Page 59 - ประวัติศาสตร์การเมืองและเศรษฐกิจไทย
P. 59
การเมอื งและเศรษฐกจิ ไทย พ.ศ. 2475-2500 7-49
ไมเ่ ขา้ ไปยงุ่ เกยี่ วกบั การเมอื ง หรอื ถา้ หากจะเขา้ รบั ตำ� แหนง่ ทางการเมอื งกจ็ ะตอ้ งลาออกจากทหารประจำ� การ
กอ่ น ซึง่ ตรงข้ามกับแนวความคดิ ของคณะรัฐประหาร111
กบฏเสนาธิการมีผู้น�ำคือ พลตรีสมบูรณ์ ศรานุชิต (หลวงศรานุชิต) รองเสนาธิการกลาโหม
พลตรีเนตร เขมะโยธิน รองเสนาธิการทหารบก และพลตรีหลวงรณกรรมโกวิท (เพิ่ม ศิริวิสูตร)
นายทหารประจ�ำกรมเสนาธิการทหารบก โดยนายทหารในสายเสนาธิการนี้มีลักษณะพิเศษท่ีค่อนข้าง
แตกต่างจากทหารสายอ่ืน โดยจะมีลักษณะเป็นปัญญาชน จบการศึกษาจากต่างประเทศ มีแนวคิดแบบ
ทหารอาชีพและมีทศั นคตโิ น้มเอยี งไปในทางประชาธปิ ไตยของฝา่ ยนายปรีดี พนมยงค์
อย่างไรก็ตาม การดำ� เนินการคร้ังน้ีประสบความล้มเหลว แผนการต่างๆ รั่วไหล ฝ่ายรัฐบาลได้
ส่งก�ำลังเข้าจับกุมและปราบปรามคณะผู้ก่อการกบฏได้ส�ำเร็จ ผลกระทบที่ส�ำคัญของกบฏน้ีคือ ท�ำให้
ฝา่ ยคณะรฐั ประหาร พ.ศ. 2490 สามารถเขา้ ควบคมุ อ�ำนาจในกองทพั บกได้มากขึ้น112
กบฏวงั หลวง เปน็ ขบวนการตอ่ ตา้ นรฐั บาลจอมพล ป. พบิ ลู สงครามของกลมุ่ ประชาธปิ ไตยพลเรอื น
เกิดขึ้นเมื่อ 26 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2492 หรือถัดจากกบฏเสนาธิการทหารบกเพียง 5 เดือน น�ำโดย
นายปรีดี พนมยงค์ กลุ่มก่อการกบฏมีฐานจากขบวนการเสรีไทย เหตุผลของการรวมตัวกันคือ เง่ือนไข
ทางความคิด เนื่องจากเป้าหมายท่ีส�ำคัญของกลุ่มประชาธิปไตยพลเรือนคือความต้องการสร้างระบอบ
ประชาธิปไตยแบบพรรคการเมืองท่ีเต็มรูปขึ้นมาในสังคมไทย การรัฐประหารใน พ.ศ. 2490 ได้ท�ำลาย
เจตนารมณ์เร่ืองนี้ลง ดังน้ันกลุ่มประชาธิปไตยพลเรือนจึงไม่อาจยอมรับได้ ด้วยรากฐานทางความคิด
ดงั กลา่ ว ท�ำใหฝ้ า่ ยปรดี ี พนมยงคไ์ มอ่ าจยอมรับไดถ้ งึ ความชอบธรรมของระบบพิบลู สงครามครงั้ ใหม่ จงึ
คิดเตรยี มการในการกอ่ การคร้งั น้ี โดยมงุ่ ที่จะประสานกำ� ลงั หลกั 2 ส่วนเขา้ ดว้ ยกนั คือ ฝ่ายทหารเรือและ
เสรไี ทย และจะอาศยั เงอ่ื นไขนด้ี งึ ทหารบกบางสว่ นเขา้ รว่ ม อนั จะทำ� ใหช้ ยั ชนะมโี อกาสเปน็ ไปไดม้ ากขน้ึ 113
ในวนั ท่ี 26 กุมภาพันธ์ 2492 นายปรดี ี พนมยงค์ได้บกุ ยดึ มหาวทิ ยาลัยธรรมศาสตรเ์ พอื่ ใช้เป็น
กองบญั ชาการ และอกี สว่ นไดบ้ กุ ยดึ สถานวี ทิ ยแุ หง่ ประเทศไทยออกประกาศปลด จอมพล ป. พบิ ลู สงคราม
ออกจากทุกต�ำแหน่ง และให้นายดิเรก ชัยนาม รับต�ำแหน่งนายกรัฐมนตรี ขณะเดียวกันลูกน้องอีกส่วน
ของนายปรีดี พนมยงค์ก็ได้เข้ายึดพระบรมมหาราชวังและเตรียมการต่อสู้กับกองทัพบก อย่างไรก็ดี
แผนการทจี่ ะกอ่ ใหเ้ กดิ จลาจลในจงั หวดั ตา่ งๆ เพอื่ เรยี กใหก้ องทพั เรอื จากสตั หบี เขา้ กรงุ เทพฯ ตอ้ งลม้ เหลว
เมอ่ื ผนู้ ำ� เสรไี ทยสว่ นใหญใ่ นภาคอสี านถกู กองทพั บกจบั ตวั ไวไ้ ดก้ อ่ น ขณะทกี่ �ำลงั เสรมิ ของกองทพั เรอื กม็ า
ไมถ่ งึ เนอื่ งจาก “เรอื เกยตน้ื ” เพราะตดิ นา้ํ ลงทท่ี า่ ขา้ มแมน่ าํ้ บางปะกง ตอ้ งรอเวลานาํ้ ขน้ึ ทำ� ใหข้ า้ มฝง่ั แมน่ า้ํ
มาได้ไมท่ ันเวลา114
111 นครนิ ทร์ เมฆไตรรตั น,์ “กบฏเสนาธกิ าร,” สถาบนั พระปกเกลา้ , http://wiki.kpi.ac.th/index.php?title=กบฎเสนาธกิ าร,
สบื คน้ เมอ่ื ว11ัน1132ทสส่ี มุ2ุธ2าาลชสียั พงิ หนัยาิม้ธคย์ุปมรุราะพ,เส“.ศรกิฐ.บ,2ฏแ5ว6ผงั 1นห. ชลิงวชง,า”ตสไิ ทถยาบ, นั16พ5ร. ะปกเกลา้ , http://wiki.kpi.ac.th/index.php?title=กบฎวงั หลวง, สบื คน้
เม่อื วนั ที่ 24114สเงิ รหอ่ื างคเดมียวพก.ศนั .. 2561.
