Page 56 - ประวัติศาสตร์การเมืองและเศรษฐกิจไทย
P. 56
7-46 ประวัติศาสตรก์ ารเมอื งและเศรษฐกจิ ไทย
เรื่องท่ี 7.3.1
การเมืองและการต่อต้านรัฐบาลจอมพล ป. พิบูลสงครามระยะที่สอง
การรัฐประหาร 8 พฤศจกิ ายน พ.ศ. 2490 เกดิ จากสถานการณ์ทงั้ ภายในและภายนอกประเทศ
อาทิ ปญั หาเศรษฐกจิ หลงั สงครามโลกครง้ั ท่ี 2 ปญั หากรณสี วรรคตของสมเดจ็ พระเจา้ อยหู่ วั อานนั ทมหดิ ล
(รัชกาลที่ 8) ท�ำให้ประเทศไทยตกอยู่ในภาวะความสับสนวุ่นวาย ด้วยเหตุนี้คณะนายทหารจึงการ
รฐั ประหารยดึ อำ� นาจการบรหิ ารประเทศจากรฐั บาลพลเรอื ตรถี วลั ย์ ธำ� รงนาวาสวสั ดิ์ และทำ� ใหก้ ารเมอื งไทย
กลับมาสู่การบริหารภายใต้อ�ำนาจของกองทัพอีกคร้ัง การรัฐประหารคร้ังน้ีเป็นการร่วมมือของกลุ่มต่างๆ
4 กลมุ่ ซงึ่ สว่ นใหญเ่ ปน็ นายทหารนอกประจำ� การ ไดแ้ ก่ กลมุ่ ของพลโทผนิ ชณุ หะวณั กลมุ่ ของนาวาเอกกาจ
กาจสงคราม (เทยี น เกง่ ระดมยิง) กลุม่ ของพันโทกา้ น จำ� นงภูมเิ วท และกลุม่ พันเอกสวัสดิ์ สวสั ดเิ กยี รติ
ซ่งึ ทั้ง 4 กลุ่มไมเ่ คยมีบทบาททางการเมืองมากอ่ น จึงเกรงว่านายทหารกลุ่มอื่นๆ จะไม่ใหก้ ารสนับสนุน
คณะรฐั ประหารได้ไปเชิญจอมพล ป. พบิ ูลสงคราม มาเป็นหวั หนา้ คณะรัฐประหาร101 สว่ นสาเหตกุ ารท�ำ
รฐั ประหารเนอื่ งมาจากเงอื่ นไขดา้ นการเมอื งทก่ี ลมุ่ ทหารไมพ่ อใจตอ่ รฐั บาลพลเรอื นหลงั สงครามโลกครง้ั ท่ี 2
เปน็ ตน้ มา คณะรฐั ประหารยงั ไดก้ ลา่ วถงึ เงอื่ นไขทางเศรษฐกจิ ทร่ี ฐั บาลชดุ เกา่ ไมส่ ามารถแกไ้ ขปญั หาไดว้ า่
“...บัดนี้ประเทศชาติตกอยู่ในภาวะวิกฤตการณ์ พลเมืองได้รับความยากล�ำบาก เพราะขาด
อาหาร เครื่องนุ่งห่ม และขาดแคลนส่ิงอื่นๆ นานัปการ เครื่องอุปโภคและบริโภคทุกอย่างมีราคา
สูงขึ้นกว่าแต่ก่อนเป็นอันมาก รัฐบาลไม่สามารถแก้ปัญหาได้ เป็นเหตุให้ประเทศชาติทรุดโทรมลง
ตามล�ำดับ ถ้าปล่อยให้เป็นไปตามยถากรรม ก็จะน�ำความหายนะมาสู่ประเทศอย่างไม่ส้ินสุด...”102
เมอ่ื คณะรฐั ประหารยดึ อำ� นาจสำ� เรจ็ แลว้ ไดเ้ ชญิ นายควง อภยั วงศเ์ ขา้ ดำ� รงตำ� แหนง่ นายกรฐั มนตรี
ทั้งนี้เพื่อต้องการสร้างความชอบธรรมและให้เป็นท่ียอมรับทางการเมืองจากสังคมไทยและนานาประเทศ
จนกระทงั่ รฐั บาลนายควง อภยั วงศ์ จดั ใหม้ กี ารเลอื กตง้ั และไดจ้ ดั ตงั้ รฐั บาลอกี ครงั้ จงึ ไดร้ บั การรบั รองจาก
นานาประเทศ103 การบรหิ ารงานของนายควง อภยั วงศ์ในชว่ ง 4 เดอื นหลังการรฐั ประหารยงั ไม่ปรากฏว่า
ได้มีการดำ� เนนิ การใดๆ อยา่ งชดั เจน กเ็ กิดความขดั แย้งทางการเมอื งระหว่างนายควง อภยั วงศ์ กับคณะ
101 วทิ ยา สจุ ริตธนารักษ์, “การเมืองไทยหลัง 2475,” 527. พฤศจกิ ายน 2490): 787. พ.ศ. 2475
102 “แถลงการณค์ ณะรัฐประหาร,” ราชกจิ จานเุ บกษา 60 (9 อภยั วงศ์ ตัง้ แตก่ ารเปลีย่ นแปลงการปกครอง
103 สิรริ ตั น์ เรืองวงษว์ าร, “บทบาททางการเมอื งของนายควง
ถงึ พ.ศ. 24 91,” (วทิ ยานิพนธป์ รญิ ญามหาบณั ฑติ , ภาควชิ าประวัตศิ าสตร์ บณั ฑติ วิทยาลัย จุฬาลงกรณ์มหาวทิ ยาลัย, 2521), 351.
