Page 33 - ประวัติศาสตร์การเมืองและเศรษฐกิจไทย
P. 33
การเมอื งและเศรษฐกิจไทย พ.ศ. 2475-2500 7-23
ครง้ั ที่ 2 ทำ� ใหพ้ า่ ยแพก้ ารรบแกร่ ฐั บาลไทย สง่ ผลใหร้ ฐั บาลของจอมพล ป. พบิ ลู สงครามไดท้ ำ� การยดึ ดนิ แดน
นครจ�ำปาศักด์ิ หลวงพระบาง และมณฑลบูรพา โดยไทยและฝรั่งเศสได้ลงนามในอนุสัญญาสันติภาพ
วันที่ 9 พฤษภาคม พ.ศ. 2484 ทง้ั นี้ญ่ีป่นุ เขา้ มามบี ทบาทส�ำคัญ ท�ำให้ไทยไดค้ รอบครองดินแดนที่เสียให้
กบั ฝร่งั เศสไปในสมยั รัชกาลท่ี 5
ความส�ำเร็จในการทวงคืนดินแดนจากฝรั่งเศสครั้งนี้เอง ได้ปลุกกระแสชาตินิยมแก่คนไทยทั่วไป
มกี ารกอ่ สรา้ งอนสุ าวรยี ช์ ยั สมรภมู ิ เพอ่ื เปน็ อนสุ รณเ์ ทดิ ทนู วรี กรรมของทหาร ตำ� รวจ และพลเรอื นทเี่ สยี ชวี ติ
ในกรณีพิพาทไทยกับฝรั่งเศส39 อีกท้ังยังท�ำให้บทบาทของพลตรีหลวงพิบูลสงคราม (ยศในขณะน้ัน)
ในฐานะผ้นู �ำโดดเดน่ ขนึ้ เปน็ ด่ังวรี บรุ ุษจนได้รบั ยศ “จอมพล” ในวันที่ 28 กรกฎาคม พ.ศ. 248440
นโยบายชาตนิ ยิ มของรฐั บาลทอี่ าศยั พน้ื ฐานจากการเรยี กรอ้ งทวงคนื ดนิ แดนจากฝรง่ั เศส เปน็ การ
ดำ� เนนิ การเพอื่ สรา้ งรฐั ชาตใิ หมต่ ามความตอ้ งการของจอมพล ป. พบิ ลู สงคราม อกี ดา้ นหนงึ่ ของการดำ� เนนิ
นโยบายชาตนิ ิยมนีค้ อื การเข้ารว่ มเปน็ พันธมิตรกับประเทศญี่ปุน่ แมว้ ่าไทยจะไดด้ นิ แดนคืนจากฝรงั่ เศส
จากการชว่ ยเหลอื ของญีป่ ุน่ แตผ่ ลกระทบทต่ี ามมาส่งผลให้ไทยต้องเข้าร่วมสงครามมหาเอเชียบรู พา และ
สงครามโลกครงั้ ท่ี 2 เคียงขา้ งกับญีป่ ุน่ ท�ำใหร้ ฐั บาลไทยต้องด�ำเนนิ นโยบายการสรา้ งความรูส้ กึ ชาตินิยม
ให้เขม้ ข้นมากขน้ึ และเปน็ การเริ่มตน้ ของระบบการเมอื งระบอบพิบูลสงคราม
นโยบายผู้น�ำนิยม
การปกครองในสมัยจอมพล ป. พิบูลสงคราม ด�ำรงต�ำแหน่งนายกรัฐมนตรีช่วงแรกน้ี เป็นการ
ปกครองทจี่ อมพล ป. พบิ ลู สงคราม และหลวงวจิ ติ รวาทการไดร้ ว่ มกนั สรา้ งลทั ธผิ นู้ ำ� นยิ ม คอื การพยายาม
สรา้ งแนวคดิ ในการยดึ ถอื นายกรฐั มนตรี ดว้ ยการฟงั เชอ่ื และปฏบิ ตั ติ ามนโยบายของทา่ นผนู้ ำ� หรอื นายก-
รัฐมนตรีอย่างเคร่งครัด โดยมองว่าท่านผู้น�ำเป็นจุดศูนย์รวมที่น�ำไปสู่ความร่วมมือร่วมใจของประชาชน
เพอื่ ชาต4ิ 1 แนวคิดลกั ษณะน้เี ปน็ ระบบการเมอื งทผี่ นู้ ำ� รวบอำ� นาจเบ็ดเสรจ็ และมนี โยบายชาตนิ ิยมรนุ แรง
จากแนวคิดการเมืองแบบฟาสซสิ ต์
การด�ำเนินการสร้างลัทธิผู้น�ำนิยมเป็นแนวความคิดของจอมพล ป. พิบูลสงครามในการสร้าง
หลักยึดม่ันให้กับประเทศชาติ มีการด�ำเนินการเผยแพร่ภาพถ่ายของจอมพล ป. พิบูลสงคราม ประดับ
ตามสถานท่รี าชการ มกี ารเผยแพร่คำ� ขวัญ คำ� ปราศรยั สนุ ทรพจน์ของจอมพล ป. พิบลู สงคราม ท้ังบน
หน้าหนังสือพิมพ์ โทรทัศน์และวิทยุ42 โดยเฉพาะผ่านกรมโฆษณาการ (กรมประชาสัมพันธ์ในปัจจุบัน)
39 สุวิทย์ ไพทยวัฒน์ และปัณฉัตร หมอยาดี, “การเมืองไทยสมัยรัชกาลท่ี 7–พ.ศ. 2519,” ใน สาขาวิชาศิลปศาสตร์
มหาวิทยาลัยสุโขทยั ธรรมาธริ าช, เอกสารการสอนชุดวชิ าประวัติศาสตร์ไทย หน่วยที่ 8–15 ฉบบั ปรบั ปรุงครงั้ ที่ 3 (นนทบรุ ี: ส�ำนัก
พิมพ์มหาว4ิท0ยอาลำ� ัยพสกิ ุโาขทสยัวธัสรดริว์ มงาศธ์,ิรเาอชก,ส2า5ร6ป0ร)ะ,ก9อ-บ2ก5า. รสอนวิชา 250222 ประวตั ศิ าสตรไ์ ทยสมยั ใหม่ (ชลบรุ ี: มหาวิทยาลัยบรู พา,
2560), 1224.1 ปิยนาถ บุนนาค, ประวัติศาสตร์ไทยสมัยใหม่ (ตั้งแต่การท�ำสนธิสัญญาเบาว์ริง ถึง “เหตุการณ์ 14 ตุลาคม” พ.ศ.
2516), พิมพ42์ครเด้ังทวิด่ี 3 (กรุงเทพฯ: โครงการเผยแพรผ่ ลงานวิชาการ คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณม์ หาวทิ ยาลัย, 2553), 172-173.
เค. วัยอาจ, ประวัติศาสตร์ไทยฉบับสังเขป (กรุงเทพฯ: มูลนิธิโครงการต�ำราสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์,
2556), 461.
