Page 37 - ประวัติศาสตร์การเมืองและเศรษฐกิจไทย
P. 37
การเมอื งและเศรษฐกิจไทย พ.ศ. 2475-2500 7-27
ตอ่ มาพนั ตรหี ลวงเสรเี รงิ ฤทธิ์ และนายเออื้ น กำ� ปน่ั ทอง ไดม้ าจดั ตงั้ บรษิ ทั คา้ พชื ผลเหนอื จำ� กดั และบรษิ ทั
ค้าพืชผลอีสาน จำ� กัด ในปลายปี พ.ศ. 2484 โดยยงั คงดำ� เนินการในธุรกจิ ค้าขา้ วและไดร้ บั เงินสนับสนุน
จากบริษัทข้าวไทยจำ� กดั ในการเขา้ เป็นผู้ซ้อื ขา้ วเปลือกในภูมภิ าคเพอ่ื มาป้อนให้กบั บริษทั ข้าวไทย55
3. บริษัท ไทยนิยมพาณิชย์ จ�ำกัด
การจดั ตัง้ บรษิ ัท ไทยนยิ มพาณชิ ย์ จ�ำกัด ด�ำเนนิ การโดยบคุ คลสำ� คญั หลายคนในคณะรัฐมนตรี
ขณะน้นั บรษิ ัทตง้ั ขึน้ เมื่อ 14 กรกฎาคม 2482 มสี มาชกิ ของคณะราษฎรเป็นผถู้ อื หนุ้ อยู่รอ้ ยละ 70 และ
สำ� นักงานทรพั ย์สินส่วนพระมหากษตั ริยภ์ ายใตก้ ารดูแลของกระทรวงการคลังเปน็ ผูถ้ ือหุ้นอกี ร้อยละ 3056
บริษัทไทยนิยมพาณิชย์จ�ำกัด มีเป้าหมายที่จะให้เกิดบริษัทสาธารณะของคนไทยขึ้นในทางพาณิชย์ แต่
การดำ� เนนิ การโดยตงั้ บรษิ ทั ขนึ้ เดย่ี วๆ นน้ั ยอ่ มไมป่ ระสบผลสำ� เรจ็ เพราะระบบเศรษฐกจิ ทช่ี าวตา่ งประเทศ
มบี ทบาท รวมทัง้ มีการตดิ ต่อการคา้ ที่เรยี กวา่ “วงการค้า” นั้น ยากท่ีกจิ การของคนไทยจะสามารถแทรก
เขา้ ไปในวงการคา้ ซง่ึ มอี ยแู่ ลว้ ดงั นนั้ การจะตง้ั บรษิ ทั ของคนไทยขนึ้ จะทำ� เหมอื นเชน่ การตง้ั บรษิ ทั อน่ื มาคง
ไมส่ ำ� เรจ็ บรษิ ทั ทต่ี ั้งขึน้ น้จี งึ ตอ้ งมุง่ ประโยชน์ใหค้ นไทยลงทนุ ในกิจการทุกสิง่ อยา่ ง โดยควรจะมีลกั ษณะที่
เรียกว่า “วงการคา้ ” ด้วย
ดังนั้น ลักษณะการค้าของบริษัทจึงมีวัตถุประสงค์ที่จะท�ำการค้าสินค้าทุกชนิดทั้งขายปลีก
และขายส่งรวมท้ังรับส่งสินค้าจากต่างประเทศเข้ามาขาย และพร้อมกันนั้นก็ส่งสินค้าออกไปจ�ำหน่าย
ต่างประเทศดว้ ย โดยสนิ ค้าท่ีบรษิ ทั ให้ความสนใจเป็นพิเศษคอื สินคา้ ประเภทเคร่ืองอปุ โภคและบรโิ ภคที่
เป็นสินค้าผูกขาด ทั้งน้ีเพ่ือความม่ันคงของบริษัทท่ีจะท�ำให้บริษัทลูกอยู่รอดเสียก่อน และต่อจากนั้นก็จะ
พิจารณาสนิ คา้ ประเภทอ่นื ทป่ี ระชาชนต้องการ บริษัทกส็ ามารถสั่งเข้ามาสง่ ให้บรษิ ทั ลูกรับไปจ�ำหนา่ ยแก่
ประชาชน ซ่ึงนอกจากบริษัทลูกจะขายสินค้าต่างๆ ให้แกป่ ระชาชนแล้ว บรษิ ัทลกู จะรบั สนิ คา้ ในทอ้ งถน่ิ ท่ี
บริษัทลูกต้ังอยู่ส่งมาให้บริษัทไทยนิยมพาณิชย์จ�ำหน่าย หรือแลกเปลี่ยนสินค้ากับบริษัทต่างประเทศ
อกี ดว้ ย นอกจากนนั้ ยงั อาจมกี ารตงั้ บรษิ ทั ขนึ้ เพอ่ื ผลติ สนิ คา้ หรอื เพอ่ื รบั ซอ้ื สนิ คา้ จากประชาชนกส็ ามารถ
ทำ� ได้โดยอาศยั เงนิ ทนุ จากบริษทั ลูก รวมกับเงนิ ทุนของบรษิ ทั ไทยนยิ มพาณิชย์ไดด้ ้วย57
การด�ำเนินการของบริษัทไทยนิยมพาณิชย์จ�ำกัดให้ส�ำเร็จได้นั้น จะต้องมีการส่งเสริมให้มีบริษัท
เล็กๆ เกิดข้ึนจ�ำนวนมากเพื่อเป็นบริษัทลูก และต้องอาศัยระยะเวลาในการที่จะส่งเสริมให้แนวความคิด
ดงั กลา่ วเปน็ ทย่ี อมรบั และนำ� ไปปฏบิ ตั ิ ซงึ่ รฐั บาลกไ็ ดด้ ำ� เนนิ การทจ่ี ะเผยแพรแ่ นวความคดิ ในเรอื่ งทจี่ ะจดั การ
ให้คนไทยท�ำการค้าขายและให้คนไทยช่วยกันซื้อสินค้าของไทย ดังนั้นภายหลังการกล่าวสุนทรพจน์ของ
พลตรีหลวงพิบูลสงคราม นายกรัฐมนตรี รัฐบาลได้ส่งค�ำปราศรัยไปยังข้าหลวงประจ�ำจังหวัดต่างๆ เพื่อ
ทำ� ความเขา้ ใจแกร่ าษฎรใหร้ ว่ มมอื รว่ มใจในการปฏบิ ตั งิ านของชาตใิ หเ้ จรญิ กา้ วหนา้ ตามความประสงคข์ อง
รฐั บาล โดยเฉพาะในเรอ่ื งการอาชพี ที่ตอ้ งการใหค้ นไทยทำ� การค้าขาย ซง่ึ ได้รบั การสนองตอบอย่างดีจาก
ขา้ หลวงประจำ� จงั หวดั ตา่ งๆ เชน่ ขา้ หลวงประจำ� จงั หวดั รอ้ ยเอด็ (พระบรบิ รู ณวฒุ ริ าษฎร)์ ขา้ หลวงประจำ�
55 Akira Suehiro, Capital Accumulation in Thailand 1855-1985, 126.
56 สังศิต พิรยิ ะรังสรรค,์ ทนุ นยิ มขนุ นางไทย (พ.ศ. 2475-2503), 134.
57 หจช. มท.2.1 กล่อง 1/1 ระเบียบการตงั้ บริษทั จงั หวัด
