Page 17 - ประวัติศาสตร์การเมืองและเศรษฐกิจไทย
P. 17
การเมอื งและเศรษฐกิจไทย พ.ศ. 2475-2500 7-7
คณะราษฎรนเ้ี ปน็ เพยี งหลกั การของการปกครองระบอบใหม่ ซงึ่ ตอ่ มาปรากฏชดั วา่ คณะราษฎรยงั มคี วาม
แตกตา่ งทางความคดิ ในเรอ่ื งอดุ มการณท์ างการเมอื งและเศรษฐกจิ อยา่ งชดั เจนในความขดั แยง้ ทปี่ รากฏขน้ึ ใน
เวลาตอ่ มา
การประนีประนอมทางการเมืองในระบอบประชาธิปไตย
เมื่อคณะราษฎรควบคุมสถานการณ์ได้ ในระยะแรกมีการจัดตั้งคณะกรรมการราษฎรขึ้นเพ่ือท�ำ
หนา้ ทบี่ รหิ ารประเทศ โดยมพี ระยามโนปกรณน์ ติ ธิ าดา (กอ้ น หตุ ะสงิ ห)์ เปน็ ประธานคณะกรรมการราษฎร
พร้อมท้ังเสนอชอ่ื คณะกรรมการราษฎรจำ� นวน 15 คน ทำ� หนา้ ทบ่ี ริหารประเทศเปน็ เสมือนคณะรัฐมนตรี
ชุดแรก และได้ประกาศแต่งต้ังผู้แทนราษฎรจ�ำนวน 70 คน ประกอบด้วยสมาชิกคณะราษฎร 33 คน
ข้าราชการชนั้ ผใู้ หญ่ 32 คน และกลุ่มคนซึ่งอยนู่ อกระบบราชการ จำ� นวน 5 คน โดยในสว่ นคณะราษฎร
เปน็ นายทหาร 8 คน และเปน็ ขา้ ราชการพลเรอื น 25 คน สว่ นขา้ ราชการชนั้ ผใู้ หญม่ ขี า้ ราชการชนั้ เจา้ พระยา
3 คน และพระยามากถงึ 18 คน กลุม่ คนนอกระบบราชการเปน็ ผูก้ อ่ การคณะ ร.ศ.130 และพ่อค้า7
ในระยะแรกการบรหิ ารราชการของคณะราษฎร ดว้ ยความทเ่ี ปน็ กลมุ่ การเมอื งทย่ี งั มปี ระสบการณ์
และอาวโุ สนอ้ ย จงึ ยังไม่มีประสบการณ์พอทจ่ี ะขึ้นมาบริหารประเทศเอง ดงั นนั้ การประนปี ระนอมจึงเป็น
ทางเลอื กทดี่ ใี นการนำ� ประเทศเขา้ สกู่ ารปกครองในระบอบใหม่ จะเหน็ ไดจ้ ากการแตง่ ตงั้ ผแู้ ทนราษฎรคณะแรก
ทป่ี ระกอบดว้ ยสมาชกิ คณะราษฎรรว่ มกบั ขา้ ราชการชนั้ ผใู้ หญ่ หรอื การเลอื กประธานคณะกรรมการราษฎร
ท่ีได้พระยามโนปกรณ์นิติธาดา เป็นประธานคณะกรรมการราษฎร ซ่ึงถือเป็นบุคคลที่มีความใกล้ชิดและ
ได้รับความไว้วางพระราชหฤทัยจากพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว เนื่องจากได้ด�ำรงต�ำแหน่ง
องคมนตรที ป่ี รกึ ษาราชการในพระองคม์ าตงั้ แต่ พ.ศ. 2461 อกี ทงั้ พระยามโนปกรณน์ ติ ธิ าดากม็ ไิ ดเ้ ปน็ หนง่ึ
ในสมาชิกคณะราษฎร การท่ีได้รับเลือกให้ด�ำรงต�ำแหน่งประธานคณะกรรมการราษฎร (นายกรัฐมนตรี)
จงึ เปน็ สง่ิ ทแ่ี สดงใหเ้ หน็ ถงึ การประนปี ระนอมทางการเมอื งระหวา่ งคณะราษฎรและรชั กาลที่ 7 ไดเ้ ปน็ อยา่ งดี
การปฏวิ ัติ 2475 น�ำมาสู่การประกาศใช้พระราชบัญญตั ิธรรมนญู การปกครองแผน่ ดนิ สยามฉบับ
ชั่วคราว พ.ศ. 2475 ซ่ึงรัฐธรรมนูญฉบับนี้เป็นฉบับท่ีร่างโดยคณะราษฎร โดยมีหลวงประดิษฐ์มนูธรรม
เป็นผู้มีบทบาทส�ำคัญในการร่าง สาระส�ำคัญของรัฐธรรมนูญฉบับนี้คือ พระมหากษัตริย์ต้องอยู่ภายใต้
ธรรมนูญการปกครองและอ�ำนาจสูงสุดของประเทศนั้นเป็นของราษฎร นอกจากน้ียังจ�ำกัดบทบาท
พระมหากษัตริยไ์ ว้เปน็ เพยี งประมุขในเชงิ สัญลักษณ์ของประเทศ โดยอำ� นาจในการบรหิ ารประเทศซ่งึ เดมิ
เคยเปน็ ของพระมหากษตั รยิ น์ น้ั รฐั ธรรมนญู ฉบบั นไ้ี ดม้ อบอ�ำนาจสว่ นใหญใ่ หก้ บั สภาผแู้ ทนราษฎร สง่ ผล
ให้รัฐธรรมนูญฉบับน้ีไม่เป็นท่ียอมรับของฝ่ายอนุรักษ์นิยม และน�ำมาซึ่งการเจรจาต่อรองให้รัฐธรรมนูญ
ฉบับนี้เป็นเพียง “ฉบับชั่วคราว” โดยจะต้องมี “ฉบับถาวร” ซ่ึงเกิดจากการประนีประนอมระหว่าง
คณะราษฎรกบั รัชกาลท่ี 7 มาประกาศใช้ในภายหลัง
7 นครนิ ทร์ เมฆไตรรตั น์, การปฏวิ ตั ิสยาม พ.ศ. 2475, (กรงุ เทพฯ: มลู นธิ โิ ครงการตำ� ราสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์,
2535), 218.
