Page 84 - การพัฒนาทักษะและประสบการณ์วิชาชีพ สำหรับผู้นำทางการศึกษา
P. 84
12-74 การพัฒนาทักษะและประสบการณ์วิชาชีพสำ�หรับผู้นำ�ทางการศึกษา
1. การพัฒนาขณะปฏิบัติงาน เป็นวิธีการพัฒนาโดยให้ผู้บริหารมีประสบการณ์จากการทำ�งาน ซึ่ง
เป็นการดำ�เนินการในขณะที่ผู้บริหารปฏิบัติงานในสถานศึกษาหรือหน่วยงาน โดยมีความเชื่อว่าการพัฒนาที่
สำ�คัญ คือการพัฒนาผ่านการปฏิบัติงาน วิธีการนี้มีลักษณะใกล้เคียงกับแนวทางการพัฒนาตนเอง ผู้บริหาร
อาจผ่านกระบวนการประเมินตนเอง และแสวงหาวิธีการพัฒนาตนเองที่หลากหลาย อย่างไรก็ตาม หน่วยงาน
เกี่ยวข้องอื่นๆ เช่น หน่วยงานต้นสังกัด หรือสถาบันอุดมศึกษา อาจให้การสนับสนุนและร่วมจัดโครงการ
พัฒนาต่างๆ ตัวอย่างการใช้วิธีการพัฒนาขณะปฏิบัติงาน ได้แก่
1.1 การจัดให้มีโปรแกรมการพัฒนาทักษะการนิเทศให้ผู้บริหารขณะปฏิบัติงาน โดยจัด
ทำ�เป็นสื่อ เอกสาร พร้อมแนวทางในการพัฒนาตนเองต่างๆ เช่น การจัดชุดฝึกอบรมเพื่อพัฒนาตนเองใน
การพัฒนาทักษะการวางแผน ซึ่งจะมีคู่มือการดำ�เนินการให้ผู้นำ�สามารถนำ�ไปปฏิบัติในขณะปฏิบัติงาน
พร้อมกับมีแบบรายงานการพัฒนาของตน
1.2 การนเิ ทศจากผูน้ เิ ทศภายนอก ผูน้ �ำ ในสถานศกึ ษาอาจไดร้ บั การนเิ ทศจากผูน้ เิ ทศภายนอก
ทั้งในส่วนของศึกษานิเทศก์ และผู้บริหารต้นสังกัด เช่น ผู้บริหารระดับเขตพื้นที่การศึกษาหรือผู้บริหารของ
หน่วยงานท้องถิ่นที่มีความรู้ความสามารถและสามารถนิเทศการปฏิบัติงานของผู้บริหารในสถานศึกษาได้ ซึ่ง
ถือเป็นการปฏิบัติงานของผู้บริหาร
1.3 การจดั ใหม้ กี ารจดั การความรูใ้ นสถานศกึ ษา แนวทางนีเ้ ปน็ แนวทางเพือ่ ใหเ้ กดิ การพฒั นา
ในขณะปฏบิ ตั งิ านไดใ้ นหลายๆ มติ ิ เชน่ การพฒั นาทกั ษะปฏสิ มั พนั ธ์ ซึง่ เปน็ ทกั ษะทีจ่ �ำ เปน็ ส�ำ หรบั การจดั การ
ความรู้ การจัดการความรู้ในองค์การจะประสบความสำ�เร็จส่วนหนึ่งขึ้นอยู่กับการปฏิสัมพันธ์ของบุคลากร
ในองค์การ กระบวนการจัดการความรู้จึงเป็นช่องทางในการพัฒนาทักษะปฏิสัมพันธ์ของทั้งผู้บริหารและ
บุคลากรในองค์การ สำ�หรับทักษะอื่นๆ เช่น การวิจัยและการประเมิน การวางแผน ก็สามารถใช้การจัดการ
ความรู้เพื่อให้เกิดการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ภายในองค์การ ผู้บริหารสามารถเรียนรู้และพัฒนาตนเองไปพร้อมๆ
กับบุคลากรในองค์การได้เช่นกัน
1.4 การเข้ารับการฝึกอบรมทางไกล ในปัจจุบันซึ่งเป็นยุคเทคโนโลยีสารสนเทศ ผู้บริหาร
มีโอกาสเรียนรู้ด้วยตนเองทุกขณะ โดยใช้เทคโนโลยีสารสนเทศ ซึ่งปัจจุบันจะมีโครงการหรือโปรแกรมฝึก
อบรมทางไกลจากหลายหน่วยงาน ซึ่งผู้บริหารสามารถเลือกเข้ารับการฝึกอบรมได้ตามความสนใจและความ
ต้องการจำ�เป็น
2. การพัฒนานอกการปฏิบัติงาน เป็นการดำ�เนินการโดยจัดขึ้นภายนอกหน่วยงานหรือการปฏิบัติ
งานประจำ� ซึ่งมักจัดในรูปของการฝึกอบรม หรือการประชุมสัมมนานอกองค์การ อย่างไรก็ตาม การพัฒนา
ลักษณะนี้ หากจะให้ได้ประสิทธิภาพ จำ�เป็นต้องเป็นการพัฒนาที่สอดคล้องกับความต้องการจำ�เป็นของ
ผู้บริหาร ซึ่งก็ควรเป็นข้อมูลที่ได้มาจากกระบวนการประเมินตนเองของผู้บริหารว่า มีความต้องการหรือ
ความมุ่งหมายที่พัฒนาตนเองในเรื่องใด ตัวอย่างการใช้วิธีการพัฒนานอกการปฏิบัติงาน ได้แก่
2.1 การฝึกอบรมและสัมมนา การฝึกอบรมและสัมมนานี้มีทั้งที่จัดโดยหน่วยงานต้นสังกัด
หรือหน่วยงานภายนอกอื่นๆ เช่น สมาคม หรือหน่วยงานเอกชนต่างๆ การเข้ารับการฝึกอบรมและสัมมนา
ที่จัดโดยหน่วยงานอื่น ผู้บริหารมักจะเลือกเข้าตามที่ตนสนใจจะพัฒนาอยู่แล้ว แต่การเข้ารับการฝึกอบรม
