Page 21 - ภาษาและทักษะเพื่อการสื่อสาร
P. 21
ภาษาวทิ ยุกระจายเสียง 10-11
นอกจากนี้ยังมีลักษณะทางประชากรอ่ืนๆ ที่ส่งผลต่อการใช้ภาษาในรายการวิทยุกระจายเสียง
เชน่ เชื้อชาติ ศาสนา วฒั นธรรม ภูมิล�ำเนา เป็นต้น ซึง่ ผเู้ ขยี นบท ผูพ้ ูด และผู้แสดงจะต้องมกี ารพจิ ารณา
ความเหมาะสมเฉพาะกลุ่ม
2. ลักษณะทางจิตวิทยาของผู้ฟัง
ลักษณะทางจติ วทิ ยา หมายถึง สภาพทางจิตใจซง่ึ เป็นองคป์ ระกอบภายในของแตล่ ะบุคคล และ
องคป์ ระกอบเหลา่ นจี้ ะผลกั ดนั ใหแ้ ตล่ ะบคุ คลมพี ฤตกิ รรมในการเปดิ รบั สอ่ื แตกตา่ งกนั ลกั ษณะทางจติ วทิ ยา
ที่ส�ำคัญท่ีผูใ้ ชภ้ าษาทางวทิ ยกุ ระจายเสยี งควรทำ� ความเขา้ ใจ ไดแ้ ก่
2.1 ความต้องการ ความตอ้ งการของแตล่ ะบคุ คลเปน็ แรงผลกั ดนั ในการเปดิ รบั ขา่ วสาร การเลอื ก
ประเภทส่ือ เลือกเนื้อหา และรูปแบบของรายการต่างกัน เช่น บางคนต้องการฟังเพลง จึงเลือกฟังวิทยุ
กระจายเสยี ง หรอื บางคนชอบฟงั เพลงลกู ทงุ่ กจ็ ะเลอื กฟงั เฉพาะสถานเี พลงลกู ทงุ่ และเลอื กฟงั ในชว่ งเวลา
ท่มี ผี ูด้ �ำเนินรายการท่ตี นเองช่ืนชอบ เป็นต้น
2.2 ความสนใจ บคุ คลแตล่ ะคนมคี วามสนใจแตกตา่ งกนั เชน่ บางคนสนใจเรอื่ งขา่ วการเมอื ง บาง
คนสนใจกฬี า หรอื บางคนสนใจเรอื่ งอาหารการกนิ เรอื่ งการทอ่ งเทยี่ ว กจ็ ะเลอื กเปดิ รบั สอ่ื เฉพาะทมี่ เี นอื้ หา
สอดคลอ้ งกบั ความสนใจของตนเอง เชน่ สนใจฟงั ขา่ วจากวทิ ยุ สนใจชมรายการทอ่ งเทยี่ วจากโทรทศั น์ เปน็ ตน้
2.3 แรงจูงใจ บุคคลแต่ละคนมีแรงจูงใจต่างกนั ท�ำให้มีพฤตกิ รรมการเปดิ รบั สือ่ แตกต่างกัน เชน่
แรงจูงใจท่เี กดิ จากความเหงา ความผดิ หวงั ความศรัทธาในสิ่งใดสิง่ หนึง่ ท�ำใหเ้ ลอื กเปดิ รับส่อื หรอื เลอื ก
เนอ้ื หาทเ่ี สรมิ แรงจงู ใจของตน เชน่ ฟงั รายการเพลงทางวทิ ยเุ พอื่ เปน็ เพอ่ื นยามเหงา ฟงั รายการตอบปญั หา
ชีวิตเมอ่ื ผดิ หวงั หรือฟงั รายการธรรมะเพราะศรทั ธาในศาสนา เป็นต้น
2.4 ความคาดหวัง เป็นแรงผลักดันให้คนเราเสาะแสวงหาและเปิดรับสารเพ่ือตอบสนองความ
คาดหวงั ของตนเอง เช่น ผูฟ้ ังมคี วามคาดหวงั วา่ รายการตอบปัญหาสขุ ภาพ ปญั หาทางกฎหมาย ปัญหา
ความรัก เปน็ ตน้ ซึ่งดำ� เนินรายการโดยผู้เช่ยี วชาญจะชว่ ยแก้ปญั หาได้ ก็จะตดิ ตามรายการน้นั ตลอดไป
2.5 ทัศนคติ คือความรู้สกึ ความเช่อื และความคดิ ทบ่ี ุคคลมตี ่อสิง่ ใดสง่ิ หน่งึ หรือสถานการณ์ใด
สถานการณ์หนึ่ง โดยแสดงออกมาทางพฤติกรรมว่า ชอบ ไม่ชอบ พึงพอใจ หรือไม่พึงพอใจ บุคคลมี
ทัศนคติต่อเรื่องใดเร่ืองหน่ึงต่างกันข้ึนอยู่กับการเรียนรู้และประสบการณ์ของแต่ละคน เช่น ผู้ฟังบางกลุ่ม
ชอบฟังผู้อ่านข่าวคนหนึ่งที่เล่าข่าวได้สนุก ฟังง่าย พูดจาโผงผาง ใช้ภาษาเป็นกันเอง บางคร้ังใช้คำ� พูด
ไมส่ ภุ าพ แตผ่ ูฟ้ ังบางกลุ่มอาจไมช่ อบวธิ ีการเลา่ ข่าวแบบนี้ และไม่ฟงั รายการนี้ เป็นต้น
การมีความรู้เก่ียวกับจิตวิทยาของผู้ฟังจะช่วยให้ผู้เขียนบทวิทยุ หรือผู้พูดทางวิทยุกระจายเสียง
สามารถใชภ้ าษาไดถ้ กู ตอ้ ง ตวั อยา่ งการเขยี นบทและการพดู ในรายการทม่ี วี ตั ถปุ ระสงคเ์ พอื่ สรา้ งความหวงั
แก่ผ้ฟู ัง ก็ต้องใช้ภาษาหรอื ถอ้ ยค�ำท่ีมคี วามหมายในทางบวกและมีพลงั จงู ใจ
ดังนั้น ผู้เขียนบทและผู้พูดในรายการวิทยุจะต้องพิจารณาใช้ภาษาให้เหมาะสมกับลักษณะทาง
ประชากรของผฟู้ งั เชน่ เพศ วยั การศกึ ษา อาชพี สภาพแวดลอ้ มทางสงั คมและวฒั นธรรมของผฟู้ งั เปน็ ตน้
รวมถงึ ตอ้ งพจิ ารณาลกั ษณะทางจติ วทิ ยาของผฟู้ งั เพอ่ื เปน็ การสนองความตอ้ งการ สรา้ งความสนใจ ทำ� ให้
ผฟู้ ังมีทัศนคติทด่ี ี และจงู ใจผฟู้ งั ให้ติดตามรายการตลอดไป
