Page 51 - ประวัติศาสตร์การเมืองและเศรษฐกิจไทย

การเมืองและเศรษฐกิจไทย พ.ศ. 2475-2500 7-41
มหาดไทย (พลโทมังกร พรหมโยธี) ในการประชุมข้าหลวงประจ�ำจังหวัดว่าผู้ใดสมัครใจจะรับหน้าที่
ดงั กลา่ วตอ่ ไปก็แลว้ แต่ใจสมคั ร หรอื จะเลกิ เกี่ยวขอ้ งกับบรษิ ทั ก็ตามใจ92

การทสี่ ำ� นกั งานกลางบรษิ ทั จงั หวดั เขา้ ควบคมุ บรษิ ทั จงั หวดั โดยเฉพาะการเขา้ มายงุ่ เกยี่ วกบั การ
แต่งต้ังกรรมการของบริษัทดูจะสร้างปัญหาอยู่ไม่น้อย ดังตัวอย่างความขัดแย้งระหว่างข้าหลวงประจ�ำ
จงั หวดั ฉะเชงิ เทรากบั สำ� นกั งานกลางบรษิ ทั จงั หวดั เกยี่ วกบั อำ� นาจในการดำ� เนนิ งานบรษิ ทั โดยทางขา้ หลวง
ประจำ� จงั หวดั มคี วามคดิ วา่ ทางสำ� นกั งานกลางคมุ อำ� นาจไวห้ มด กรรมการทอ่ี ยใู่ นจงั หวดั กม็ เี พยี งขา้ หลวง
ประจ�ำจังหวัด และสรรพสามิตจังหวัดเท่าน้ัน กรรมการนอกจากนั้นส�ำนักงานกลางเป็นผู้ตั้งทั้งส้ิน และ
ไมแ่ ตเ่ ฉพาะตำ� แหนง่ กรรมการเทา่ นน้ั สำ� นกั งานกลางยงั พยายามทจี่ ะเขา้ มาตงั้ ผจู้ ดั การอกี โดยมคี ำ� สงั่ ถงึ
บรษิ ทั จงั หวดั วา่ ถา้ ผจู้ ดั การขาดโดยถกู ออกหรอื ลาออกหา้ มมใิ หบ้ รรจใุ คร โดยทางสำ� นกั งานกลางจะสง่ คน
มาบรรจุเอง ซึ่งทางกรรมการมีมติตอบไปว่า ถ้าผู้จัดการขาดลงกรรมการทางจังหวัดจะขอบรรจุคนแทน
เอง ทง้ั นเ้ี พราะผจู้ ดั การนนั้ ควรเปน็ ผทู้ ก่ี รรมการและผกู้ อ่ การตลอดจนประชาชนในจงั หวดั มคี วามไวว้ างใจ
ซึ่งประเด็นดังกล่าวได้ปรากฏหนังสือตอบโต้กลับมาจากส�ำนักงานกลางบริษัทว่าเป็นหน้าที่ของส�ำนักงาน
กลางทีจ่ ะส่งั การแกบ่ รษิ ทั จังหวดั บริษทั จังหวัดไม่มีหน้าทส่ี ่งั งานแกส่ ำ� นกั งานกลาง93

การเปลย่ี นแปลงตา่ งๆ ทเ่ี กดิ ขนึ้ กบั บรษิ ทั จงั หวดั ไมว่ า่ จะเปน็ กระทรวงผรู้ บั ผดิ ชอบควบคมุ หรอื
การเปลี่ยนแปลงผู้จัดการบรษิ ัทจงั หวดั ทมี่ ีบอ่ ยคร้งั ย่อมส่งผลตอ่ การปฏิบัติงานของเจ้าหน้าท่ี กอ่ ใหเ้ กดิ
การทุจริตคอร์รัปชันได้ง่าย โดยเฉพาะในสถานการณ์ทางเศรษฐกิจที่สินค้าเป็นสิ่งหายากและมีราคาแพง
ระบบของบรษิ ทั เปดิ ชอ่ งทางใหม้ กี ารทจุ รติ คอรร์ ปั ชนั ไดง้ า่ ย เพราะผมู้ อี ำ� นาจควบคมุ ดแู ลมกี ารเปลย่ี นแปลง
บอ่ ย ขา้ ราชการทรี่ บั ผดิ ชอบดแู ลงานของบรษิ ทั จงั หวดั มอี �ำนาจเพยี งพอสามารถทจ่ี ะใชอ้ ำ� นาจทมี่ อี ยทู่ จุ รติ
คอรปั ชัน่ รวมถึงตวั ผู้จดั การและกรรมการด้วย เพราะเขาไม่จำ� เป็นตอ้ งรบั ผดิ ชอบต่อราษฎรในจังหวัด ใน
ระยะเรมิ่ แรก การบรหิ ารงานของบรษิ ทั มลี กั ษณะของความสมั พนั ธก์ บั ชมุ ชนสงู มาก ผปู้ ฏบิ ตั งิ านเปน็ บคุ คล
ที่ประชาชนยอมรับเชื่อถือ การท่ีผู้บริหารงานของบริษัทมีความสัมพันธ์กับประชาชนในจังหวัดสูงย่อมมี
ความส�ำคัญต่อการปฏิบัติงานของผู้จัดการหรือกรรมการบริษัท ที่จะด�ำเนินงานโดยมีความรับผิดชอบ
มากกว่า ในขณะที่ผู้จัดการที่ได้รับแต่งต้ังมาจากส�ำนักงานกลางไม่มีความสัมพันธ์ใดๆ กับชุมชนหรือ
ประชาชนในจงั หวดั นน้ั ดงั นน้ั นโยบายของรฐั บาลทมี่ อบหมายกรมสรรพสามติ ใหต้ ง้ั สำ� นกั งานกลางบรษิ ทั
ขนึ้ มาในสว่ นกลางเพอ่ื ควบคมุ ดแู ลบรษิ ทั จงั หวดั ในสว่ นภมู ภิ าคน้ี จงึ เปน็ ขอ้ ผดิ พลาด และสง่ ผลกระทบตอ่
การบริหารจดั การของบริษัท

2. การทุจริตคอร์รัปชัน การขาดแคลนสนิ คา้ ทำ� ใหร้ ฐั บาลตอ้ งเขา้ มาควบคมุ เพอ่ื จดั สรรสนิ คา้ ที่
มีจ�ำนวนน้อยให้แก่ประชาชนอย่างทั่วถึง โดยใช้กลไกส�ำคัญคือ การผูกขาดของบริษัทกึ่งราชการอย่าง
บริษัทจังหวัด และการปันส่วนสินค้าแก่ราษฎร โดยบริษัทจังหวัดจะเป็นเอเย่นต์ใหญ่ของสินค้า และใช้
ขา้ ราชการเปน็ ผขู้ นสง่ สนิ คา้ ผา่ นไปถงึ ผคู้ า้ รายยอ่ ย คอื รา้ นปนั สว่ นทไี่ ดร้ บั อนญุ าตจากทางราชการ ระบบ

92 หจช.มท.2.1 กล่อง 1/29 สำ� นกั งานกลางบริษัทจังหวดั ขอความร่วมมอื จากข้าราชการในสังกดั ให้ชว่ ยเหลอื ร่วมมอื กับ
บริษทั จงั หว9ัด3 หจช.มท.2.1 กล่อง 1/32 ขา้ หลวงฉะเชงิ เทรา นครนายก และสมทุ รปราการขอลาออกจากต�ำแหน่งรองประธานบรษิ ทั
จงั หวดั