Page 16 - ความรู้และทักษะการสื่อสารชุมชน
P. 16
5-6 ความรูแ้ ละทกั ษะการส่อื สารชมุ ชน
หลายๆ เร่ืองด้วยกนั ไมว่ า่ จะเปน็ พระราชนพิ นธไ์ กลบา้ นของรชั กาลท่ี 5 สีแ่ ผ่นดนิ ของ ม.ร.ว.คกึ ฤทธิ์
ปราโมทย์ บา้ นทรายทอง ของ ก.สรุ างคนางค์ เป็นตน้ หรอื แม้แตใ่ นยคุ อุตสาหกรรมเฟอ่ื งฟเู มือ่ สามสบิ
กว่าปีมาน้ี การเขียนจดหมายกย็ งั เปน็ ที่นิยมดังทไี่ ด้ยนิ ไดฟ้ งั ในเพลง ลกู ท่งุ เชน่ หน่มุ นารอนาง ฉนั ทนา
ที่รัก เป็นต้น
แตเ่ มอื่ เกดิ พฒั นาการของสอื่ ใหมท่ มี่ คี ณุ สมบตั ิ “ไรพ้ รมแดน ไรก้ าลเวลา” โดยเฉพาะอนิ เทอรเ์ นต็
ส่งผลต่อการเปลี่ยนแปลงรูปแบบการส่ือสารครั้งใหญ่ ส่ือใหม่น้ีได้เชื่อมร้อยการสื่อสารระหว่างผู้ส่งกับ
ผู้รับสารอย่างไร้ขีดจ�ำกัด เป็นส่ือที่เช่ือมโยงโลกทั้งใบเข้าไว้ด้วยกัน ผู้ส่ือสารสามารถท�ำการส่ือสาร
แลกเปล่ียนข่าวสารกันได้ตลอดเวลา และเข้าถึงได้ทุกพ้ืนที่ไม่ว่าจะอาศัยอยู่บนส่วนใดของโลก นับว่าส่ือ
สมัยใหม่ก�ำลังมีอิทธิพลอย่างสูงต่อวงการส่ือสารในสังคมยุคนี้ จนกระท่ังมีการขนานนามยุคน้ีว่าเป็นยุค
สมยั ของโลกาภวิ ัตน์หรือยคุ เทคโนโลยีสารสนเทศหรอื ยุคดจิ ทิ ัล เป็นต้น
พัฒนาการของส่ือหรือช่องทางการสื่อสาร ที่มีมาอย่างต่อเน่ืองส่งผลต่อการพิจารณาเลือกใช้ใน
สมัยปัจจุบัน ท�ำให้เกิดตัวเลือกมากมายจนกลายเป็นค�ำถามว่า ส�ำหรับการสื่อสารชุมชนที่มีจุดเน้นใน
เรอื่ งการเปลยี่ นแปลงสงั คม/การพฒั นาชมุ ชนเปน็ หลกั ควรจะเลอื กใชส้ ือ่ หรอื ช่องทางการสือ่ สาร ประเภท
ใดจงึ จะมคี วามเหมาะสมและกอ่ ใหเ้ กดิ ประสทิ ธภิ าพ รวมทง้ั อาจเกดิ คำ� ถามวา่ ทำ� ไมจงึ ตอ้ งใหค้ วามสำ� คญั
กับการเลือกใช้ส่ือหรือช่องทางการส่ือสาร ส�ำหรับการส่ือสารชุมชนด้วย
หากเราพจิ ารณาหนา้ ทข่ี องสอื่ หรอื ชอ่ งทางการสอ่ื สาร แลว้ จะพบวา่ สอ่ื หรอื ชอ่ งทางการสอ่ื สารทกุ
ประเภทต่างก็สามารถท�ำหน้าท่ีบรรจุข่าวสารแล้วน�ำพาสารจากผู้ส่งสารไปยังผู้รับสารหรือกลุ่มเป้าหมาย
ชุมชนได้เหมือนๆ กัน อย่างไรก็ดี หากพิจารณาไปถึงสัมฤทธิผลของการใช้แล้วจะพบว่าการเลือกใช้สื่อ
หรือช่องทางการส่ือสารที่แตกต่างกันได้ก่อให้เกิดประสิทธิผลในการส่ือสารที่ต่างกันอย่างมีนัยส�ำคัญ
ดังเช่น
- กรณีการส่ือสารให้ความรู้กับผู้รับสารที่เป็นกลุ่มเด็กเล็ก ในกรณีนี้หากเราเลือกใช้ส่ือ
สิ่งพิมพ์ที่แม้ว่าจะสามารถให้รายละเอียดมากได้แต่ก็คงไม่สามารถเข้าถึงผู้รับสารกลุ่มเป้าหมายกลุ่มนี้
เนื่องจากเป็นกลุ่มท่ีขาดทักษะของการรูห้ นงั สอื จึงอาจต้องพจิ ารณาเลือกสื่อหรอื ช่องทางการสอื่ สารอน่ื ท่ี
มีความเหมาะสมกับวัยนีม้ ากกวา่ เช่น เกม นิทาน เพลง เป็นตน้
- กรณีของการให้ข่าวสารเกี่ยวกับเรื่องการดูแลสุขภาพแก่กลุ่มเป้าหมายผู้สูงวัยในชนบท
แมว้ า่ สอื่ ใหมจ่ ะเรมิ่ เปน็ ทน่ี ยิ มแพรห่ ลายในกลมุ่ ผสู้ งู วยั แตก่ ลมุ่ นอ้ี าจมขี อ้ จำ� กดั ในเรอ่ื งของศกั ยภาพในการ
เข้าถึงส่ือและทักษะการใช้ การพิจารณาเลือกใช้ส่ือหรือช่องทางการสื่อสารท่ีมีความเหมาะสมกับกลุ่ม
ผสู้ งู วยั กลมุ่ นจ้ี งึ ควรพจิ ารณาสอ่ื อนื่ ๆ เชน่ สอื่ พน้ื บา้ นทกี่ ลมุ่ มคี วามคนุ้ เคย หรอื อาจพจิ ารณาใชห้ อกระจาย
ข่าวหรือสอื่ บคุ คล เปน็ ต้น
- ย่ิงไปกว่าน้ัน ส่ือบางประเภท เช่น สื่อมวลชน แม้จะเป็นสื่อที่มีคุณสมบัติพิเศษท่ี
แพรก่ ระจายขา่ วไดใ้ นวงกวา้ ง แตใ่ นอกี ดา้ นหนงึ่ ถา้ เราจะใชส้ อื่ มวลชนเพอื่ เปา้ หมายการใหค้ วามรแู้ กค่ นใน
ชมุ ชนหม่บู า้ นเล็กๆ อาจไมค่ มุ้ คา่ เพราะมีราคาแพง ส่ือบุคคล หรอื หอกระจายขา่ วทเี่ ป็นสือ่ ตวั เลก็ ๆ อาจ
เป็นส่ือหรอื ชอ่ งทางการสื่อสารสำ� หรับการสื่อสารชมุ ชนทด่ี จู ะเหมาะสมมากกวา่
