Page 44 - ประวัติศาสตร์การเมืองและเศรษฐกิจไทย
P. 44
7-34 ประวตั ิศาสตรก์ ารเมืองและเศรษฐกจิ ไทย
การเริ่มต้นสงครามโลกครงั้ ท่ี 2 ท�ำใหร้ ัฐบาลขณะนั้นตอ้ งเตรยี มพร้อม โดยเฉพาะเร่อื งของสินคา้
ต่างๆ ท่ีมีความจ�ำเป็นในสภาวะสงคราม รัฐบาลจึงได้เสนอร่างกฎหมาย และประกาศใช้พระราชบัญญัติ
ควบคุมการส่งออกไปนอกและการน�ำเข้ามาในราชอาณาจักร ซึ่งสินค้าบางอย่าง พ.ศ. 2482 ให้อ�ำนาจ
รฐั บาลในการควบคมุ การสง่ ออกและนำ� เขา้ สนิ คา้ ตา่ งๆ การออกพระราชบญั ญตั ฉิ บบั นรี้ ฐั บาลไดใ้ หเ้ หตผุ ล
เพ่ือเหตุแห่งความมั่นคงสาธารณะ สาธารณสุข และสาธารณประโยชน์อื่น จึงให้อ�ำนาจรัฐบาลมีอ�ำนาจ
ควบคุมสินค้าเข้าและส่งสินค้าออก74 ซ่ึงต่อมารัฐบาลได้ออกพระราชกฤษฎีกาอ้างอ�ำนาจตามพระราช-
บัญญตั ิฉบบั นค้ี วบคุมสนิ ค้าหลายประเภททีม่ ีความจำ� เป็นในภาวะสงคราม เชน่ อาวธุ สารเคมี รวมไปถงึ
สนิ ค้ายทุ ธปัจจยั อ่ืนๆ ด้วย
ต่อมาเมื่อสงครามในยุโรปเร่ิมขึ้น ท�ำให้การผลิตสินค้าและการขนส่งทางทะเลเพื่อล�ำเลียงสินค้า
อุปโภคบริโภคจากต่างประเทศเป็นไปได้ยากข้ึน ปัญหาการขนส่งระหว่างประเทศท�ำให้ค่าระวางขนส่ง
สนิ คา้ สงู ขน้ึ รฐั บาลไทยตอ้ งจดั ตงั้ บรษิ ทั ไทยเดนิ เรอื ทะเลขน้ึ และ พ.ศ. 2483 ประเทศไทยกม็ กี ารเรยี กรอ้ ง
ดนิ แดนคนื จากฝรงั่ เศส สภาพแวดลอ้ มทต่ี อ้ งมคี วามพรอ้ มรบั กบั สงครามทอี่ าจเกดิ ขนึ้ ทำ� ใหส้ นิ คา้ อปุ โภค
บริโภคในประเทศมรี าคาสงู ขน้ึ รฐั บาลจึงคิดหาวธิ ีปอ้ งกันและควบคมุ ราคาสนิ ค้าท่ีหายากข้นึ โดยเฉพาะ
ในสว่ นภมู ภิ าคซงึ่ การกำ� หนดราคาสนิ คา้ มกั จะมรี าคาทส่ี งู กวา่ ในกรงุ เทพฯ รฐั บาลจงึ ไดอ้ อกพระราชบญั ญตั ิ
ป้องกันการค้าก�ำไรเกินควร (ฉบับท่ี 2) พ.ศ. 2483 เพ่ือความเหมาะสมในการควบคุมราคาสินค้าใน
ส่วนภูมิภาค75 พระราชบัญญัติฉบับน้ีเป็นการแก้ไขเพ่ิมเติมพระราชบัญญัติป้องกันการค้ากำ� ไรเกินควร
พ.ศ. 2480 ทบ่ี งั คบั ใหพ้ อ่ คา้ แสดงราคาของสนิ คา้ ตามทที่ างราชการกำ� หนด การดำ� เนนิ การนเ้ี ปน็ การแกไ้ ข
ปัญหากอ่ นทีไ่ ทยจะเขา้ สสู่ ถานการณ์สงคราม
เมอ่ื กองทพั ญปี่ นุ่ เดนิ ทางเขา้ สปู่ ระเทศไทยในวนั ที่ 8 ธนั วาคม 2484 รฐั บาลตอ้ งประกาศกฎอยั การศกึ
ท่ัวประเทศ ในวันที่ 10 ธันวาคม 2484 และต่อมาในเดอื นเดยี วกนั รัฐบาลไทยได้รว่ มลงนามกับญ่ีปนุ่ คือ
กติกาสัญญาพนั ธไมตรรี ะหว่างประเทศ ท�ำให้ความสัมพันธ์ระหว่างไทยและญป่ี ุน่ ผูกพนั กนั ยิง่ ขนึ้ และใน
เดือนต่อมาวนั ที่ 25 มกราคม 2485 ไทยไดป้ ระกาศสงครามกบั องั กฤษและสหรฐั อเมรกิ า ทำ� ให้ไทยเข้าสู่
สงครามอย่างเป็นทางการ จากสถานการณ์ท่ีอยู่ใน “ภาวะฉุกเฉิน” อันเนื่องมาจากสถานการณ์สงคราม
และมกี ารประกาศกฎอยั การศกึ ทำ� ใหร้ ฐั บาลมอี ำ� นาจและความชอบธรรมในการจดั การทางเศรษฐกจิ โดย
รฐั บาลไดป้ ระกาศใชพ้ ระราชบญั ญัติควบคุมและจัดการกจิ การหรือทรพั ย์สนิ ของคนต่างดา้ วบางจำ� พวกใน
ภาวะคบั ขนั พ.ศ. 2484 ใหอ้ �ำนาจคณะกรรมการที่รัฐบาลแตง่ ตัง้ ขึ้น สามารถทจี่ ะเขา้ ควบคุมและจัดการ
กจิ การหรอื ทรพั ยส์ นิ ของคนตา่ งดา้ ว โดยใหแ้ จง้ แกค่ นตา่ งดา้ วนนั้ ทราบเปน็ หนงั สอื และใหม้ ปี ระกาศปดิ ไว้
ในท่ีเปิดเผยอันสมควร76 ต่อมามีการออกพระราชบัญญัติว่าด้วยชนศัตรูและทรัพย์สินของชนศัตรู พ.ศ.
2485 ให้อ�ำนาจรัฐบาลมากข้ึนในการควบคุมชาวต่างประเทศที่เป็นคู่สงคราม รวมถึงทรัพย์สิน โดย
74 ประชุมกฎหมายประจำ� ศก. 52, (พ.ศ. 2482), 1059-1062.
75 ราชกิจจานุเบกษา. 57 (31 ธันวาคม 2483), 1064.
76 ราชกจิ จานุเบกษา. แผนกกฤษฎกี า เลม่ 58 ภาค 2, 1898-1906.
