Page 29 - ปรัชญาการเมือง
P. 29
พันธะทางการเมอื ง 8-19
เคยชนิ หรอื สมคั รใจมากกวา่ กฎหมายทเ่ี พง่ิ ออกมาใหม่ ทตี่ อ้ งใชอ้ ำ� นาจรฐั บงั คบั ใช้ อกี ทง้ั ตอ้ งใชร้ ะยะเวลา
กวา่ ผคู้ นจะเกิดความเคยชินและให้การยอมรบั 17
ในขอ้ ความบางตอน (fragment) ของนกั ปรชั ญากรกี Heraclitus of Ephesus กลา่ วถงึ กฎหมาย
ในฐานะพันธะทางการเมืองโดยอปุ มาการเคารพและปฏบิ ัติตามกฎหมายเหมอื นกบั การท่ีพลเมืองมหี น้าท่ี
ตอ้ งรกั ษากำ� แพงเมอื ง (the people must fight in defense of the law as they would for their
city wall.)18 สามารถตีความได้ว่าส�ำหรับสมัยโบราณศูนย์กลางและสถานท่ีส�ำคัญๆ ทั้งในด้านของการ
ปกครอง การบริหาร การคา้ สงิ่ ก่อสร้างและอาคารที่อยู่อาศยั ของเหล่าบุคคลสำ� คญั ของเมอื งหรอื นครรัฐ
ตั้งอยู่ภายในก�ำแพงเมืองและเป็นพ้ืนท่ีท่ีมีความเจริญ ส่วนพ้ืนที่นอกก�ำแพงเมืองออกไปคือชนบท หาก
ข้าศึกศัตรูสามารถเข้ามาในก�ำแพงเมืองหรือท�ำลายก�ำแพงเมืองลงได้ก็หมายถึงการสิ้นสลายของเมือง
บ้านเมืองสูญเสียเอกราช ประชาชนสูญเสียอิสรภาพ อยู่ในสถานะท่ีต้องตกอยู่ภายใต้การปกครองของ
ผู้อ่ืน19 เพราะฉะน้ันพ้ืนท่ีในก�ำแพงเมืองจงึ เปรียบเสมือนอาณาเขตส�ำคัญท่สี ุดและเปน็ หวั ใจของแผ่นดิน
ทางด้าน Democritus of Abdera นักปรัชญากรีกโบราณอีกท่านหน่ึงที่รู้จักกันในช่ือเจ้าของ
ทฤษฎอี ะตอม อธบิ ายถงึ สาเหตทุ ม่ี าและผลทเ่ี กดิ ขน้ึ จากการทมี่ นษุ ยไ์ ดต้ กลงมาอยรู่ ว่ มกนั และสรา้ งชมุ ชน
การเมอื งขึ้นมาว่า
‘หากธรรมชาติของมนุษย์ไม่อาจด�ำรงชีวิตอยู่ได้ด้วยการอยู่เพียงล�ำพังก็ต้องมาอยู่รวมกัน ซ่ึง
เป็นการยินยอมต่อความจ�ำเป็น (necessity) โดยได้พัฒนาวิถีการด�ำรงชีวิตและทักษะต่างๆ ข้ึนมาเพื่อ
เป้าหมายในการอยู่ร่วมกัน ในขณะท่ีสภาวการณ์ดังกล่าวไม่สามารถเจอได้ในสภาวะท่ีมนุษย์มีชีวิตอยู่
อย่างไร้ขื่อแป เนื่องจากกฎหมายท่ีใช้ควบคุมและความยุติธรรมคือส่ิงท่ีสูงสุดส�ำหรับมนุษย์และไม่มีส่ิงใด
จะมาพรากไปจากเราได้ เนื่องจากพลังของมันได้ฝังลึกอยู่ในธรรมชาติของมนุษย์ทุกคน’20 และยังมีการ
กลา่ วถงึ พนั ธะทางการเมอื งไวว้ า่ ‘เป็นสง่ิ ที่ถูกต้องแล้วในการยินยอมต่อกฎหมาย ผู้ปกครองและผทู้ ่ีมีสติ
ปัญญากวา่ ’21
Democritus ยังกล่าวในเชิงเปรียบเทียบถึงความสัมพันธ์ระหว่างการท่ีบุคคลยึดมั่นอยู่กับหลัก
การ เหตผุ ลและคณุ ธรรมกบั การเคารพและทำ� ตามระเบยี บแบบแผนของบา้ นเมอื งไวอ้ ยา่ งนา่ สนใจวา่ ‘การ
กระตนุ้ และการถกู ชกั จงู ดว้ ยหลกั การเหตผุ ลดจู ะเปน็ สงิ่ ทม่ี คี วามเขม้ แขง็ ชกั นำ� บคุ คลไปสคู่ ณุ ธรรมไดด้ กี วา่
กฎหมายและความจ�ำเป็น (ท่ีต้องปฏิบัติตามกฎหมาย) ส�ำหรับบุคคลที่ไม่อาจก่อความอยุติธรรมต่อ
17 Giambattista Vico. (2001). New Science (p. 113). translated by Divid Marsh. Harmondsworth: Penguin
Books.
18 Robin Waterfield. (2000). (trans.) The First Philosophers: The Pre-Socrates and the Sophists. Oxford:
Oxford University Press., Heraclitus. (DK B44. p. 45).
19 ตัวอย่างของสงครามกรุงทรอยท่ีรบกันยาวนานกว่าสิบปี ฝ่ายสปาร์ต้าและพันธมิตรไม่อาจจะยึดได้เพราะไม่สามารถ
ทำ� ลายตเี ขา้ กำ� แพงเมอื งทรอยทมี่ คี วามแขง็ แรงใหพ้ งั ทลายลงได้ จนตอ้ งใชก้ ลอบุ ายลากมา้ ไมเ้ ขา้ ไปอยใู่ นกำ� แพงเมอื งเสยี กอ่ น จงึ จะ
สามารถพชิ ติ กรงุ ทรอยลงได ้
20 อ้างจาก Paul Cartledge. (1999). Democritus (p. 24). New York: Routledge.
21 Jonathan Barnes. (1987). (ed.) Early Greek Philosophy (p. 268). Harmondsworth: Penguin Books.
