Page 68 - ประวัติศาสตร์การเมืองและเศรษฐกิจไทย
P. 68
7-58 ประวัติศาสตร์การเมอื งและเศรษฐกจิ ไทย
แก่รัฐบาล (ส�ำนักงานข้าว) เพ่ือส่งออกนอกประเทศต่อไป และในเวลาต่อมาก็มีการร่วมมือเช่นนี้อีกใน
ภาคเหนอื ทำ� ใหม้ โี รงสขี า้ วถงึ 132 แหง่ ทง้ั ในภาคตะวนั ออกเฉยี งเหนอื และภาคเหนอื เขา้ มสี ว่ นรว่ มถอื หนุ้
และอยู่ในความอุปการะของบริษัททหารสามัคคีจ�ำกัด134 ซ่ึงระบบการค้าข้าวเช่นน้ีเป็นการจัดสรร
ผลประโยชนใ์ ห้แก่บรรดาเจ้าของโรงสี บริษัททหารสามคั คี จำ� กัด ที่รว่ มมือคมุ การค้าขา้ วภายในประเทศ
และส�ำนกั งานขา้ วทเ่ี ป็นผผู้ กู ขาดการค้าขา้ วใหแ้ กต่ ่างประเทศ
นบั ตงั้ แต่ พ.ศ. 2492 คณะกรรมการอาหารฉกุ เฉนิ ระหวา่ งประเทศ (International Emergency
Food Council) ได้ยกเลิกการควบคมุ การสง่ ขา้ วไทยไปขายตา่ งประเทศ ทำ� ให้สามารถหาตลาดขายข้าว
ได้กว้างขวางข้ึน รัฐบาลจึงเปิดโอกาสน้ีให้พ่อค้าติดต่อหาตลาดข้าวได้เอง และเมื่อได้ตลาดต่างประเทศ
แล้วก็น�ำข้าวมาขายให้ส�ำนักงานข้าวก่อน จากน้ันส�ำนักงานข้าวจึงน�ำข้าวนี้ไปขายยังต่างประเทศ ตาม
จำ� นวนทพ่ี อ่ คา้ ไดต้ ดิ ตอ่ ไวก้ บั ตลาดตา่ งประเทศ ระบบการคา้ เชน่ นท้ี �ำใหส้ �ำนกั งานขา้ วมรี ายไดจ้ ากการคา้
ข้าวเป็นจ�ำนวนมาก ส�ำนักงานข้าวด�ำเนินการผูกขาดค้าข้าวออกนอกประเทศเช่นนี้อีกหลายปี จน
สถานการณก์ ารคา้ ขา้ วระหวา่ งประเทศเปลย่ี นแปลงไป เพราะมปี ระเทศตา่ งๆ สง่ ขา้ วออกขายเปน็ จำ� นวน
มากข้นึ รัฐบาลจงึ มกี ารปรับปรงุ ระเบียบการส่งข้าวออกนอกประเทศเมื่อวันที่ 11 กุมภาพันธ์ 2497 โดย
แบ่งการสง่ ออกข้าวเป็น 3 ประเภท
1. การค้าข้าวระหว่างรฐั บาลกับรฐั บาล
2. การคา้ ขา้ วในระบบโควตาสง่ ออกคอื นำ� ขา้ วมาขายใหส้ ำ� นกั งานขา้ ว 5 ตนั จะไดร้ บั สทิ ธสิ ง่ ขา้ ว
ออกได้ 1 ตนั
3. การคา้ ขา้ วทไ่ี ดร้ บั อนุญาตจากคณะกรรมการส�ำนกั งานข้าว
การแกไ้ ขการคา้ ขา้ วเชน่ นยี้ งิ่ ทำ� ใหเ้ กดิ การทจุ รติ ไมว่ า่ ในกลมุ่ ขา้ ราชการ หรอื นกั การเมอื ง ซงึ่ ตอ่ มา
รัฐบาลก็ประกาศยกเลิกการผูกขาดการค้าข้าวของส�ำนักงานข้าว ท�ำให้การส่งข้าวออกนอกประเทศ
ไมต่ อ้ งผา่ นส�ำนักงานข้าว ตง้ั แต่ 1 มกราคม 2498135 ซ่งึ ท�ำใหเ้ อกชนสามารถค้าข้าวออกตา่ งประเทศได้
เสรีมากข้นึ
ระบบเศรษฐกจิ แบบทนุ นยิ มโดยรฐั ทมี่ ขี า้ ราชการ ทหาร ตำ� รวจผกู ขาดธรุ กจิ ตา่ งๆ ทำ� ใหน้ ายทนุ
ไทยไมส่ ามารถเตบิ โตไดอ้ ยา่ งอสิ ระ เพราะตอ้ งพงึ่ พงิ กลมุ่ อำ� นาจและผมู้ อี ทิ ธพิ ลทางการเมอื งอยตู่ ลอดเวลา
อีกท้ังยังมีลักษณะเป็นการผูกขาดและกีดขวางการลงทุนจากนายทุนต่างประเทศ ซ่ึงขัดกับนโยบายทาง
เศรษฐกิจของสหรัฐอเมริกาซึ่งมีแนวทางแบบเศรษฐกิจเสรีนิยม ท่ีมีลักษณะเปิดกว้างกว่าการด�ำเนิน
นโยบายเศรษฐกจิ แบบทนุ นยิ มโดยรฐั ของรฐั บาลไทย สง่ ผลใหส้ หรฐั อเมรกิ าไมพ่ อใจและพยายามชแี้ นะให้
134 สกินเนอร์ จี วิลเลียม, สังคมจีนในประเทศไทย: ประวัติศาสตร์เชิงวิเคราะห์ (กรุงเทพฯ: มูลนิธิโครงการต�ำรา
สังคมศาสต1ร3แ์5ลสะมมศนกั ุษดย์ิ นศลิาสนตพรค,์ ณุ 25, 2“9ป)ญั , ห35าเ0ศ-ร3ษ5ฐ1.ก จิ ของไทยหลงั สงครามโลกครงั้ ที่ 2 และการแกไ้ ขของรฐั บาลระหวา่ ง พ.ศ. 2488-
2498,” (วทิ ยานพิ นธ์ปริญญามหาบณั ฑติ , ภาควชิ าประวัติศาสตร์ คณะอักษรศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร, 2527), 106-107.
