื่ สารทนี่ ำ� คนในชมุ ชนมามปี ฏสิ มั พนั ธ์ รว่ มแรงรว่ มใจกนั ประกอบกจิ กรรมใดเพอ่ื ชมุ ชนยอ่ มเสรมิ สรา้ ง
ความผูกพันเป็นชุมชน ท�ำให้ชุมชนด�ำรงอยู่ต่อไป เช่น ส่ือพิธีกรรม ในงานเข้ากรรมของชุมชนทาง
ภาคเหนือ ชาวบ้านจะมารวมตัวกันเพื่อหาทุนสร้างสาธารณประโยชน์ นอกจากนี้ยังช่วยในการสร้างและ
ธ�ำรงอตั ลักษณช์ มุ ชนไว้อีกดว้ ย
4) ช่วยให้บรรลุผลการเปล่ียนแปลงหรือพัฒนาชุมชนตามท่ีต้ังเป้าหมาย การเลือกใช้สื่อหรือ
ช่องทางการสื่อสารที่เหมาะสมกับผู้รับสารหรือกลุ่มเป้าหมายชุมชนย่อมส่งผลต่อการบรรลุผลสื่อสารเพ่ือ
การเปลย่ี นแปลงหรอื การพฒั นาตามเปา้ หมายทต่ี ง้ั ไว้ เชน่ การพฒั นาสขุ ภาวะ การพฒั นาสง่ิ แวดลอ้ ม การ
สง่ เสรมิ ประชาธปิ ไตยในชมุ ชน การสง่ เสรมิ การทอ่ งเทย่ี ว การสง่ เสรมิ และอนรุ กั ษว์ ฒั นธรรมชมุ ชน เปน็ ตน้
5) ช่วยให้เกิดการประหยัดทรัพยากร ทงั้ การไมส่ ญู เปลา่ ดา้ นเวลาและงบประมาณ กรณที มี่ กี าร
เลือกใช้ส่ือหรือช่องทางการส่ือสารท่ีไม่เหมาะสมกับผู้รับสารหรือกลุ่มเป้าหมายชุมชน ท�ำให้ไม่สามารถ
