Page 49 - ประวัติศาสตร์การเมืองและเศรษฐกิจไทย
P. 49
การเมืองและเศรษฐกจิ ไทย พ.ศ. 2475-2500 7-39
เร่ืองท่ี 7.2.3
การเมืองและปัญหาเศรษฐกิจหลังสงครามโลกครั้งท่ี 2
การเมืองและเศรษฐกิจไทยท่ีด�ำเนินมาตลอดในสงครามโลกครั้งที่ 2 ต้องมีการเปล่ียนแปลง
เนอื่ งจากการเปลย่ี นแปลงทางการเมอื งภายในประเทศ ประกอบกบั การยตุ ขิ องสงครามโลกครงั้ ท่ี 2 ท�ำให้
มกี ารทบทวนพจิ ารณาและเห็นปัญหาของการด�ำเนินการทผี่ า่ นมา
การเข้าสู่รัฐบาลพลเรือนสายเสรีไทย
จอมพล ป. พิบูลสงคราม ต้องลาออกจากต�ำแหน่งนายกรัฐมนตรีก่อนสงครามโลกครั้งท่ี 2 จะ
สนิ้ สดุ เนอื่ งจากสภาผแู้ ทนราษฎรลงมตไิ มร่ บั รา่ งพระราชกำ� หนดระเบยี บราชการบรหิ ารนครบาลเพชรบรู ณ์
ซึ่งเป็นแผนการในการย้ายเมืองหลวงไปอยู่จังหวัดเพชรบูรณ์ และไม่รับร่างพระราชก�ำหนดจัดสร้าง
พทุ ธมณฑล ทำ� ใหจ้ อมพล ป. พบิ ลู สงคราม ตอ้ งลาออกจากตำ� แหนง่ นายกรฐั มนตรพี รอ้ มทงั้ คณะรฐั มนตรี
คนอนื่ ๆ สภาผแู้ ทนราษฎรไดส้ นบั สนนุ นายควง อภยั วงศ์ เขา้ รบั ตำ� แหนง่ นายกรฐั มนตรี ในวนั ที่ 1 สงิ หาคม
พ.ศ. 2487
นายควง อภัยวงศ์ด�ำรงต�ำแหน่งนายกรัฐมนตรีพร้อมกับเผชิญสภาวะตึงเครียดทางการเมือง
เนื่องจากจอมพล ป. พิบูลสงคราม แม้ว่าจะพ้นจากต�ำแหน่งนายกรัฐมนตรี แต่ยังคงด�ำรงต�ำแหน่ง
ผู้บัญชาการทหารสงู สดุ ซงึ่ สามารถสง่ั การกองทพั ท้งั สามเหล่าทพั ได้ ดงั นั้นรัฐบาลนายควง อภัยวงศ์ จึง
ตอ้ งเรม่ิ ดำ� เนนิ การลดบทบาทของจอมพล ป. พบิ ลู สงครามลงดว้ ยการมอบความไวว้ างใจใหก้ บั บคุ คลสำ� คญั
ในกองทัพเรือและปลดจอมพล ป. พิบูลสงครามจากต�ำแหน่งผู้บัญชาการทหารสูงสุด และตั้งให้ด�ำรง
ตำ� แหนง่ ทปี่ รกึ ษาราชการแผน่ ดนิ พรอ้ มทงั้ ยบุ ตำ� แหนง่ ผบู้ ญั ชาการทหารสงู สดุ ดว้ ย อยา่ งไรกต็ ามรฐั บาล
นายควง อภัยวงศ์ ก็ยังต้องให้ความร่วมมือกับญี่ปุ่นในช่วงปีสุดท้ายของสงคราม จนวันที่ 15 สิงหาคม
พ.ศ. 2488 ญป่ี นุ่ ไดป้ ระกาศยอมแพย้ ตุ สิ งคราม ทำ� ใหไ้ ทยตอ้ งแกไ้ ขปญั หาดว้ ยการประกาศวา่ การประกาศ
สงครามกับอังกฤษและสหรัฐอเมริกาที่ผ่านมาเป็นโมฆะ รัฐบาลนายควง อภัยวงศ์ จึงต้องลาออกเพื่อให้
ม.ร.ว.เสนยี ์ ปราโมช หวั หน้าขบวนการเสรไี ทยจากสหรัฐอเมริกาเขา้ ดำ� รงต�ำแหน่งแทน โดยระหว่างทีร่ อ
ม.ร.ว.เสนยี ์ ปราโมชเดนิ ทางกลบั มา นายทวี บณุ เกตขุ นึ้ เปน็ นายกรฐั มนตรไี ปพลางกอ่ น นายทวี บณุ เกตุ
ด�ำรงต�ำแหน่งได้ 17 วัน ม.ร.ว.เสนีย์ ปราโมชก็เข้ารับต�ำแหน่งนายกรัฐมนตรี โดยมีคณะรัฐมนตรีเป็น
สมาชิกเสรีไทยเปน็ สว่ นใหญ่ เพอื่ ใหภ้ าพรฐั บาลทข่ี นึ้ มาบรหิ ารประเทศเปน็ รฐั บาลภายใตก้ ารนำ� ของกลมุ่
ขบวนการเสรไี ทย
รัฐบาล ม.ร.ว.เสนีย์ ปราโมชได้ด�ำเนินการจับผู้ต้องหาอาชญากรสงครามจ�ำนวน 14 คนซึ่งเป็น
บคุ คลสำ� คญั ในรฐั บาลจอมพล ป. พบิ ลู สงคราม และพยายามออกพระราชบญั ญตั อิ าชญากรสงครามจนนำ�
มาสกู่ ารออกพระราชกฤษฎกี ายบุ สภาผแู้ ทนราษฎร หลงั สงครามโลกครง้ั ที่ 2 นรี้ ฐั บาลพลเรอื นไดพ้ ยายาม
ในการสรา้ งระบอบประชาธปิ ไตยภายใตร้ ฐั ธรรมนญู เกดิ การตอ่ สทู้ างการเมอื งอยา่ งเขม้ ขน้ มกี ารผลดั เปลยี่ น
