Page 16 - ภาษาและทักษะเพื่อการสื่อสาร
P. 16
10-6 ภาษาและทักษะเพอ่ื การสื่อสาร
เร่ืองที่ 10.1.1
ลักษณะธรรมชาติของวิทยุกระจายเสียงและภาษาวิทยุกระจายเสียง
วทิ ยกุ ระจายเสยี งเปน็ สอ่ื ทม่ี ลี กั ษณะแตกตา่ งจากสอื่ อน่ื เชน่ สอ่ื สง่ิ พมิ พ์ โทรทศั น์ และภาพยนตร์
เพราะเป็นส่ือท่ีใช้เสียงในการสื่อสารเพียงอยา่ งเดยี ว ผู้ฟังจะมองไม่เห็นรูปภาพหรือตัวอักษร จึงมีผู้เรียก
ว่าเปน็ ส่อื บอด (blind medium) สว่ นส่อื สิ่งพิมพ์ มที ้งั ตวั อักษร ภาพสี และภาพขาวดำ� หรือสอ่ื โทรทศั น์
และภาพยนตร์ มีทั้งภาพนิ่ง ภาพเคลื่อนไหว ตัวอักษร แสง สี เสียง ซึ่งแต่ละองค์ประกอบสามารถส่ือ
ความหมายกับผู้ชมไดอ้ ยา่ งชดั เจนมากกวา่ วทิ ยุกระจายเสยี ง
1. ลักษณะธรรมชาติของวิทยุกระจายเสียง
แตอ่ ยา่ งไรกต็ าม วทิ ยกุ ระจายเสยี งกม็ ที งั้ ขอ้ ดี และขอ้ จำ� กดั เชน่ เดยี วกบั สอ่ื ประเภทอนื่ ดงั นน้ั ใน
การสื่อสารผ่านวิทยุกระจายเสียง ซึ่งมีผู้เก่ียวข้องอยู่ 3 ประเภท คือ ผู้เขียนบท ผู้พูดหรือผู้อ่าน และ
ผู้แสดงจ�ำเป็นต้องศึกษาลักษณะธรรมชาติของวิทยุกระจายเสียงให้ดีเสียก่อน เพื่อที่จะได้น�ำเอาข้อดีและ
ข้อจ�ำกัดมามาพิจารณาเลือกใช้ภาษาในการเขียนบท การพูด หรือการแสดงให้เหมาะสมกับการสื่อสาร
ทางวทิ ยกุ ระจายเสียง ลักษณะธรรมชาตขิ องวิทยกุ ระจายเสียงโดยทวั่ ไปมดี งั นี้
1.1 วิทยุกระจายเสียงเป็นส่ือสร้างภาพ ถึงแมผ้ ู้ฟังวทิ ยุจะมองไมเ่ หน็ ภาพแต่สามารถสร้างภาพ
ข้ึนในใจจากเสียงท่ีได้ฟังผ่านล�ำโพง เช่น ละครวิทยุ ผู้ฟังจะใช้จินตนาการวาดภาพบุคลิกลักษณะของ
ตัวละคร จากน้�ำเสียง จังหวะลีลา อารมณ์ จากการพูดของตัวละคร ท�ำให้เห็นภาพตัวละครเป็นคนสวย
หลอ่ นา่ เกลยี ด ดี รา้ ย เปน็ ตน้ หรอื แมแ้ ตเ่ รอ่ื งราวเพอ้ ฝนั เรอ่ื งยอ้ นยคุ เรอ่ื งในอนาคตทยี่ งั ไมเ่ กดิ ขน้ึ ผฟู้ งั
กน็ กึ วาดภาพไดด้ ว้ ยการฟงั จากเสยี งพดู เสยี งดนตรี และเสยี งประกอบซง่ึ จะชว่ ยเสรมิ สรา้ งจนิ ตนาการให้
เหน็ ถงึ บรรยากาศแวดลอ้ มในขณะนน้ั ไดเ้ ปน็ อยา่ งดี ถา้ เปรยี บเทยี บกบั ภาพยนตร์ โทรทศั น์ และสอื่ ออนไลน์
ซีง่ เปน็ ส่อื ท่มี ที ั้งภาพ เสยี ง แสง สี และความเคลื่อนไหว ผนวกกับเทคโนโลยีในโลกปจั จบุ นั สื่อทัง้ สามนี้
สามารถสร้างภาพเสมือนจริงได้ทุกอย่างด้วยการใช้คอมพิวเตอร์กราฟิก ไม่ว่าจะเป็นเร่ืองราวท่ีเกิดข้ึนใน
ยุคใดสมัยใด ไม่ว่าจะเป็นเร่ืองแฟนตาซี (fantasy) มนุษย์ต่างดาว สงครามระหว่างดาว ฯลฯ แต่สิ่งท่ี
ผู้ชมเห็นมีขอบเขตเท่ากับขนาดของจอภาพเท่านั้น และภาพท่ีเห็นเกิดจากจินตนาการของนักสร้างสรรค์
สื่อที่ออกแบบมาแล้ว จึงไม่ท�ำให้เกิดจินตนาการกว้างหรือลึกไปกว่านั้น ต่างกับวิทยุกระจายเสียงที่ผู้ฟัง
สร้างจนิ ตนาการได้เองโดยไมม่ ขี ีดจ�ำกดั
1.2 วิทยุกระจายเสียงเป็นส่ือที่เข้าถึงคนเป็นจ�ำนวนมาก วิทยุกระจายเสียงเป็นสื่อมวลชน จึง
เข้าถึงคนเป็นจ�ำนวนมาก ประกอบกับในปัจจุบันการออกอากาศท�ำได้หลายช่องทางท้ังทางภาคพื้นดิน
(terrestrial) ทางดาวเทยี ม (satellite) ทางเคเบิล (cable) ทางออนไลน์ (online) ฯลฯ และสามารถ
ฟงั ไดจ้ ากเคร่อื งรับทบ่ี ้าน ในรถ จากเครื่องคอมพิวเตอร์ หรือจากโทรศัพทแ์ บบสมาร์ตโฟน โอกาสในการ
ฟังวิทยุกระจายเสียงจึงมีอยู่ทุกหนทุกแห่งขึ้นอยู่กับผู้ฟังจะเลือกเปิดรับหรือไม่ และนอกจากจะเป็นสื่อที่
