Page 26 - ลัทธิการเมืองและยุทธศาสตร์ในการพัฒนา
P. 26
15-16 ลัทธกิ ารเมอื งและยุทธศาสตรใ์ นการพัฒนา
ในกรณีของเยอรมนี ฝร่ังเศส และญี่ปุ่น ได้มีการผลักดันการลงทุนของรัฐมากกว่าแต่เฉพาะใน
เรอ่ื งสนิ คา้ สาธารณะ โดยรฐั มกี ารใชจ้ า่ ยเงนิ ลงทนุ จำ� นวนมากไปกบั โครงการทเ่ี กยี่ วขอ้ งกบั การขนสง่ มวลชน
การส่ือสารโทรคมนาคม และการวิจัยและพัฒนาเกี่ยวกับสิ่งที่ออกแบบเพ่ือเอื้ออ�ำนวยต่อการลงทุนของ
ภาคธุรกจิ เอกชน สนับสนุนการวจิ ยั เพื่อเร่งรัดความกา้ วหนา้ ทางเทคโนโลยี และเพ่ิมขดี ความสามารถใน
การแขง่ ขนั ระหวา่ งประเทศ โดยในชว่ งปลาย ค.ศ. 1980 แนวคดิ ของรัฐรปู แบบนท้ี ่เี นน้ ในเรือ่ งการลงทนุ
ในโครงสรา้ งพน้ื ฐานได้เกดิ ขนึ้ ในสหรัฐอเมริกาด้วยเช่นกนั
โดยสรุป รัฐขับเคลื่อนการพัฒนาน้ัน รัฐมีบทบาทส�ำคัญในการพัฒนาเศรษฐกิจ โดยรัฐด�ำเนิน
นโยบายกระตุ้นอุตสาหกรรมและใช้แนวทางของเคนส์ในการอัดฉีดเงินเข้าสู่ระบบเศรษฐกิจ โดยเน้นถึง
ความจ�ำเป็นของการขยายบทบาทรัฐในทางเศรษฐกจิ อยา่ งถาวร
รูปแบบที่ 5 รัฐสังคมนิยม (Socialist State)25
ความคิดหลักของรัฐสังคมนิยมคือ รัฐจะต้องมีบทบาทในทางเศรษฐกิจโดยบทบาทรัฐในทาง
เศรษฐกิจน้ันต้องขยายขอบเขตออกไปเพ่ือที่จะเอาชนะความไม่เป็นธรรมจากการผลิตของตลาด แนว
ความคดิ นี้ ด้านหนง่ึ เชื่อวา่ ระบบตลาดผลติ ความไมย่ ุติธรรมเกิดขน้ึ ซ่ึงปรากฏในเห็นว่าเหลอื่ มลา้ํ ระหว่าง
คนจนและคนรวย อกี ดา้ นหนง่ึ เชอื่ วา่ การดำ� เนนิ การของตลาดไดล้ ดทอนความเปน็ มนษุ ย์ ทำ� ใหม้ นษุ ยเ์ หนิ
หา่ งจากความจำ� เปน็ ขนั้ พน้ื ฐานทม่ี นษุ ยพ์ งึ ไดร้ บั อยา่ งไรกต็ าม 2 ความเชอื่ นมี้ จี ดุ รว่ มกนั คอื รฐั ตอ้ งกระทำ�
การเพ่ือกำ� จัดหรอื ละความอยตุ ิธรรมท่เี กดิ ขน้ึ จากการด�ำเนินการของตลาด
กระบวนทัศน์ใหม่ (New Paradigm) ในการพิจารณาบทบาทรัฐในทางเศรษฐกิจ26
กระบวนทศั นใ์ หมเ่ รม่ิ ตน้ ดว้ ยการปฏเิ สธการทรี่ ฐั แทรกแซงเศรษฐกจิ โดยกระบวนทศั นน์ เี้ ชอื่ วา่ รฐั
มบี ทบาทหลักในระบบเศรษฐกจิ “เสมอ” อย่แู ลว้ ดงั นั้น จึงไม่มปี ระโยชน์ทีจ่ ะพิจารณารัฐอย่างแยกขาด
ออกจากระบบเศรษฐกิจ
ในขณะท่ีกระบวนทัศน์เก่าเน้นย้ําไปท่ี “ปริมาณ” การแทรกแซงของรัฐในระบบเศรษฐกิจ แต่
กระบวนทัศน์ใหม่เน้นยํา้ ไปที่ “คุณภาพ” กิจกรรมของรัฐที่หลากหลายในทางเศรษฐกจิ
ในขณะทกี่ ระบวนทศั นเ์ กา่ มฐี านคดิ ทม่ี อี คตอิ ยู่ 2 ชดุ คอื 1) ความไมไ่ วว้ างในในรฐั และ 2) ความ
ไมไ่ วว้ างใจในตลาด แตก่ ระบวนทศั นใ์ หมม่ ฐี านคตทิ แี่ ตกตา่ งอยา่ งสน้ิ เชงิ กระบวนทศั นใ์ หมเ่ ชอื่ วา่ กจิ กรรม
ทางเศรษฐกจิ ทงั้ หลายลว้ นแลว้ แตเ่ กยี่ วขอ้ งกบั การดำ� เนนิ กจิ กรรมรว่ มกนั ของทง้ั รฐั และตลาด การแทรกแซง
ของรัฐในระบบเศรษฐกจิ เปน็ สิง่ ที่ไมส่ ามารถปฏิเสธได้ เพราะรัฐจำ� เปน็ ต้องสร้างระบบเศรษฐกิจ นนั่ คอื ใน
ทุกกิจกรรมทางเศรษฐกจิ จะเปน็ การดำ� เนนิ การร่วมกันระหวา่ งรฐั และตลาด
กระบวนทัศน์ใหมอ่ าจเรยี กอีกอย่างหนึง่ ว่า “การสรา้ งตลาดขึ้นใหม”่ (market reconstruction)
โดยกระบวนทัศน์ใหม่น้ี ให้ความส�ำคัญกับความเป็นไปได้ในการสร้างตลาดใหม่โดยค�ำนึงถึงการบรรลุ
25 Ibid., pp. 965-966.
26Ibid., p. 966.
