Page 31 - ประวัติศาสตร์การเมืองและเศรษฐกิจไทย
P. 31
การเมอื งและเศรษฐกจิ ไทย พ.ศ. 2475-2500 7-21
จอมพล ป. พบิ ลู สงคราม เปน็ ผทู้ มี่ คี วามสนใจและเลอ่ื มใสในลทั ธชิ าตนิ ยิ มกอ่ นทจี่ ะดำ� รงตำ� แหนง่
นายกรัฐมนตรี ดังน้ัน ลัทธิชาตินิยมจึงถูกน�ำมาใช้เป็นเครื่องมือในการรวมพลังสามัคคีของคนในชาติ
โดยอ้างเหตุผลเรื่องผลประโยชน์และความเจริญก้าวหน้าของชาติ แนวนโยบายของรัฐบาล จอมพล ป.
พิบูลสงคราม หรือ “นโยบายสร้างชาติ” มีความหมายตามท่ีปรากฏในค�ำกล่าวปราศรัยของจอมพล ป.
พบิ ูลสงคราม วา่
“ความหมายของการสร้างชาตินั้นมีว่า ชาติไทย มีอยู่แล้ว แต่สถานะบางอย่างของชาติยัง
ไม่ขึ้นถึงข้ันระดับสมความต้องการของประชาชาติไทย เราจ�ำเป็นต้องพร้อมใจกัน สร้างเพิ่มเติม
ให้ดีขึ้นกว่าเดิม ช่วยกันปรับปรุงไปจนกว่าเราทุกคนจะพอใจ หรืออย่างน้อยก็ได้ระดับเสมอ
อารยประเทศ” 36
จากนโยบายสรา้ งชาติ และลทั ธชิ าตนิ ยิ มนำ� ไปสกู่ ารเปลยี่ นประเทศไทยไปจากเดมิ และความรเิ รม่ิ
ประการหน่งึ ที่ถือว่าเปน็ ลักษณะเฉพาะทเี่ กิดข้ึนในชว่ งนั้นอยา่ งแทจ้ รงิ กค็ อื การประกาศ “รัฐนิยม”
รัฐนิยม คอื แนวทางที่รัฐบาลกำ� หนดข้นึ เพ่ือปรับปรงุ แก้ไขวัฒนธรรมบางอยา่ งในประเทศเพ่ือใช้
เปน็ หลกั ใหป้ ระชาชนไดย้ ดึ ถอื และปฏบิ ตั ติ าม37 โดยรฐั บาลจอมพล ป. พบิ ลู สงครามไดม้ กี ารออกประกาศ
รฐั นยิ มทั้งสนิ้ 12 ฉบบั สามารถแบ่งออกเป็น 2 กล่มุ ตามลกั ษณะส�ำคญั ของเนอ้ื หาในประกาศรัฐนยิ ม คือ
กลุ่มแรก เป็นประกาศที่มีการมุ่งเน้นการปลูกฝังความนิยมไทยในกลุ่มคนไทย เช่น การใช้ชื่อ
ประเทศ ประชาชน และสญั ชาติ การปอ้ งกนั ภยั ทจี่ ะบงั เกดิ แกช่ าติ การเรยี กชอื่ ชาวไทย การเคารพธงชาติ
เพลงชาติ และเพลงสรรเสรญิ พระบารมี ใหช้ าวไทยพยายามใชเ้ คร่อื งอุปโภค บริโภคที่มีกำ� เนดิ หรือท�ำขึ้น
ในประเทศไทย ท�ำนองและเนื้อร้องเพลงชาติ
กลุ่มท่ีสอง เป็นประกาศเน้ือหาในการชักชวนให้ประชาชนร่วมกันสร้างชาติในด้านต่างๆ เช่น
ชกั ชวนใหช้ าวไทยรว่ มกนั สรา้ งชาติ เพลงสรรเสรญิ พระบารมี ภาษาและหนงั สอื ไทยกบั หนา้ ทพี่ ลเมอื ง การ
แต่งกายของประชาชนชาวไทย กิจประจ�ำวันของคนไทย การช่วยเหลือคุ้มครองเด็กคนชรา หรือคน
ทุพพลภาพ
นอกจากการออกประกาศสำ� นักนายกรฐั มนตรีวา่ ดว้ ยรฐั นิยมแลว้ รัฐบาลของจอมพล ป. พิบูล-
สงครามยงั มกี ารดำ� เนนิ การปลกุ เรา้ กระแสชาตนิ ยิ มในกลมุ่ คนไทย ผา่ นการเผยแพรค่ �ำปราศรยั ของจอมพล
ป. พิบูลสงคราม บทละคร บทเพลงปลุกใจ ค�ำขวัญ ทั้งนี้เพื่อให้เกิดส�ำนึกในความรักชาติ มีความ
ภาคภูมิใจในบรรพบุรุษ โดยการเผยแพร่ความรู้สึกชาตินิยมนั้น รัฐบาลได้ใช้วิทยุและหนังสือพิมพ์เป็น
ส่ือกลางระหวา่ งรัฐบาลกบั ประชาชน
36 อุทัยวรรณ จุลเจริญ, “การศึกษาค�ำขวัญตามแผนนโยบายสร้างชาติของจอมพล ป. พิบูลสงคราม ในระหว่าง พ.ศ.
2485–24873,7”จ(มุ วพทิ ฏยาเนลพิขะนพธนั์ปธร,์ุิญ“ญลทัามธหชิ าาตบนิณั ยิ ฑมิตใน, ปสราะขเาทภศาไษทายศศาสกึ ตษรา์ นบโณั ยบฑาติ ยวชทิ ายตานิ ลยิ ยั มขมอหงาไวททิ ยยสามลยัยั จมอหมิดพลล, 2540), 10–11.
ป. พบิ ลู สงคราม ด�ำรง
ต�ำแหนง่ นายกรฐั มนตร,ี ” (วิทยานพิ นธ์ปริญญามหาบัณฑิต สาขาวิชารัฐศาสตร์ บณั ฑติ วิทยาลัย มหาวิทยาลยั รามคำ� แหง, 2543),
69.
