Page 24 - ประวัติศาสตร์การเมืองและเศรษฐกิจไทย

7-14 ประวัติศาสตรก์ ารเมอื งและเศรษฐกจิ ไทย

การส่งเสริมการประกอบกิจการของคนไทย

รฐั บาลคณะราษฎรตอ้ งใชค้ วามระมดั ระวงั ในการดำ� เนนิ การสง่ เสรมิ การประกอบกจิ การของคนไทย
ทงั้ นเี้ พราะเงอื่ นไขหนงั สอื สญั ญาพระราชไมตรที ป่ี ระเทศไทยทำ� ไวก้ บั นานาชาตนิ น้ั ทำ� ใหร้ ฐั บาลจะตอ้ งจดั
ให้ระบบเศรษฐกิจมีการค้าขายอย่างเสรี รัฐบาลจึงต้องตระหนักในเงื่อนไขดังกล่าว แม้ว่าเป้าหมายของ
รัฐบาลต้องการจะส่งเสริมผู้ประกอบการท่ีเป็นคนไทย แต่ก็ยังไม่สามารถด�ำเนินการได้อย่างเต็มที่ ซ่ึง
ขณะนนั้ มผี ปู้ ระกอบการกจิ การตา่ งๆ ขอความชว่ ยเหลอื มายงั รฐั บาลมากมาย เชน่ กจิ การรถลาก (พ.ศ. 2475)
โรงงานทำ� ป่าน (พ.ศ. 2475) โรงงานท�ำดา้ ยและทอผ้า (พ.ศ. 2475) โรงงานกระดาษของบริษัทกระดาษ
สยาม (พ.ศ. 2475-2476) โรงงานท�ำนํ้าตาลของบริษัทนํ้าตาลสยาม (พ.ศ. 2476) โรงงานฝ้ายสมเด็จ
(พ.ศ. 2476) โรงงานทำ� ซองจดหมาย (พ.ศ. 2476) โรงงานซกั ฟอก (พ.ศ. 2476) โรงงานท�ำกระดาษฟาง
และกระดาษซับ (พ.ศ. 2475 และ พ.ศ. 2477) โรงฆา่ สตั ว์ (พ.ศ. 2478) โรงงานฆา่ สัตว์ (พ.ศ. 2479)
กิจการตลาด (พ.ศ. 2480) เป็นตน้ 22 การขอความช่วยเหลือของราษฎรดงั กลา่ วนี้ แสดงให้เห็นถึงความ
คาดหวังของผู้ประกอบการชาวไทยทมี่ ีตอ่ รฐั บาลในระบอบประชาธปิ ไตยในการใหค้ วามชว่ ยเหลอื

การขอความช่วยเหลือมีความแตกต่างกันไป ต้ังแต่เรื่องเงินทุน การขอสัมปทานผูกขาดการ
ประกอบการ เป็นตน้ แสดงให้เห็นวา่ ผู้ประกอบการคนไทยมีความพรอ้ มทจ่ี ะเริ่มประกอบการ และรัฐบาล
อาจสามารถทีจ่ ะใชก้ ลไกของรัฐเข้าช่วยเหลือสนับสนนุ หรอื แม้แตเ่ ขา้ รว่ มทุนประกอบการในกจิ การตา่ งๆ
แตเ่ ปน็ ทน่ี า่ สงั เกตวา่ ในชว่ งเวลาดงั กลา่ ว รฐั บาลสามารถเขา้ รว่ มทนุ กบั ผปู้ ระกอบการเพยี ง 2 กจิ การเทา่ นนั้
คือบริษัทกระดาษสยามและบริษัทน้ําตาลสยาม การท่ีรัฐไม่สามารถเข้าช่วยเหลือสนับสนุนอย่างเปิดเผย
หรือให้สิทธิผูกขาดได้นั้นเป็นเพราะเง่ือนไขของหนังสือสัญญาพระราชไมตรีเป็นส�ำคัญท่ีมีข้อผูกพันให้
รัฐบาลจะต้องปล่อยให้ระบบเศรษฐกิจเป็นไปอย่างเสรีไม่เกิดระบบผูกขาด รัฐบาลในระบอบใหม่จึงต้อง
ระมัดระวังในเร่ืองนี้ ถึงแม้ว่าผู้ประกอบการไทยจะขอความช่วยเหลือ เช่น การออกค�ำส่ังของกระทรวง
มหาดไทยไมอ่ นญุ าตใหผ้ กู ขาดรถลากโดยมบี รษิ ทั รถลากแตบ่ รษิ ทั เดยี ว23 หรอื การขอสมั ปทานตงั้ โรงงาน
ทำ� กระดาษฟางและกระดาษซบั ของนายทวแี ละพวกในลกั ษณะผกู ขาดแตผ่ เู้ ดยี วกำ� หนด 10 ปี ซงึ่ กระทรวง
เศรษฐการไดพ้ ิจารณาแลว้ ตอบวา่ “จะขัดกับสญั ญาทางพระราชไมตรี กับทั้งเห็นวา่ ในการกระท�ำเช่นน้ัน
ไมเ่ ป็นผลดใี นทางเศรษฐกจิ ด้วย”24

22 ดรู ายละเอยี ดในหจช.ร.7-ร.8.2/1331 นายทมิ พานชิ เจรญิ รอ้ งคดั คา้ นค�ำสง่ั เสนาบดมี หาดไทย เรอ่ื งไมอ่ นญุ าตใหผ้ กู ขาด
รถลาก,หจช.(2)สร.0201.22.2/6 โรงงานซกั ฟอก,หจช.(2)สร.0201.22.2.4/1 ขนุ ปฐพวี ภิ าคคดิ ตงั้ โรงงานทำ� ปา่ น,หจช.(3)สร.0201.29.1/1
เบ็ดเตลด็ เร่อื งขา้ ว,หจช.(2)สร.0201.22.2.1/1 โรงงานฝ้ายสมเดจ็ ,หจช.(2)สร.0201.22.2.3/3 บริษทั กระดาดสยาม จ�ำกัด,หจช.(2)สร.
0201.22.2.7/4 โรงงานท�ำนํ้าตาลหรือบริษัทท�ำน้ําตาลตอนพระยามไหสวรรค์เริ่มก่อการจัดตั้งท่ีเมืองชล, หจช.(2)สร.0201.22.2/3
นายอุดม กัลยาณมิตร คิดตั้งโรงงานท�ำซองจดหมาย,หจช.ร.7-ร.8.2/1327 นายทวีกับพวกร้องขอตั้งโรงงานท�ำกระดาษฟางและ
กระดาษซบั แต่ผู้เดยี ว,หจช.มท.0201.1.1/88 นายพ่วง สงิ หว์ ารศรี เสนอความเห็นเก่ียวกับโรงฆ่าสัตว์พระนคร,หจช.มท.0201.1.1/741
นายเครี ศร22จี 43นั หหงจจาชมช..รรข..77อ--ใหรร..ส้88ัง่..22ไ//ม11่ใ33ห32้เ17ทเเศรรือ่บือ่ งางนลนาสายรยทา้ ทงิมวตกี ลพบั าาดพนสวิชดกเซจร้อรง่ึ ิญงเปข็นอรตก้องา้งั คโรรแัดงขคงง่ า้าขนนันทคกำ�ำ� ับสกผั่งรเะูร้ สด้อนางา ษบฟดาีมงหแลาดะกไทระยดเราอื่ษงซไับมแอ่ ตน่ผุญู้เาดตยี ใวห ผ้ ูกขาดรถลาก