Page 37 - วัฒนธรรมกับการท่องเที่ยว
P. 37
พพิ ธิ ภัณฑ์กับการทอ่ งเทยี่ ว 13-27
พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติให้มีความทันสมัยมากข้ึนเพื่อตอบสนองความต้องการของสังคม แต่ก็ท�ำได้ใน
ระดับหนง่ึ เท่านั้น พบวา่ ยังไม่สามารถเปน็ แหลง่ เรยี นร้นู อกระบบโรงเรียนใหแ้ ก่สังคมได้อย่างชดั เจน ด้วย
ขอ้ จำ� กดั หลายประการ เชน่ ระบบการบรหิ ารของพพิ ธิ ภณั ฑจ์ ากเดมิ อยใู่ นระดบั กรม ถกู ลดลงมาเปน็ ระดบั
กอง และต่อมากลายเป็นแผนก ประกอบกับงบประมาณที่ให้ไม่เพียงพอจึงต้องเลือกน�ำเงินไปดูแลวัตถุที่
ส�ำคัญก่อน ท�ำให้เหลือเงินในการจัดกิจกรรมหรือสร้างสรรค์งานอื่นๆ ได้น้อยลง (โครงการพิทักษ์มรดก
สยาม, 2554, น. 8)
พิพิธภัณฑ์ไทยในปัจจุบัน
นอกเหนือจากพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติและพิพิธภัณฑ์เมืองในสังกัดของส�ำนักพิพิธภัณฑสถาน
แหง่ ชาตแิ ลว้ ในระยะหลงั เกดิ การกอ่ ตวั ของพพิ ธิ ภณั ฑห์ ลากหลายรปู แบบในประเทศไทย และเกดิ การกอ่
ตั้งพิพิธภัณฑ์กระจายไปในทุกภูมิภาค บทบาทของพิพิธภัณฑ์มีหลากหลายมากขึ้น ไม่เพียงแต่เป็นเพื่อ
การอนรุ กั ษ์ และสงวนรักษาศิลปวตั ถขุ องชาติ แตเ่ ร่ิมมบี ทบาทในด้านการเปน็ แหล่งการเรียนรตู้ ลอดชีวิต
ใหข้ อ้ มลู วชิ าการ เชอ่ื มโยงวชิ าการเขา้ กบั การมคี ณุ ภาพชวี ติ ทดี่ ขี องสงั คม อกี ทง้ั ยงั มบี ทบาทเปน็ แหลง่ ทอ่ ง
เทยี่ วของประชาชนทกุ คนอกี ด้วย ทำ� ให้เกดิ พิพธิ ภณั ฑโ์ ดยเอกชน ชุมชน วดั สถานศึกษา และอื่นๆ ขึ้น
มากมายจนปจั จบุ นั ประเทศไทยมพี พิ ธิ ภณั ฑม์ ากกวา่ 1,500 แหง่ พพิ ธิ ภณั ฑใ์ นปจั จบุ นั เกดิ การพฒั นาและ
เปลยี่ นแปลงอยา่ งมากทส่ี ดุ อาจแปน็ เพราะเทคโนโลยที ก่ี า้ วหนา้ สง่ ผลใหส้ ามารถจดั แสดงไดอ้ ยา่ งทนั สมยั
ดึงดูดผู้ชมได้มาก ประกอบกับเหตุผลด้านแนวคิดเก่ียวกับการศึกษานอกระบบโรงเรียนที่มาจาก
สหรฐั อเมรกิ า ทำ� ใหเ้ กดิ ความตนื่ ตวั ในการพฒั นาพพิ ธิ ภณั ฑใ์ หเ้ ปน็ สถานศกึ ษานอกระบบโรงเรยี น จนเกดิ
เปน็ พพิ ิธภณั ฑ์หลากหลายรปู แบบเพอื่ รองรบั กลุ่มผู้ชมทห่ี ลากหลาย ไม่ว่าจะเปน็ เด็กนักเรยี น ผชู้ มทวั่ ไป
ผู้สนใจพิเศษหรือผู้เชี่ยวชาญ หรือนักท่องเท่ียว ดังนั้นการจัดนิทรรศการในพิพิธภัณฑ์สมัยใหม่
จงึ ตอ้ งใหค้ วามสนใจในตวั ผชู้ มมากขน้ึ เชน่ ในกลมุ่ เดก็ นักเรยี น สว่ นมากไปกบั ทางโรงเรยี น ตอ้ งการความ
เพลดิ เพลนิ ดงั น้นั พิพธิ ภัณฑ์จึงแสดงวตั ถุแบบง่ายตามลำ� ดบั รสนยิ มของเดก็ เชน่ เด็กวยั 12–13 ปี เป็น
วัยท่ีเรียนรู้และจดจ�ำประสบการณ์ครั้งแรกในชีวิต พิพิธภัณฑ์ควรหาวิธีท�ำให้เด็กในวัยน้ีเกิดความรู้สึกว่า
พิพิธภัณฑ์เป็นบ้านที่เต็มไปด้วยความอบอุ่น ไม่ควรให้เกิดความสะทกสะท้านต่อสิ่งแวดล้อมท่ีกว้างใหญ่
ของพพิ ธิ ภณั ฑ์ รวมถงึ หาวธิ เี รง่ เรา้ จติ ใจของเดก็ ใหเ้ คยชนิ กบั ความคดิ และการรกั ษาสมบตั ขิ องสงั คม และ
กลมุ่ นจ้ี ะไมส่ นใจในเรอ่ื งอดตี เทา่ ผใู้ หญ่ มกั สนใจในเรอื่ งทรี่ ว่ มสมยั มากกวา่ (ฉลองศรี พมิ ลสมพงศ,์ 2542,
น. 87; อภญิ ญา บังสรวง, 2554, น. 17) กลุ่มนักท่องเท่ียว เปน็ กลมุ่ ทมี่ งุ่ หาความสำ� ราญจากการเข้าชม
พิพิธภัณฑ์เป็นส�ำคัญ และถือว่าเป็นผู้สนับสนุนการเงินแก่พิพิธภัณฑ์มากท่ีสุด แต่ส่วนใหญ่จะเข้าชม
พพิ ธิ ภณั ฑเ์ พยี งครงั้ เดยี วแลว้ จากไป และเกอื บรอ้ ยละ 90 ไมเ่ คยยอ้ นกลบั มาชมพพิ ธิ ภณั ฑอ์ กี (นคิ ม มสู กิ ะ
คามะ, 2521, น. 36–37)
โดยส่ิงที่พิพิธภัณฑ์ไทยในปัจจุบันต้องค�ำนึงถึงมีอยู่ด้วยกันหลายประเด็นคือ ต้องสร้างความรู้
ความเขา้ ใจในเรอื่ งทต่ี อ้ งการเผยแพร่ ตอ้ งบรู ณาการการเรยี นรใู้ นพพิ ธิ ภณั ฑก์ บั หลกั สตู รการเรยี นการสอน
ในโรงเรียน เกดิ การเชือ่ มโยงกบั การศกึ ษาท้งั ในระบบและนอกระบบ เชน่ การน�ำสง่ิ ของที่จดั แสดงภายใน
พิพิธภัณฑ์เป็นสื่อการเรียนการสอน การเป็นพ้ืนที่ส�ำหรับท�ำกิจกรรมเนื่องในโอกาสวันส�ำคัญ อีกท้ังมี
