Page 62 - การบริหารจัดการและกลยุทธ์ การสื่อสารชุมชน
P. 62
10-52 การบรหิ ารจัดการและกลยุทธก์ ารสื่อสารชมุ ชน
ประตูกั้นน้ํา เน่ืองจากการเปิดประตูกั้นนํ้าทิ้งเมื่อเวลาเกิดปัญหานํ้าท่วมในพื้นท่ีเหนือประตู ท�ำให้น้ําเสีย
เหนือประตูไหลสู่พ้ืนท่ีนํ้าเค็มที่อยู่ตอนล่าง ส่งผลกระทบต่อสัตว์น้ําเค็มและห่วงโซ่อาหาร นอกจากนี้ยังมี
ปญั หาการปลอ่ ยนา้ํ เสยี จากโรงงานอตุ สาหกรรมในพน้ื ทล่ี งสลู่ ำ� คลอง สง่ ผลใหล้ ำ� คลองเสอ่ื มโทรมดว้ ยเชน่ กนั
จากปัญหาความขัดแย้งอย่างรุนแรงของชุมชนน้ําจืดและชุมชนนํ้าเค็ม ท�ำให้ประชาชนในพ้ืนท่ี
ต�ำบลแพรกหนามแดงหันหน้าเข้าหากันเพื่อแก้ไขปัญหาท่ีเกิดข้ึน โดยการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วน
ที่เกี่ยวข้อง ทั้งชุมชน หน่วยงานส่วนกลาง หน่วยงานส่วนจังหวัด หน่วยงานส่วนท้องถ่ิน เอกชน และ
องคก์ รพฒั นาเอกชน ซงึ่ ได้มกี ารใชก้ ลยุทธ์การสอื่ สารหลากหลายรปู แบบเพอื่ ลดความขดั แยง้ และรว่ มกัน
พัฒนาเครื่องมือบรหิ ารจัดการนํา้ อย่างเหมาะสม
จากปัญหาความเดอื ดร้อนเรือ่ งนํา้ เสยี ของโรงงานควีนมารีน ของกลุ่มผเู้ พาะเลีย้ งสัตวน์ าํ้ ปี พ.ศ.
2542 กอ่ เกดิ กระบวนการเรยี นรู้ การตดิ ตอ่ ประสานงานกบั หนว่ ยงานภายนอกชมุ ชน มกี ารจดั กระบวนการ
กลุ่ม และรวบรวมเอกสารท่ีเก่ียวข้อง รวมทั้งมีกลุ่มพันธมิตรเพิ่มเติม เช่น ประชาคมคนรักแม่กลอง
ส�ำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย ได้มีการจัดเวทีระดมความคิดของชุมชนท้ัง 6 หมู่บ้าน ของต�ำบล
แพรกหนามแดง จนเกดิ เปน็ โครงการวจิ ยั เรอ่ื ง รปู แบบการจดั การนาํ้ ในคลองตำ� บลแพรกหนามแดง อำ� เภอ
อัมพวา จังหวดั สมุทรสงคราม ระยะเวลาดำ� เนินโครงการตงั้ แตป่ ี พ.ศ. 2545 – 2550 ขน้ึ
2. กลยุทธ์การสื่อสารท่ีใช้ในการบริหารจัดการน้ําของชุมชนแพรกหนามแดง
กลยุทธ์ท่ีใช้ในการสื่อสารเพื่อการบริหารจัดการนํ้าของชุมชนแพรกหนามแดงที่เกิดจากความ
ขัดแย้งในการใช้น้ําระหว่างชุมชนน้ําจืด และชุมชนนํ้าเค็ม ได้แก่ กลยุทธ์เกี่ยวกับผู้ส่งสาร กลยุทธ์การ
สรา้ งสาร และกลยุทธก์ ารใชส้ ่อื และกลยทุ ธ์ของผรู้ ับสาร
2.1 กลยุทธ์เก่ียวกับผู้ส่งสาร เปน็ กลยทุ ธก์ ารสอื่ สารทเี่ กดิ จากตวั แทนเกษตรกรของชมุ ชนนา้ํ จดื
และชุมชนน้ําเค็ม ต�ำบลแพรกหนามแดง น�ำมาใช้ในการสื่อสารกับเกษตรกรท่ีอาศัยอยู่ในพื้นที่ต�ำบล
แพรกหนามแดง อำ� เภออมั พวา จังหวดั สมทุ รสงคราม โดยตัวแทนเกษตรกรของชมุ ชนนํา้ จืดและตวั แทน
ชมุ ชนนาํ้ เคม็ เรม่ิ ทำ� การแลกเปลย่ี นขอ้ มลู ความเหน็ ตอ่ อาชพี วถิ ชี วี ติ การตอ้ งการนาํ้ เพอื่ ประกอบอาชพี ใน
แต่ละฤดูกาล และเข้าไปพูดคุยท�ำความเข้าใจกับประชาชนที่มีวิถีชีวิตแบบเดียวกันในพื้นที่ เชิญชวนร่วม
กิจกรรมและแลกเปล่ียนความคิดเห็น และน�ำความคิดเห็นข้อเสนอแนะของเกษตรกรสู่การแก้ไขปัญหาที่
เปน็ ไปตามสถานการณ์หรือบรบิ ทของพืน้ ที่โดยแทจ้ รงิ
1) กลยทุ ธก์ ารสอื่ สารระหวา่ งบคุ คลซงึ่ เปน็ ตวั แทนฝง่ั นาํ้ และเกษตรกร เกษตรกรในพนื้ ที่
ต�ำบลแพรกหนามแดงมีการประกอบอาชีพทห่ี ลากหลายตามสภาพของพ้ืนท่ี 6 หมู่บา้ น มลี �ำคลองจำ� นวน
หลายสาย และมีการข้ึนลงของน้ําทะเลช่วงเช้าและเย็น เช่น ท�ำนาข้าว เลี้ยงกุ้ง เล้ียงปลา สวนมะพร้าว
และสวนผกั เปน็ ตน้ รวมทง้ั ชว่ งเวลาในการทำ� งานทแี่ ตกตา่ งกนั อกี ทง้ั ประชาชนและเกษตรกรแตล่ ะคนยงั
มลี กั ษณะนสิ ยั ทศั นคติ วฒั นธรรมและความเชอ่ื ทแ่ี ตกตา่ งกนั ทำ� ใหก้ ารรวมกลมุ่ ของเกษตรกรเพอ่ื ทำ� ความ
เข้าใจพร้อมกันเป็นเรื่องยาก ดังนั้น ตัวแทนของแต่ละพ้ืนท่ีทั้งนํ้าจืดและนํ้าเค็มจึงเป็นบุคคลที่มีบทบาท
หน้าท่ีที่ส�ำคัญในการเช่ือมประสานความสัมพันธ์ระหว่างเกษตรกร และท�ำความเข้าใจกับเกษตรกรแต่ละ
คนทมี่ คี วามแตกตา่ งกนั อกี ทงั้ มขี อ้ จำ� กดั ในแตล่ ะคนทไ่ี มเ่ หมอื นกนั ซงึ่ การสอ่ื สารทผ่ี า่ นตวั แทนของแตล่ ะ
