Page 25 - ลัทธิการเมืองและยุทธศาสตร์ในการพัฒนา
P. 25
ลทั ธิการเมือง ยทุ ธศาสตร์ในการพฒั นา และบทบาทรฐั ในการพฒั นา 15-15
รูปแบบที่ 4 รัฐขับเคล่ือนการพัฒนา (Developmental State)23
รฐั ขบั เคลอ่ื นการพฒั นาเสนอวา่ รฐั มบี ทบาทสำ� คญั ในการพฒั นาเศรษฐกจิ หากยอ้ นกลบั ไปจะพบ
วา่ แนวคดิ เกยี่ วกบั บทบาทรฐั ในทางเศรษฐกจิ มหี ลายแนวคดิ ทงั้ แนวทางทเี่ กา่ ทสี่ ดุ และแนวทางทใ่ี หมท่ ส่ี ดุ
แนวทางเกา่ เชอ่ื วา่ ในระบบเศรษฐกจิ สมยั ใหมเ่ กดิ การวพิ ากษว์ จิ ารณร์ ฐั พาณชิ ยน์ ยิ ม (mercantilist state)
ที่มีบทบาทสำ� คัญในการพัฒนาความมง่ั คงั่ ของชาติ (nation’s wealth) แนวทางรฐั ขับเคลอื่ นการพัฒนา
เกิดขึ้นจากนักทฤษฎีเศรษฐศาสตร์ชาติอ่ืนๆ ที่ไม่ใช่ยุโรปมีความเช่ือว่าวิถีทางเดียวที่ประเทศเหล่านั้นจะ
เทา่ ทันองั กฤษตอ้ งใชร้ ูปแบบรฐั ขบั เคล่อื นการพฒั นา (developmental state) ที่รฐั ด�ำเนินนโยบายในการ
กระตนุ้ อตุ สาหกรรม ตงั้ แตอ่ เลก็ ซานเดอร์ แฮมลิ ตนั (Alexander Hamilton) จนถงึ ฟรดี รชิ ลสิ ต์ (Fried-
rich List) ซ่ึงเป็นนักทฤษฎีแนวทางรัฐขับเคล่ือนการพัฒนา ได้เสนอถึงบทบาทของรัฐในการพัฒนา
เศรษฐกิจผ่านการก�ำหนดอัตราภาษี (tariffs) การสร้างโครงสร้างพ้ืนฐาน และจัดหาเงินทุนให้กับบริษัท
เอกชน
ในคริสตศ์ ตวรรษที่ 20 มี 2 แนวคิดหลกั ทเ่ี ก่ียวข้องกบั รฐั ขับเคลื่อนการพฒั นา24 คอื
1. มีความพยายามท่ีจะหยิบยกประสบการณ์ของประเทศที่ประสบความส�ำเร็จในการพัฒนา
ในฐานะ “ผู้พัฒนาท่ตี ามมาทีหลงั ” (the late developers) โดยนกั วชิ าการมกี ารยกตัวอย่างความสำ� เร็จ
ในการพฒั นาของประเทศญป่ี นุ่ ในชว่ งหลงั สงครามโลกครงั้ ทส่ี อง เกาหลใี ต้ ไตห้ วนั และฮอ่ งกง ซง่ึ เปน็ ผล
มาจากกิจกรรมของรัฐขับเคล่ือนการพัฒนา เช่น นโยบายท่ีสนับสนุนอุตสาหกรรมแรกเร่ิม การควบคุม
การไหลของเงนิ ทุนในการรกั ษาการลงทนุ ในการผลติ ทรี่ ะดบั การลงทนุ อยูใ่ นระดบั ทส่ี ูง
2. ความคดิ น้ีเนน้ ย้ําวา่ ระดบั การลงทุนของเอกชนในระบบเศรษฐกิจอาจจะไมเ่ พียงพอ ดังน้ันจงึ
มีความจ�ำเป็นท่ีรัฐจะต้องเป็นผู้ลงทุนหลักเพื่อที่จะเป็นหลักประกันว่าระดับการลงทุนทั้งหมดจะเพียงพอ
ในการกระตนุ้ และขบั เคลอื่ นเศรษฐกิจ ซง่ึ แนวความคดิ น้เี ป็นแนวความคิดท่สี ุดโต่งของเคนส์ โดยเคนส์มี
ความเปน็ กงั วลวา่ ผปู้ ระกอบการเอกชนจะตอ้ งเผชญิ กบั ความไมแ่ นน่ อนของการลงทนุ ทจ่ี ะเปน็ ความเสย่ี ง
ต่อการรกั ษาการเตบิ โตทางเศรษฐกิจ
แมว้ า่ แนวคดิ รฐั ในรปู แบบนจี้ ะมฐี านจากแนวคดิ เคนสเ์ ชน่ เดยี วกบั รฐั สรา้ งเสถยี รภาพทางเศรษฐกจิ
มหภาค แต่แนวคิดน้ีมีความแตกต่างจากรูปแบบรฐั ท่ีสรา้ งเสถียรภาพทางเศรษฐกจิ มหภาค ท่ีใช้แนวทาง
ของเคนส์ในการอธิบายเช่นเดียวกัน กล่าวคือ รัฐที่สร้างเสถียรภาพทางเศรษฐกิจมหภาคให้ความสำ� คัญ
ถึงความจ�ำเป็นท่ีรัฐต้องเข้าแทรกแซงเศรษฐกิจ เพ่ือเอาชนะวัฏจักรเศรษฐกิจที่มีวงจรเติบโตและถดถอย
ในขณะทรี่ ัฐรูปแบบนี้เน้นถึงความจ�ำเปน็ ของการขยายบทบาทรัฐในทางเศรษฐกิจอยา่ งถาวร
ความคิดของเคนส์เกี่ยวกับรัฐขับเคลื่อนการพัฒนาเชื่อมโยงกับเค้าโครงท่ีเกิดขึ้นในยุโรปเหนือ
ในสว่ นทเี่ กยี่ วขอ้ งกบั บทบาทของรฐั ในการลงทนุ โดยเฉพาะในสวเี ดน โดยรปู แบบรฐั ขบั เคลอ่ื นการพฒั นา
ตามแนวทางของเคนส์ คอื การสนับสนุนการลงทุนในโครงสร้างพ้นื ฐานโดยรัฐ ซึ่งวิธกี ารนจ้ี ะกระต้นุ การ
ลงทุนของภาคเอกชนและสง่ เสรมิ การลงทนุ ในทกุ ภาคส่วน
23 Ibid., pp. 694-695.
24 Ibid., p. 694.
