Page 35 - วัฒนธรรมกับการท่องเที่ยว
P. 35
พพิ ิธภัณฑ์กบั การทอ่ งเที่ยว 13-25
วชิ าแพทยแ์ ผนโบราณทเี่ ปน็ กจิ กรรมภายใน เหลา่ นจี้ งึ สมควรยกใหว้ ดั โพธเิ์ ปน็ “พพิ ธิ ภณั ฑสถานแหง่ แรก
ของกรุงสยาม”
วดั โพธท์ ำ� หนา้ ทเี่ ปน็ พพิ ธิ ภณั ฑใ์ หป้ ระเทศไทยเรอ่ื ยมาจนถงึ สมยั พระบาทสมเดจ็ พระจอมเกลา้ เจา้
อยหู่ วั (รชั กาลท่ี 4) ซง่ึ เปน็ ชว่ งทไ่ี ทยเปดิ ประเทศตดิ ตอ่ เชอื่ มสมั พนั ธท์ างการทตู กบั ตา่ งชาติ และทรงเหน็
วา่ ประเทศอน่ื ๆ มธี รรมเนยี มทป่ี ระมขุ ของรฐั ไดน้ ำ� ของขวญั หรอื บรรณาการทเี่ จรญิ สมั พนั ธไมตรมี าจดั แสดง
ไว้ในท่ีประทับหรือในท�ำเนียบอย่างเป็นทางการเพื่อประดับพระเกียรติและแสดงให้เห็นถึงเครือข่ายความ
สมั พนั ธ์ อกี ทงั้ พระองคเ์ องทรงสนพระทยั เรอื่ งราวเกย่ี วกบั ประวตั ศิ าสตรแ์ ละโบราณคดตี ง้ั แตย่ งั ทรงผนวช
เนื่องจากเสด็จธุดงค์ไปตามหัวเมืองและได้เห็นโบราณสถาน โบราณวัตถุที่น่าสนใจมากมายจึงทรงโปรด
เกลา้ ฯ ใหส้ รา้ งสถานทสี่ ำ� หรบั เกบ็ สง่ิ ของเหลา่ นี้ โดยเรยี กวา่ “พระทน่ี งั่ ราชฤด”ี แมพ้ พิ ธิ ภณั ฑน์ ไ้ี มไ่ ดเ้ ปดิ
แก่สาธารณชน แต่ก็จัดได้ว่าเป็นจุดเร่ิมต้นพิพิธภัณฑสถานในประเทศไทย (นิษฐา หรุ่นเกษม, 2549;
ปริตตา เฉลิมเผ่า กออนัตกูล และคณะ, 2547) ต่อมาให้สร้าง “พระที่น่ังประพาสพิพิธภัณฑ์” ขึ้นเพื่อ
จดั แสดงโบราณวตั ถแุ ละของหายากตา่ งๆ ไวท้ อดพระเนตรสว่ นพระองค์ ทำ� ใหบ้ รรดาพระบรมวงศานวุ งศ์
และขนุ นางสนใจนำ� ของโบราณถวายเปน็ จำ� นวนมาก ธรรมเนยี มการถวายของเขา้ พพิ ธิ ภณั ฑเ์ รม่ิ แพรห่ ลายขน้ึ
จะเห็นไดว้ ่าค�ำวา่ “พิพธิ ภัณฑ์” ไดถ้ กู น�ำมาใช้ในสมัยน้ี
ก�ำเนิดพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติในประเทศไทย
เมื่อสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 5) ความรู้เก่ียวกับพิพิธภัณฑ์ย่ิง
แพรห่ ลายมากขนึ้ เนอื่ งจากพระองคไ์ ดเ้ สดจ็ ประพาสประเทศตา่ งๆ ทงั้ ในยโุ รปและเอเชยี เอง ทำ� ใหม้ โี อกาส
ไดท้ อดพระเนตรเหน็ การจัดการพิพิธภณั ฑ์ของตา่ งชาติ กท็ รงน�ำแบบอย่างการจดั การพพิ ิธภัณฑ์มาใชใ้ น
ประเทศไทยดว้ ย เชน่ การนำ� รปู แบบอาคารหอประชมุ ของทหารทเี่ มอื งปตั ตาเวยี มาสรา้ ง “หอคองคอเดยี ”
และทรงโปรดฯ ใหย้ า้ ยศลิ ปวตั ถุ โบราณวตั ถจุ ากพระทนี่ งั่ ประพาสพพิ ธิ ภณั ฑม์ าจดั แสดงทพี่ พิ ธิ ภณั ฑสถาน
หอคองคอเดีย ซ่ึงท�ำพิธีเปิดพิพิธภัณฑสถานหอคองคอเดีย ในวันท่ี 19 กันยายน พ.ศ. 2417 ดังน้ัน
ประเทศไทยจงึ ถอื เอาวนั ท่ี 19 กนั ยายนของทกุ ปเี ปน็ วนั พพิ ธิ ภณั ฑไ์ ทยเพราะเปน็ วนั กำ� เนดิ พพิ ธิ ภณั ฑสถาน
แห่งแรกของประเทศไทยนน่ั เอง
ในสว่ นของการจดั แสดงและผู้เขา้ ชม พพิ ิธภัณฑสถานหอคองคอเดยี มีระบบการจดั การตามแบบ
อย่างสากล จัดแสดงแบ่งออกเป็นห้องๆ แต่ละห้องมีเรื่องราวท่ีแตกต่างกัน ได้แก่ ห้องโบราณศิลปวัตถุ
ของไทย 1 หอ้ ง หอ้ งเคร่ืองราชูปโภคและเครอื่ งตน้ 1 หอ้ ง หอ้ งศลิ ปวตั ถุจากต่างประเทศ 1 หอ้ ง และเปดิ
ให้สาธารณชนเขา้ ชมเปน็ ครงั้ แรก
