Page 18 - ภาษาและทักษะเพื่อการสื่อสาร
P. 18
10-8 ภาษาและทกั ษะเพอื่ การสอ่ื สาร
(social network) เช่น ไลน์ (LINE) เฟซบุ๊ก (Facebook) เพิ่มมากข้ึนทุกปี แต่อย่างไรก็ตามวิทยุ
กระจายเสียงยังคงเปน็ สื่อท่ีมีอทิ ธิพลสำ� หรับคนบางกลมุ่ เชน่ ผ้ทู ี่อยู่ในชนบท ผู้ทอ่ี า่ นไม่ออก เขยี นไมไ่ ด้
ผพู้ ิการทางสายตา ผู้ท่ีไมม่ กี �ำลังซอื้ เคร่ืองรบั โทรทัศน์ หรอื สอ่ื ใหมอ่ นื่ ๆ เปน็ ต้น
2. ความสัมพันธ์ระหว่างลักษณะธรรมชาติของวิทยุกระจายเสียงกับการใช้ภาษา
การใช้ภาษาวิทยุกระจายเสียงมีความสัมพันธ์กับลักษณะธรรมชาติของวิทยุกระจายเสียง ผู้ที่
เกย่ี วขอ้ งกบั การใชภ้ าษาวทิ ยกุ ระจายเสยี ง ไดแ้ ก่ ผเู้ ขยี นบท ผอู้ า่ นหรอื ผพู้ ดู รวมทงั้ ผแู้ สดงจะตอ้ งพจิ ารณา
จากข้อดีและข้อจำ� กดั ของวทิ ยกุ ระจายเสยี ง และเลอื กใชภ้ าษาใหเ้ หมาะสม ดงั น้ี
2.1 วิทยุกระจายเสียงเป็นส่ือท่ีใช้เสียงพูดเป็นเสียงหลัก เมื่อผู้ฟังได้ยินจากเสียงแล้วน�ำไปวาด
ภาพในใจ การใช้ภาษาจึงต้องเลือกใช้ค�ำพูดท่ีมีความหมาย มีสีสัน มีพลัง มีชีวิตชีวา ใช้ค�ำเปรียบเทียบ
ค�ำอธิบาย เพ่ือให้ผู้ฟังมองเห็นภาพได้ชัดเจน นอกจากเสียงพูดแล้วยังมีเสียงดนตรี และเสียงประกอบท่ี
ชว่ ยสรา้ งภาพรว่ มกบั เสยี งพดู เชน่ ในรายการละครวทิ ยผุ เู้ ขยี นบทตอ้ งสามารถผสมผสานเสยี งทงั้ 3 เสยี ง
ใหเ้ กดิ เปน็ ภาพขน้ึ ในใจของผฟู้ งั แตก่ อ่ นทจ่ี ะเขยี นออกมาเปน็ บทวทิ ยุ และใหผ้ พู้ ดู ตามบท ผเู้ ขยี นบทตอ้ ง
สรา้ งภาพดว้ ยเสยี งในจนิ ตนาการของตนเองเสยี กอ่ นวา่ จะใชเ้ สยี งอยา่ งไรจงึ จะทำ� ใหผ้ ฟู้ งั มองเหน็ ภาพตรงกนั
ดังนั้นภาพที่ผู้ฟังจะสามารถมองเห็นได้ชัดเจนเพียงใดจึงข้ึนอยู่กับการเลือกใช้ค�ำพูดและเสียงท่ีถูกต้อง
เหมาะสม
2.2 วทิ ยกุ ระจายเสยี งเปน็ สอ่ื มวลชนทเ่ี ขา้ ถงึ คนเปน็ จำ� นวนมาก ซงึ่ คนเหลา่ นนั้ มลี กั ษณะประชากร
เชน่ เพศ วยั อาชพี การศึกษา สถานภาพทางเศรษฐกจิ สังคม วฒั นธรรม ท่อี ยอู่ าศยั ความเช่ือศาสนา
และอืน่ ๆ แตกต่างกนั เพ่อื ใหส้ นองตอบความตอ้ งการที่หลากหลาย จงึ มีการแบง่ ประเภทรายการออกเป็น
2 ประเภทใหญ่ๆ คือ รายการส�ำหรับผู้ฟังท่ัวไปที่คนทุกกลุ่มสามารถฟังได้ กับรายการเฉพาะกลุ่ม เช่น
รายการสำ� หรับเดก็ รายการสำ� หรบั คนวัยทำ� งาน รายการส�ำหรบั ผู้สงู อายุ รายการส�ำหรับผ้หู ญงิ รายการ
ส�ำหรับผู้ชาย เป็นต้น ผู้เขียนบทและผู้พูดต้องเลือกเนื้อหา เลือกใช้ภาษา และวิธีการน�ำเสนอรายการที่
เหมาะสมสอดคลอ้ งกบั ลกั ษณะประชากรและความตอ้ งการของกลมุ่ เปา้ หมาย นอกจากนวี้ ทิ ยกุ ระจายเสยี ง
ยงั เปน็ สอื่ ทเี่ ขา้ ถงึ เฉพาะบคุ คล ดงั นน้ั การใชภ้ าษาในการสอ่ื สารทางวทิ ยกุ ระจายเสยี งจงึ มลี กั ษณะเปน็ การ
พดู แบบตัวตอ่ ตวั พูดกับคนๆ เดยี ว หรือพดู กบั เพื่อน (talk to a friend)
2.3 วทิ ยกุ ระจายเสยี งเปน็ สอ่ื ทม่ี คี วามรวดเรว็ ในการเผยแพรข่ อ้ มลู ขา่ วสาร และเขา้ ถงึ ประชาชน
จ�ำนวนมากอย่างกว้างขวาง จึงมีผลกระทบต่อผู้รับสารค่อนข้างมาก ผู้เขียนบทและผู้พูดต้องใช้ความ
รอบคอบ ระมัดระวังในการน�ำเสนอเน้ือหาท่ีถูกต้อง มีแหล่งท่ีมาอย่างชัดเจน ไม่เผยแพร่ข่าวลือ เพราะ
หากเกดิ ความผดิ พลาด เมอื่ ออกอากาศไปแลว้ จะแพรก่ ระจายไปอยา่ งรวดเรว็ จะท�ำใหเ้ กิดความเขา้ ใจผดิ
ซง่ึ แกไ้ ขไดย้ าก ทำ� ให้ผ้เู ขยี นบท ผพู้ ดู และสถานวี ิทยุกระจายเสียงขาดความน่าเช่ือถือ
2.4 วิทยุกระจายเสียงเป็นสื่อท่ีไม่ถาวรฟังแล้วผ่านเลยไปไม่สามารถย้อนกลับมาฟังได้อีก รวม
ทง้ั เป็นการส่อื สารทางเดียว ผ้เู ขยี นบทและผพู้ ูดต้องใชภ้ าษาที่ฟังเข้าใจง่าย และควรเปน็ ภาษาท่ใี ช้สือ่ สาร
ในชวี ติ ประจำ� วนั ใชป้ ระโยคสนั้ ๆ ไมซ่ บั ซอ้ น ชดั เจนไมก่ ำ� กวม ฟงั แลว้ เขา้ ใจไดท้ นั ที เพราะผฟู้ งั ไมส่ ามารถ
สอบถามหรอื โต้ตอบได้ในทนั ทีทันใด
