Page 61 - ปรัชญาการเมือง
P. 61
พันธะทางการเมือง 8-51
สบายกว่า สามารถจัดการกับปัญหาท่ีมีความซับซ้อนยุ่งยากและต้องอาศัยความร่วมมือจากสมาชิกของ
สังคมการเมอื งมากกว่าภายใตส้ ภาวะธรรมชาติท่ีมนุษยเ์ คยอย่อู าศยั มาก่อน
เมอื่ พิจารณากันถึงความชอบธรรมของรัฐภายใต้บทบาท อำ� นาจ หน้าท่ีและความรบั ผิดชอบของ
รฐั บาลทีถ่ กู พฒั นาขึ้นมาในแบบเสรนี ยิ มประชาธปิ ไตย (liberal democracy) จึงมอี ยูอ่ ย่างจำ� กัด (lim-
ited government) เปน็ รฐั บาลภายใตห้ ลกั การและขอ้ บญั ญตั ทิ างรัฐธรรมนญู (constitutional govern-
ment) อย่างเช่นในเรื่องของความม่ันคง เร่ืองการต่างประเทศและหน้าท่ีการเข้ามาจัดการกับทรัพย์สิน
สมบัติ ผลประโยชน์และสินค้าสาธารณะ (common goods) ในบางครั้งบางคราว เรื่องการบังคับใช้
กฎหมาย ดังน้ันภายใต้รูปแบบเสรีนิยมประชาธิปไตยพันธะทางการเมืองและสิทธิจึงเป็นกติกา เป็นหลัก
การพ้ืนฐานท่ีระบถุ ึงบทบาท หนา้ ท่ี อำ� นาจและความรับผิดชอบระหวา่ งประชาชนและรฐั บาล
ปญั หาของพนั ธะทางการเมอื งอาจเกดิ ขน้ึ ในกรณขี องความขดั แยง้ ระหวา่ งสทิ ธเิ สรภี าพขน้ั พนื้ ฐาน
ในฐานะบคุ คลอาจเกดิ ขนึ้ ในรฐั หรอื ระบอบทผ่ี ปู้ กครองใหค้ วามสำ� คญั และมงุ่ เนน้ ไปยงั เรอ่ื งของความมนั่ คง
ความเปน็ ระเบยี บของสงั คมดว้ ยความกลวั วา่ การปลอ่ ยใหป้ ระชาชนสามารถทจี่ ะดำ� เนนิ กจิ กรรมตา่ งๆ ตาม
สทิ ธแิ ละเสรภี าพขนั้ พนื้ ฐานแลว้ จะกระทบตอ่ ความสงบสขุ ความเรยี บรอ้ ยของสงั คมหรอื อาจสง่ ผลถงึ สถานะ
ของรฐั บาลเอง ดงั นนั้ การเขา้ มายงุ่ เกยี่ ว การเขา้ มาแทรกแซงดว้ ยการละเมดิ สทิ ธแิ ละเสรภี าพของประชาชน
ด้วยข้ออ้างถึงความปลอดภัยและกระท�ำในนามของความสงบเรียบร้อยและความม่ันคงของบ้านเมืองจึง
เปน็ ส่ิงท่พี บเหน็ ได้บ่อยครัง้
รปู แบบและลกั ษณะความสมั พนั ธใ์ นเชงิ อำ� นาจระหวา่ งรฐั กบั ประชาชน ยงั มขี อ้ โตแ้ ยง้ จากแนวคดิ
อนาธปิ ไตย (anarchy) มงุ่ ใหค้ วามส�ำคญั กบั สทิ ธแิ ละเสรภี าพมากอ่ นศลี ธรรมในฐานะพนั ธะทางการเมอื ง
แนวคดิ อนาธปิ ไตยมีสมมตฐิ านว่ามนษุ ยด์ �ำรงอย่อู ยา่ งเสรีโดยธรรมชาติ มีความอิสระ มีความเทา่ เทียม มี
เหตุผลเป็นเจ้านายปกครองตนเองไม่ต้องอยู่ภายใต้การปกครองหรือบังคับบัญชาจากบุคคลอื่นและสังคม
ส่งผลค่อการเกิดขึ้นและท�ำหน้าท่ีท้ังหลายของรัฐถูกสงสัยและต้ังค�ำถามว่า ‘ค�ำถามพื้นฐานของปรัชญา
การเมือง หนึ่งในค�ำถามท่ีมาก่อนค�ำถามอื่นๆ ก็คือควรจะสร้างรัฐขึ้นมาอย่างไร ควรท่ีจะมีรัฐหรือไม่
หรอื ไมเ่ ช่นนน้ั ท�ำไมไมเ่ ป็นอนาธปิ ไตยไปเลย’87
จากค�ำกล่าวของนักปรัชญาการเมืองร่วมสมัยในสายความคิดอิสรภาพนิยม (libertarianism)88
อยา่ ง Robert Nozick สะทอ้ นถงึ คำ� ถามในประเดน็ ความชอบธรรมในการเกดิ ขนึ้ และการทำ� หนา้ ทข่ี องรฐั
โดยเฉพาะอย่างย่ิงความชอบธรรมในทางศีลธรรม (morally justifiable) ในเบื้องต้นความคิดทาง
การเมืองของ Nozick ไมไ่ ดป้ ฏิเสธการมีอยแู่ ละปฏบิ ัตหิ นา้ ที่ของรฐั แต่ปัญหาความชอบธรรมของรัฐอยู่
ทจ่ี ะออกแบบใหท้ างรฐั ปฏบิ ตั หิ นา้ ทแี่ ละมคี วามรบั ผดิ ชอบใหเ้ หลอื นอ้ ยทส่ี ดุ (ultra-minimal state) หรอื
ไม่เช่นน้ันก็ท�ำหน้าที่เท่าท่ีมีความจ�ำเป็น (minimal state) รัฐในความหมายของ Nozick จึงไม่ต่างไป
จากยามรกั ษาความปลอดภยั (nightwatchman state) รฐั บาลจงึ มหี นา้ ทห่ี ลกั สำ� คญั ทต่ี อ้ งรบั ผดิ ชอบไดแ้ ก่
หน่ึง ในเรื่องของคุ้มครองความขัดแย้งและความรุนแรงที่จะเกิดขึ้นกับพลเมืองและภัยคุกคามท่ีมาจาก
87 Robert Nozick. (1974). Anarchy, State, and Utopia (p. 4). Oxford: Basil Blackwell.
88 Libertarianism หรอื อสิ รภาพนยิ มเปน็ รปู แบบหนงึ่ ของแนวคดิ เสรนี ยิ ม (liberalism) มคี วามเชอ่ื มน่ั ในการปลดปลอ่ ย
ผคู้ นจากแอกของสถาบนั ทางการเมือง ศาสนาและสถาบนั ในเชงิ จารตี ประเพณี
