Page 17 - ทฤษฎีและการวิจารณ์ภาพยนตร์
P. 17
แนวคดิ ภาพยนตร์หลังทศวรรษ 1970 7-7
สงครามโลกครงั้ ทส่ี องเปน็ ตน้ มา การฆา่ ลา้ งเผา่ พนั ธช์ุ าวยวิ ในยโุ รป การทำ� สงครามเยน็ สงครามเวยี ดนาม
ล้วนแต่เกิดจากการ “สร้างอุดมการณ์” บางประการเพื่อให้บรรลุเป้าหมายในการสร้างความรุ่งเรืองของ
ชาติมหาอ�ำนาจต่างๆ จึงส่งผลให้แนวคิดทฤษฎีด้านภาพยนตร์ปรับเปลี่ยนและพัฒนาไปสู่ แนวคิด
มาร์กซิสม์ใหม่ ที่มิได้เน้นความขัดแย้งระหว่างชนชั้นนายทุนและกรรมกร แต่ได้เคลื่อนย้ายจุดสนใจมาสู่
“การวิเคราะห์อุดมการณ์ภาพยนตร์”
การจะวเิ คราะห/์ วิจารณภ์ าพยนตรใ์ นยุคน้ี จงึ มีนักคิดทศ่ี ึกษาเครื่องมือตา่ งๆ ในการ “ร้ือถอน”
อุดมการณ์ต่างๆ ในภาษาหนัง เช่น ทฤษฎีด้านสัญวิทยา การเล่าเร่ือง (อ่านรายละเอียดในหน่วยที่ 8)
และวเิ คราะห์วาทกรรมเชงิ บริบท เปน็ ตน้
จนมาถงึ ทศวรรษ 1980 เกิดการคน้ พบเชือ้ ไวรัสโรคเอดส์ และในทศวรรษ 1990 ก�ำแพงเบอร์ลนิ
ท่แี ยกเยอรมนอี อกเปน็ สองประเทศไดถ้ ูกทำ� ลายลง และกลบั มารวมกนั เป็นเยอรมนเี ดยี วอีกครัง้ สงคราม
เย็นส้นิ สุดลงในทศวรรษ 1990
ต้ังแต่ทศวรรษ 1990 เป็นต้นมา โลกเข้าสู่สังคมเทคโนโลยีคอมพิวเตอร์ การเปล่ียนแปลงของ
อตุ สาหกรรมหลายประเภทเปน็ ระบบดจิ ทิ ลั ทำ� ใหว้ ถิ กี ารผลติ วถิ กี ารทำ� งาน และวถิ กี ารใชช้ วี ติ เปลยี่ นแปลงไป
รวมทง้ั ส่อื ภาพยนตรท์ ่เี ปลยี่ นจากระบบฟิลม์ เป็นระบบดิจทิ ลั ท้ังด้านการถ่ายท�ำ และหลังการถา่ ยท�ำ และ
ระบบการฉาย ความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีเป็นปัจจัยส�ำคัญยิ่งในการผลิต การศึกษา และการวิจารณ์
ภาพยนตร์
บริบทด้านความก้าวหน้าทางเทคโนโลยี
ช่วงทศวรรษ 1951 โทรทศั นส์ ีไดเ้ รม่ิ แพร่หลายตามครวั เรอื นในยุโรปและอเมริกา ปลายทศวรรษ
1960 นีล อาร์มสตรอง นักอวกาศคนแรกได้เดินทางไปถงึ ดวงจนั ทรโ์ ดยยานอวกาศอพอลโล 11 ในขณะที่
เอเชียประเทศญ่ีปุ่นมีความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีอย่างมาก ค.ศ. 1964 ญี่ปุ่นมีรถไฟความเร็วสูง ทั้งท่ี
พา่ ยแพ้สงครามโลกเมื่อทศวรรษก่อนหน้า
หลงั ทศวรรษ 1970 เปน็ ตน้ มา เกดิ การเปลยี่ นแปลงของเทคโนโลยกี ารฉายภาพยนตรส์ ำ� คญั หลาย
ครง้ั เริ่มตั้งแตก่ ารประดษิ ฐเ์ คร่ืองเลน่ วิดโี อ VCRs ทีส่ ามารถฉายภาพยนตรไ์ ดท้ บ่ี ้าน รวมท้ังสามารถอัด
รายการโทรทัศน์เพื่อดูซ้ําได้ พอเข้าปี ค.ศ. 1975 โปรแกรมไมโครซอฟต์ถูกผลิตขึ้น และปีถัดมา
คอมพิวเตอร์แมคอินทอช (McIntosh) ถูกผลิตขึ้นเช่นกัน จนมาถึง ค.ศ. 1983 สัญญาณอนิ เทอร์เน็ตได้
ถกู น�ำมาใชค้ รงั้ แรก
ต้ังแต่ทศวรรษ 1990 เป็นต้นมา ความก้าวหน้าของระบบสัญญาณอินเทอร์เน็ตส่งผลกระทบต่อ
ทกุ สว่ นของโลก รวมทง้ั การสอ่ื สารและภาพยนตร์ คอมพวิ เตอรแ์ ละระบบอนิ เทอรเ์ นต็ ทำ� ใหช้ วี ติ ของมนษุ ย์
เปลยี่ นแปลงครงั้ สำ� คญั จากบรบิ ทของสงั คมทเ่ี ปลยี่ นแปลงอยา่ งมากในชว่ งน้ี แนวคิดโพสต์โมเดิร์น หรือ
แนวคิดหลังสมัยใหม่ได้ส่งอิทธิพลอย่างมากต่อวงการศิลปะ วรรณกรรม รวมท้ังภาพยนตร์ แนวคิด
ดงั กลา่ วเชอื่ วา่ โลกเขา้ สยู่ คุ หลงั อตุ สาหกรรม หรอื หลงั สมยั ใหมท่ ค่ี วามกา้ วหนา้ ทางวทิ ยาศาสตร์ และหลกั
เหตผุ ล มใิ ชค่ วามจรงิ เพยี งหนง่ึ เดยี ว การผสมผสานของสงิ่ เกา่ ๆ ตา่ งๆ จนเกดิ สง่ิ ใหมด่ ำ� เนนิ ไปในโลกใบน้ี
โดยไม่มีส่ิงใดใหม่ การลอกเลียนแบบส่ิงเก่าเพ่ือให้เกิดความหมายใหม่ และการลอกเลียนเชิงล้อเลียน
