Page 70 - ประวัติศาสตร์การเมืองและเศรษฐกิจไทย
P. 70
7-60 ประวตั ิศาสตรก์ ารเมอื งและเศรษฐกิจไทย
เรื่องท่ี 7.3.3
การส้ินสุดของรัฐบาลจอมพล ป. พิบูลสงคราม
สภาพทางการเมืองของไทยชว่ งปลายทศวรรษ 2490 เป็นช่วงเวลาทีม่ ีความขดั แยง้ ระหวา่ งกล่มุ
การเมือง 3 กลมุ่ 138 คอื กลมุ่ แรก จอมพล ป. พบิ ูลสงคราม (นายกรัฐมนตร)ี ซงึ่ มีฐานทางการเมอื งไม่
แข็งแกร่งเนื่องจากไม่มีก�ำลังของตนเอง จึงต้องใช้วิธีคานอำ� นาจระหว่างอีกสองกลุ่มการเมือง กลุ่มที่สอง
คือ กลุ่มพลต�ำรวจเอกเผ่า ศรียานนท์ ด�ำรงต�ำแหน่งอธิบดีกรมต�ำรวจและรัฐมนตรีว่าการกระทรวง
มหาดไทย และใกล้ชิดกบั จอมพลผิน ชณุ หะวัณ โดยมฐี านผลประโยชนท์ างเศรษฐกจิ จากรฐั วสิ าหกจิ (ไม่
น้อยกว่า 104 แห่ง) และบริษัทเอกชนจ�ำนวนมากภายใต้กลุ่มราชครู กลุ่มที่สาม คือ กลุ่มสี่เสาว่าการ
กระทรวงเทเวศร์ หรือกลุ่มของจอมพลสฤษด์ิ ด�ำรงต�ำแหน่งผู้บัญชาการทหารบก และรัฐมนตรีช่วยและ
รัฐมนตรีกลาโหมตามล�ำดับ โดยมีผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจจากส�ำนักงานกองสลาก รัฐวิสาหกิจสังกัด
กระทรวงกลาโหม และบรษิ ทั เอกชนจำ� นวนไมน่ อ้ ยกวา่ 18 บรษิ ทั กลมุ่ นมี้ นี ายทหารสำ� คญั ไดแ้ ก่ จอมพล
ถนอม กติ ติขจร และพลโทประภาส จารเุ สถียร
กลุ่มการเมืองท้ัง 3 กลุ่มต่างเสริมสร้างความเข้มแข็งมาตั้งแต่การรัฐประหาร 2490 ด้วยการรับ
ความช่วยเหลือจากสหรัฐอเมริกา อีกท้ังยังมีฐานอ�ำนาจทางเศรษฐกิจท่ีม่ันคง โดยเฉพาะท้ังกลุ่มของ
พลตำ� รวจเอกเผ่า-จอมพลผิน และกลุ่มของจอมพลสฤษด์ิ ท่ีเติบโตโดยอาศัยผลประโยชน์จากรัฐวิสาหกิจ
ส่งผลให้ขยายอ�ำนาจและสนับสนุนพรรคการเมืองในกลุ่มของตน ในท่ีสุดน�ำไปสู่การแข่งขันและความ
ขัดแย้งซึ่งสง่ ผลกระทบต่อเสถยี รภาพของรัฐบาลจอมพล ป. พบิ ูลสงคราม
นอกจากน้ียังมีกลุ่มการเมอื งอ่นื ๆ ทไ่ี ม่ได้มีบทบาทมากนกั แต่ยงั คงมคี วามเคลอ่ื นไหวซ่ึงพอจะ
แบง่ ออกได้อีก 2 กลุม่ ไดแ้ ก่139
กลมุ่ อนรุ กั ษน์ ยิ ม เปน็ กลมุ่ การเมอื งเกา่ ทกี่ ลบั ขนึ้ มามบี ทบาททางการเมอื งหลงั สงครามโลกครง้ั ที่ 2
ประกอบดว้ ย เชือ้ พระวงศ์ ขนุ นางขา้ ราชการเก่า และนกั การเมอื ง เช่น พระองค์เจ้าธานีนิวตั ิ พระยาศร-ี
วศิ าลวาจา ม.ร.ว.เสนยี ์ ปราโมช ม.ร.ว.คกึ ฤทธิ์ ปราโมช รวมถงึ พรรคประชาธปิ ตั ย์ ทม่ี นี ายควง อภยั วงศ์
เป็นหัวหน้าพรรค
กลมุ่ ฝา่ ยซา้ ยและพรรคคอมมิวนิสต์ กลุ่มน้ปี ระกอบด้วยคนหลายกล่มุ เชน่ นกั ศกึ ษา ปญั ญาชน
นกั การเมอื งจากภาคอสี าน นกั หนงั สอื พมิ พ์ และผนู้ ำ� กรรมกรทมี่ คี วามคดิ โนม้ เอยี งไปทางสงั คมนยิ ม และ
บางส่วนเปน็ สมาชกิ พรรคคอมมวิ นิสต์
การเมืองภายใต้การบริหารงานของรัฐบาลจอมพล ป. พิบูลสงครามเป็นการรวบอ�ำนาจ โดยใช้
การถ่วงดุลอ�ำนาจที่เปราะบางระหว่างคนสามคน คือ พลต�ำรวจเอกเผ่า ศรียานนท์ซึ่งควบคุมกองก�ำลัง
ตำ� รวจ โดยการแขง่ กบั จอมพลสฤษดิ์ ธนะรชั ตซ์ ง่ึ มกี ำ� ลงั ทหาร และจอมพล ป. พบิ ลู สงคราม ซง่ึ ฉวยโอกาส
138 กลุ ลดา เกษบุญชู มดี้ , การเมอื งไทยในยุคสฤษด์ิ-ถนอม ภายใตโ้ ครงสร้างอ�ำนาจโลก, 19-20.
139 เรอื่ งเดียวกัน, 21.
