Page 71 - ประวัติศาสตร์การเมืองและเศรษฐกิจไทย

การเมืองและเศรษฐกิจไทย พ.ศ. 2475-2500 7-61
การแข่งขันระหว่างคนทั้งคู่โดยก้าวข้ึนมามีอ�ำนาจในฐานะเป็นผู้ไกล่เกลี่ย และจากการสนับสนุนของ
สหรฐั อเมรกิ า ดงั นัน้ ตราบเท่าทีฐ่ านะของจอมพล ป. พบิ ูลสงครามยังคงม่ันคง ผู้มีอำ� นาจทงั้ สามกย็ งั คง
มสี บื ตอ่ ไป แตเ่ มอื่ จอมพล ป. พบิ ลู สงครามออ่ นแอลง โอกาสทบี่ คุ คลทง้ั สองฝา่ ยจะแยง่ ชงิ อำ� นาจตามลำ� พงั
ก็มีทางจะเปน็ ไปไดม้ ากข้นึ 140

สถานะทางการเมอื งของรฐั บาลจอมพล ป. พบิ ลู สงครามตอ้ งเสอื่ มคลายลง เมอ่ื สมดลุ แหง่ อำ� นาจ
เสอ่ื มลงจากการคดั คา้ นการเลอื กตงั้ ทวั่ ไปในวนั ท่ี 26 กมุ ภาพนั ธ์ พ.ศ. 2500 การเลอื กตง้ั ในครงั้ นม้ี กี ารโจมตี
ซง่ึ กนั และกนั ของพรรคการเมอื ง โดยเฉพาะพรรคเสรมี นงั คศลิ าภายใตก้ ารนำ� ของ จอมพล ป. พบิ ลู สงคราม
กบั พรรคประชาธปิ ตั ยข์ องนายควง อภยั วงศ์ การโจมตพี รรครฐั บาลของกลมุ่ การเมอื งฝา่ ยตรงขา้ ม สง่ ผลให้
ประชาชนท่ีรู้สึกไม่พอใจการท�ำงานของรัฐบาลอยู่แล้วรู้สึกไม่ดีย่ิงขึ้น แต่ผลการเลือกตั้งครั้งน้ีปรากฏว่า
พรรคเสรมี นงั คศลิ าไดร้ บั ชยั ชนะอยา่ งทว่ มทน้ อยา่ งไรกต็ ามการเลอื กตงั้ ครง้ั นถ้ี กู กลา่ วหาวา่ เปน็ การเลอื กตง้ั
ท่ีไม่สุจริต มีการชุมนุมประท้วงและประณามการเลือกต้ังอย่างกว้างขวาง ประชาชนและหนังสือพิมพ์
ต่างโจมตีการเลือกตั้งคร้ังน้ีว่า “สกปรก” เพราะรัฐบาลเข้ามายุ่งเกี่ยวกับการลงคะแนนเสียงอย่างไม่เป็น
ธรรม มีการทจุ ริตทรี่ ฐั บาลไม่สามารถอธบิ ายได้ กระทัง่ รัฐบาลประกาศภาวะฉกุ เฉินปอ้ งกนั การเดนิ ขบวน
และการชุมนุมสาธารณะ พร้อมกับแต่งตั้งจอมพลสฤษด์ิ ธนะรัชต์เป็นผู้อ�ำนวยการรักษาความสงบ
ท�ำหนา้ ที่รักษาความสงบเรยี บรอ้ ยของบ้านเมอื ง141

จากสถานการณ์การคัดค้านการเลือกตั้งท่ัวไป ท้ังจาก นิสิต นักศึกษา ประชาชน และ
นกั หนงั สอื พมิ พ์ มผี ลทำ� ใหจ้ อมพลสฤษดิ์ สามารถแยกตวั เองออกจากฐานะผรู้ ว่ มรฐั บาลทผ่ี กู ผนั กบั จอมพล
ป. พบิ ลู สงคราม โดยการสง่ั หา้ มทหารท�ำรา้ ยประชาชนและปฏิบตั ิตอ่ ผู้เดนิ ขบวนดว้ ยความสุภาพนุ่มนวล
ท�ำให้ประชาชนเกิดความศรัทธาในตัวของจอมพลสฤษด์ิ ธนะรัชต์มากขึ้น และต่อมาจอมพลสฤษดิ์
ธนะรัชต์ได้ลาออกจากต�ำแหน่งทางการเมืองและสมาชิกพรรคการเมืองของรัฐบาล ท�ำให้กลุ่มผู้สนับสนุน
จอมพลสฤษดิ์ลาออกตามอีกเป็นจ�ำนวนมาก ในขณะเดียวกันมีการสะสมก�ำลังและย่ืนค�ำขาดให้รัฐบาล
ลาออกทง้ั คณะ พรอ้ มกบั ใหพ้ ลตำ� รวจเอกเผา่ ศรยี านนทล์ าออกจากตำ� แหนง่ ตา่ งๆ แตร่ ฐั บาลมไิ ดย้ อมทำ�
ตามขอ้ เสนอ

ความขัดแย้งระหวา่ งกลมุ่ การเมอื ง 3 กลมุ่ ส้นิ สดุ ลง โดยกลุ่มของจอมพลสฤษดิ์ ธนะรชั ต์ท�ำการ
รฐั ประหารรฐั บาลของจอมพล ป. พบิ ูลสงครามในวนั ท่ี 16 กันยายน พ.ศ. 2500 จอมพลสฤษด์ิ ธนะรัชต์
เขา้ กมุ อำ� นาจทางการเมอื ง กลา่ วกนั วา่ การรฐั ประหารครง้ั นนั้ นอกจากจะไดร้ บั การสนบั สนนุ จากประชาชน
ในเมืองซึ่งมีนักการเมืองท่ีมีสายสัมพันธ์กับกลุ่มชนช้ันน�ำเดิมให้การสนับสนุนแล้ว ยังได้รับการสนับสนุน
จากมหาอ�ำนาจตะวนั ตกโดยเฉพาะประเทศสหรัฐอเมริกาด้วย

140 ทักษ์ เฉลิมเตียรณ, การเมืองระบบพ่อขุนอุปถัมภ์แบบเผด็จการ, พิมพ์ครั้งท่ี 4 (กรุงเทพฯ: มูลนิธิโครงการต�ำรา
สงั คมศาสต1ร4แ์1 ลปะยิ มนนาษุ ถยศบานุ สนตารค์, ,25ป5ร9ะ)ว,ัต1ิศ3า9ส. ตรไ์ ทยสมัยใหม่ (ตัง้ แต่การทำ� สนธิสัญญาเบาวร์ งิ ถงึ “เหตุการณ์ 14 ตุลาคม” พ.ศ.
2516), 242.