Page 53 - ประวัติศาสตร์การเมืองและเศรษฐกิจไทย

การเมืองและเศรษฐกิจไทย พ.ศ. 2475-2500 7-43

ปัญหาค่าครองชีพและการขาดแคลนสินค้า

ภายหลงั สงครามโลกสน้ิ สดุ ลง ปญั หาสำ� คญั ของรฐั บาลคอื ปญั หาคา่ ครองชพี ทงั้ นเ้ี ปน็ ผลมาจาก
ภาวะการเงินการคลังของประเทศ ประกอบกับการขาดแคลนสินค้าอุปโภคบริโภค ท�ำให้ค่าครองชีพของ
ประชาชนสูงขึ้นตลอดมา ตั้งแต่สมัยสงครามจนหลังสงคราม ปัญหาค่าครองชีพด�ำรงอยู่พร้อมกับปัญหา
การขาดแคลนสนิ คา้ อุปโภคบรโิ ภคและข้าวทม่ี คี วามต้องการทั่วไปหลังสงคราม ซงึ่ สินค้าสว่ นใหญ่จะต้อง
ส่ังซ้ือจากต่างประเทศ และต้องใช้เงินตราต่างประเทศในการซื้อ แต่หลังสงครามประเทศไทยขาดแคลน
เงินตราตา่ งประเทศอย่างมาก ด้วยสถานการณท์ างการเงินที่ค่าของเงินบาทตกตํา่ ท�ำใหม้ ีความจำ� เปน็ จะ
ต้องควบคุมและจัดสรรเงินตราต่างประเทศที่มีอยู่ให้ได้ใช้ประโยชน์มากที่สุดในการซ้ือสินค้าท่ีจ�ำเป็น
อกี ทง้ั เพอ่ื ทจี่ ะรกั ษาอตั ราแลกเปลยี่ นเงนิ ตราตา่ งประเทศทไี่ ดก้ ำ� หนดไวใ้ หค้ งที่ ทำ� ใหร้ ฐั บาลตอ้ งเขา้ ควบคมุ
ในทุกเร่ืองที่อาจเก่ียวข้องถึงเรื่องของการเงิน การส่ังสินค้าเข้าก็เช่นกัน ถึงแม้จะมีความขาดแคลนสินค้า
อย่างมาก แต่รัฐก็ไม่สามารถปล่อยให้มีการส่ังเข้ามาได้อย่างเสรี เพราะจะมีผลกระทบต่อเรื่องการเงิน
การคลงั ของประเทศ

ปญั หาการขาดแคลนขา้ วนนั้ เกดิ จากการทร่ี ฐั บาลไทยไดท้ ำ� ขอ้ ตกลงสมบรู ณแ์ บบกบั องั กฤษทจี่ ะ
ส่งมอบขา้ วใหแ้ ก่สหประชาชาตโิ ดยไมค่ ิดมูลคา่ จ�ำนวน 1.5 ลา้ นตนั เพ่อื ยกเลกิ สถานะสงคราม ขอ้ ผูกพนั
ดังกล่าวท�ำให้รัฐบาลต้องเข้ามาควบคุมการค้าข้าว โดยรัฐบาลได้จัดต้ังส�ำนักงานข้าวขึ้นรับซื้อข้าวเพ่ือ
ส่งออก รวมทั้งควบคุมการค้าข้าวภายในประเทศด้วยการออกพระราชบัญญัติว่าด้วยการส�ำรวจและห้าม
กักตุนขา้ ว พ.ศ. 2489 และพระราชบัญญตั ิการคา้ ขา้ ว พ.ศ. 248999 แตเ่ นื่องจากสนิ ค้าขา้ วเป็นสนิ คา้ ที่
ตลาดโลกมีความต้องการมาก ราคาข้าวในตลาดโลกมีราคาสูงกว่าราคาข้าวภายในประเทศที่ควบคุมโดย
รัฐบาลมาก ท�ำให้มีการลักลอบน�ำข้าวออกจ�ำหน่ายยังต่างประเทศ ซ่ึงเป็นสาเหตุส�ำคัญที่ท�ำให้เกิดภาวะ
ขาดแคลนขา้ วทวั่ ประเทศ มกี ารประทว้ งเดนิ ขบวนอยทู่ ว่ั ไปในหลายๆ จงั หวดั โดยเฉพาะในจงั หวดั ทมี่ พี น้ื ที่
ติดกบั ทะเล100

แมว้ า่ จะมคี วามพยายามดำ� เนนิ การแกไ้ ขปญั หาเหลา่ นมี้ าแลว้ ในชว่ ง พ.ศ. 2489-2490 แตป่ ญั หา
ดังกล่าวก็ยังคงมีอยู่ ทั้งนี้เพราะปัญหาการเงินการคลังของประเทศนั้นต้องใช้ระยะเวลาหลายปีในการ
แก้ปัญหา ส�ำหรับปัญหาค่าครองชีพและการขาดแคลนสินค้าก็เป็นปัญหาท่ีมีความเกี่ยวข้องกับเร่ือง
การเงนิ การคลงั ดว้ ย ดงั นน้ั จงึ ปรากฏวา่ ปญั หาเศรษฐกจิ ดงั กลา่ วยงั คงดำ� รงอยจู่ นเกดิ เหตกุ ารณร์ ฐั ประหาร
8 พฤศจิกายน 2490

99 ทัศนาพร ทองแสน, “นโยบายข้าวของรัฐบาลไทยระหว่าง พ.ศ. 2475-2503,” (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต,
บณั ฑติ วิทย10า0ลยั ดูรมาหยาลวะทิเอยียาดลขยั ่าศวรเีนกค่ียรวินกทับรกวาโิ รรขฒาดปแรคะลสนานขม้าวติ ไรด, ้ใ2น53ห0จ),ช.1ก14/ป-171/92. 489/7 ก,ข บทความเห็นและความเคล่ือนไหวของ
ประชาชน และ หจช.ก/ป7/2490/8ข ความเคล่อื นไหวของประชาชน