Page 67 - การบริหารจัดการและกลยุทธ์ การสื่อสารชุมชน

การบรหิ ารจดั การและกลยทุ ธ์การสื่อสารเพ่อื การอนรุ กั ษ์ฟ้ืนฟูทรัพยากรธรรมชาติและสิง่ แวดลอ้ มในชุมชน 10-57
แพรกหนามแดงสู่ชมุ ชนใกลเ้ คยี ง หนว่ ยงานสว่ นกลาง หนว่ ยงานทอ้ งถ่นิ และประชาชนทัว่ ไป ซ่งึ กลยุทธ์
การใช้ส่ือของชุมชนแพรกหนามแดง อำ� เภออัมพวา จังหวดั สมทุ รสงคราม มีดงั นี้

1) กลยุทธ์การใช้สื่อบุคคล ส่ือบุคคล เป็นส่ือที่ใช้ถ่ายทอด ข่าวสาร สาระความรู้ ความ
เข้าใจและความคิดเห็นต่างๆ โดยใช้ ค�ำพูดในการส่ือสาร และน�ำข่าวสารท่ีต้องการน�ำเสนอเผยแพร่ไปสู่
ผู้รับสารได้โดยตรง ในลักษณะการเผชิญหน้าแบบตัวต่อตัว ท�ำให้ทราบถึงความรู้สึกนึกคิดของผู้รับสาร
ไดท้ นั ที และยงั สามารถปรบั เนอ้ื หาสาระและเทคนคิ วธิ กี ารพดู ใหเ้ หมาะสมกบั กลมุ่ เปา้ หมายและกลมุ่ ขยายผล
ได้แก่ เกษตรกรในชุมชนแพรกหนามแดง ชุมชนใกล้เคียง หน่วยงานส่วนกลาง หน่วยงานท้องถิ่น และ
ประชาชนทั่วไป

เกษตรกรชมุ ชนแพรกหนามแดง จดั เปน็ สอื่ บคุ คลภายในชมุ ชนทม่ี คี วามใกลช้ ดิ กนั แตก่ อ่ น
หน้าน้ันเกิดปัญหาความขัดแย้งกันในการบริหารจัดการน้ําอย่างรุนแรง ท�ำให้เกษตรกรในชุมชนมีปัญหา
กนั มาโดยตลอดระหวา่ งฝง่ั นาํ้ จดื และนา้ํ เคม็ เมอ่ื มกี ารพฒั นาโครงการวจิ ยั รว่ มกนั ไดส้ รา้ งเกษตรกรแกนนำ�
ท่ีมบี ทบาทหน้าทใ่ี นการถา่ ยทอดความรู้ ชักจูง โนม้ นา้ วใจเกษตรกรในชมุ ชนเขา้ มามสี ่วนรว่ มในกิจกรรม
ต่างๆ และหน้าทีท่ ส่ี ำ� คัญคือ การเปล่ยี นบทบาทจากเกษตรกรมาเปน็ ผ้ถู า่ ยทอดความรแู้ ละนำ� ไปถ่ายทอด
ใหแ้ กเ่ กษตรกรอน่ื ๆ ทง้ั ในชมุ ชนแพรกหนามแดง และชมุ ชนใกลเ้ คยี ง อำ� เภออมั พวา จงั หวดั สมทุ รสงคราม

2) กลยทุ ธก์ ารใช้สือ่ มวลชน สอ่ื มวลชน เปน็ สอ่ื ทนี่ ำ� สารและถา่ ยทอดใหแ้ กผ่ รู้ บั สารจ�ำนวน
มากได้ในเวลาอันรวดเร็ว เกษตรกรสามารถเผยแพร่ข้อมูลสู่สาธารณะโดยมีสื่อมวลชนมาเป็นส่ือกลาง
ตวั อย่างเช่น รายการโทรทศั น์และหนงั สอื พิมพ์เขา้ มาทำ� รายการตา่ งๆ เกีย่ วกับปัญหาเรอื่ งนา้ํ และเรยี นรู้
การบริหารจัดการนํ้าของชุมชนท่ามกลางความขัดแย้ง เพ่ือเสนอเนื้อหาผ่านส่ือไปยังผู้รับสารจ�ำนวนมาก
เชน่ หนงั สอื พมิ พค์ มชดั ลกึ ออนไลน์ (2556) ประจำ� วนั ที่ 14 ตลุ าคม 2556 ไดน้ ำ� เสนอขา่ ว “แพรกหนามแดง
จากความขดั แยง้ สชู่ มุ ชนสนั ตสิ ขุ ” ซง่ึ เปน็ การศกึ ษาดงู านตน้ แบบการบรหิ ารจดั การนา้ํ ชมุ ชนแพรกหนามแดง
ของนักศกึ ษามหาวิทยาลัย และสถานีโทรทัศนไ์ ทยพบี เี อส (2555) ไดอ้ อกอากาศ รายการเวทสี าธารณะ
ตอน “แพรกหนามแดง ชมุ ชนแห่งการเรยี นร้”ู เมอื่ วนั เสารท์ ี่ 24 มนี าคม 2555 เป็นต้น

การใชส้ อื่ มวลชนเปน็ กลยทุ ธอ์ ยา่ งหนง่ึ ทำ� ใหเ้ กษตรกรไดเ้ รยี นรวู้ ธิ กี ารนำ� เสนอขอ้ มลู ขา่ วสาร
ด้วยวิธีการใหม่ๆ ไปสู่ผู้รับสารผ่านส่ือมวลชนท้ังทางโทรทัศน์และหนังสือพิมพ์ ซ่ึงเป็นส่ือมวลชนท่ี
สาธารณชนเข้าถึงได้รวดเร็ว และจ�ำนวนมาก อีกท้ังเป็นการประชาสัมพันธ์ชุมชนแพรกหนามแดงให้
เปน็ ทีร่ ูจ้ ักด้วย

3) กลยุทธ์การใช้ส่ือกิจกรรม สื่อกิจกรรมเป็นสื่อท่ีจัดท�ำข้ึนเพื่อแสดงถึงเนื้อหาเฉพาะ
เจาะจง สะท้อนเรื่องราวความเดือดร้อน และเป็นเคร่ืองมือท่ีเกษตรกร/ทีมวิจัยชุมชนใช้ในการด�ำเนินงาน
วิจัย โดยสื่อกิจกรรมที่ใช้ ได้แก่ ชุดความรู้ คู่มือ รูปภาพ และแบบจ�ำลองประตูนํ้า วิดีโอ แผนท่ี และ
แผน่ ใส ซงึ่ ไดจ้ ากการถอดบทเรยี นจากภมู ปิ ญั ญาทอ้ งถน่ิ ทงั้ จากกลมุ่ เลก็ และเวทสี าธารณะ และสงั เคราะห์
ออกมาเป็นลักษณะสื่อกิจกรรม ใช้ในการท�ำความเข้าใจ แลกเปลี่ยนเรียนรู้ของชุมชนแพรกหนามแดงทั้ง
ฝั่งน้ําจืดและน้ําเค็ม รวมท้ังส่ือกิจกรรมดังกล่าวในการให้ความรู้กับชุมชนใกล้เคียง เช่น ต�ำบลบางเค็ม
ตำ� บลเขายอ้ ย ต�ำบลหว้ ยโรง จังหวัดเพชรบุรี และทุกภาคสว่ นทมี่ สี ่วนเกย่ี วขอ้ งไดน้ �ำไปประยุกตใ์ ชใ้ นการ
บริหารจัดการนํา้ ของชุมชนตนเองตอ่ ไป