Page 68 - การบริหารจัดการและกลยุทธ์ การสื่อสารชุมชน
P. 68
10-58 การบรหิ ารจัดการและกลยทุ ธ์การสอ่ื สารชุมชน
“....ชาวบา้ นยงั ไมม่ ีส่วนร่วม จนกระทัง่ มีการเขยี นแปลนบานประตขู ้นึ มา ชาวบา้ นเหน็ ก็ยงั ไมม่ า จน
กระท่ังไดร้ ูปแบบจริง ๆ แลว้ มี รปู ภาพ จดั เวทใี หช้ าวบา้ นเห็นรูปภาพ พอเหน็ แลว้ ชาวบา้ นก็เรมิ่ สนใจ......”
สมบูรณ์ แดงอรณุ 5
สื่อกิจกรรมเป็นเครื่องมือในการเช่ือมโยงท�ำความเข้าใจร่วมกันและเห็นภาพรวมระหว่างทีม
นกั วิจยั หลักและทมี นักวิจยั ชุมชน และส่งเสรมิ กระบวนการส่วนรว่ มของชุมชนแพรกหนามแดงเพ่ิมขนึ้
ดังน้นั สื่อกจิ กรรม เป็นช่องทางการส่อื สารของภายในชมุ ชนแพรกหนามแดงเอง ชุมชนใกลเ้ คียง
และภาคสว่ นทเี่ กย่ี วขอ้ ง ทำ� ใหท้ กุ ภาคสว่ นทเ่ี กยี่ วขอ้ งเกดิ ความรู้ ความเขา้ ใจ และสามารถเขา้ ถงึ ขอ้ มลู ได้
อยา่ งท่วั ถงึ
2.4 กลยุทธ์ของผู้รับสาร ประชาชนในชุมชนแพรกหนามแดงท่ีเป็นเกษตรกรฝั่งน้ําจืดและฝั่ง
นํ้าเค็ม ในฐานะผู้รับสารใช้กลยุทธ์การส่ือสารแบบมีส่วนร่วม เพื่อแก้ไขปัญหาความเดือดร้อนท่ีเกิดจาก
ความขดั แยง้ ในการบรหิ ารจดั การทรพั ยากรนา้ํ ในพนื้ ที่ ทงั้ นก้ี ระบวนการสอื่ สารทเี่ กดิ ขนึ้ ในชมุ ชน เกดิ จาก
ความร่วมมือร่วมใจของเกษตรกร เข้ามามีส่วนร่วมในการเรียนรู้ปัญหา เรียนรู้ว่าอีกกลุ่มหนึ่งท่ีเป็นความ
ขดั แยง้ มคี วามตอ้ งการอะไร เรยี นรกู้ ารบรหิ ารจดั การนา้ํ โดยผา่ นสอ่ื บคุ คล การประชมุ สอ่ื กจิ กรรมรปู แบบ
ต่างๆ จนน�ำไปสู่การพัฒนาเครื่องมือการบริหารจัดการน้ํา โดยชุมชนเป็นผู้คิด ผู้ท�ำ และด�ำเนินการ
รว่ มกบั หนว่ ยงานรฐั และภาคสว่ นอนื่ ๆ ทเ่ี กยี่ วขอ้ ง ไมว่ า่ จะเปน็ กรมชลประทาน สำ� นักงานโยธาธกิ ารและ
ผงั เมอื งจงั หวดั สมทุ รสงคราม เพอื่ แกไ้ ขปญั หาและลดความขดั แยง้ ในชมุ ชนแพรกหนามแดง อำ� เภออมั พวา
จงั หวดั สมทุ รสงคราม โดยเฉพาะองคก์ ารบรหิ ารสว่ นตำ� บลแพรกหนามแดงและองคก์ ารบรหิ ารสว่ นจงั หวดั
สมทุ รสงคราม ที่สนบั สนนุ ดา้ นงบประมาณในการทดลองใช้ “ประตกู น้ั นํ้าแบบหบั เผย”
นอกจากน้ี จากการมสี ว่ นรว่ มในการแกไ้ ขพฒั นารปู แบบเครอื่ งมอื การบรหิ ารจดั การนา้ํ แลว้ ชมุ ชน
แพรกหนามแดงยงั มสี ว่ นรว่ มในการบรหิ ารจดั การสงิ่ แวดลอ้ มอน่ื ๆ อกี ดว้ ย เชน่ การรว่ มมอื กนั ในการจดั การ
ขยะในล�ำคลอง การขุดลองคลองธรรมชาติ ซ่ึงการด�ำเนินงานน้ีต้องอาศัยการติดต่อสื่อสารระหว่างบุคคล
ในการสื่อสารกับเกษตรกรในชุมชนผ่านการมีส่วนร่วมเช่นกัน ทั้งนี้ประชาชนในชุมชนแพรกหนามแดง
นอกจากจะเป็นผู้รับสาร ยังท�ำหน้าท่ีที่ส�ำคัญโดยเข้ามามีส่วนร่วมในการขับเคล่ือนงานและกิจกรรมต่างๆ
เพื่อให้องค์การบริหารสว่ นตำ� บลสนบั สนนุ กจิ กรรมการบรหิ ารจัดการน้ําในชุมชน
ดังนั้น การส่ือสารเพื่อการบริหารจัดการน้ําของชุมชนแพรกหนามแดงที่มีประสิทธิภาพและ
สัมฤทธิผลนั้น ขน้ึ อยกู่ ับกลยทุ ธ์การสือ่ สารทนี่ ำ� มาใชใ้ นการบรหิ ารจดั การตามบรบิ ทของพื้นท่ีนน้ั ๆ ไม่วา่
จะเป็นกลยุทธ์จากลักษณะของผู้ส่งสาร รูปแบบกระบวนการมีส่วนร่วม ช่องทางการสื่อสาร และลักษณะ
ของผู้รับสาร เป็นต้น จากกรณีศึกษาชุมชนแพรกหนามแดง จะเห็นได้ว่าเป็นรูปแบบการส่ือสารเพ่ือลด
ความขดั แยง้ และบรหิ ารจดั การนาํ้ ของชมุ ชนแพรกหนามแดง จะมตี วั แทนเกษตรกรของแตล่ ะฝง่ั นาํ้ เปน็ หลกั
ซึ่งเป็นการใชก้ ลยทุ ธ์การใชส้ ือ่ บุคคลเพอ่ื สอื่ สารเข้าถงึ ตวั ของเกษตรกรในชุมชนเพ่อื ทำ� ความเขา้ ใจ เรียนรู้
วิถีชีวิตความเป็นอยู่ และธรรมชาติของการประกอบอาชีพของแต่ละฝั่งนํ้า และใช้กลยุทธ์การใช้ส่ือบุคคล
5 ถอดความจาก ส�ำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย. (2557). สารคดีงานวิจัย เร่ือง ผ่าวิกฤติชุมชนแพรก-
หนามแดง. สบื ค้นเมอื่ 7 กุมภาพันธ์ 2559, จาก https://www.youtube.com/watch?v=zHZQ3m6T_QM
