Page 33 - ปรัชญาการเมือง
P. 33
พนั ธะทางการเมอื ง 8-23
การเมอื ง การปฏเิ สธกฎกตกิ ากเ็ ทา่ กบั เปน็ การปฏเิ สธการมอี ยขู่ องชมุ ชนการเมอื ง ซงึ่ เปน็ ประเดน็ ทโี่ สเกรตสี
อธิบายไว้อย่างนา่ สนใจว่า
‘ถา้ เช่นนัน้ ถ้ากฎหมายจะตอบวา่ ‘โสเกรตสี นค่ี ือข้อตกลงท่ที า่ นไดท้ ำ� กับเราหรือ ท่านไดต้ กลง
วา่ จะท�ำตามค�ำตัดสนิ ของรฐั ไม่ใช่หรือ’ ถา้ ขา้ พเจา้ แสดงความประหลาดใจกับคำ� พูดนี้ กฎหมายกจ็ ะกลา่ ว
ตอ่ ไปวา่ ‘อยา่ ประหลาดใจในสงิ่ ทเี่ ราพดู เลย โสเกรตสี แตจ่ งตอบมาเพราะทา่ นชอบใชว้ ธิ ตี งั้ คำ� ถามและตอบ
จงตอบเราวา่ ทา่ นเหน็ ว่าเราและรฐั ผดิ ตรงไหน ทา่ นจงึ พยายามที่จะท�ำลายเรา ในประการแรกทเี ดียวเรา
ไม่ได้ให้ก�ำเนิดท่านดอกหรือ ไม่ใช่เพราะอาศัยเราดอกหรือ ท่ีบิดาท่านได้แต่งงานกับมารดาท่านจนเกิด
ทา่ น จงบอกเรามาวา่ ทา่ นเหน็ วา่ กฎหมายสมรสผดิ ทต่ี รงไหน’ ขา้ พเจา้ กต็ อ้ งตอบวา่ ‘ขา้ พเจา้ ไมเ่ หน็ มผี ดิ
ตรงไหน’ ‘หรอื ทา่ นเหน็ วา่ กฎหมายวา่ ดว้ ยการเล้ียงดูเดก็ หลงั จากท่ีเกิดมา และการศกึ ษาซงึ่ ทา่ นและคน
อืน่ ๆ ไดร้ ับน้ันผดิ พวกเราท่รี บั ผิดในเรอื่ งนี้ไมไ่ ดแ้ นะนำ� ในส่ิงทถี่ ูกตอ้ งหรอื เม่อื เราส่ังให้บิดาให้การศึกษา
แกท่ ่าน ทงั้ ในทางดนตรีและทางยิมนาสตกิ ’ ขา้ พเจา้ กต็ อ้ งตอบวา่ ‘ไม่ผดิ หรอก’ ถ้าเชน่ นน้ั ก็เมือ่ ทา่ นเกิด
มาได้รับการเลี้ยงดูและได้รับการศึกษาแล้ว ในประการแรกทีเดียวท่านจะว่าตัวท่าน ตลอดจนบรรพบุรุษ
ของท่านไม่ใช่ลูกและทาสของรัฐ และถ้าเช่นนั้นแล้วท่านคิดว่าท่านเท่าเทียมกับเรา อะไรที่เราท�ำกับท่าน
ท่านมสี ิทธทิ ่ีจะตอบโตห้ รอื ไม่มสี ทิ ธิทเ่ี ท่าเทียมกันเชน่ นน้ั ระหวา่ งท่านและบิดาของทา่ นและนายของท่าน
หรอก ถา้ หากวา่ ทา่ นมนี าย ทา่ นไมม่ สี ทิ ธทิ จ่ี ะตอบโตส้ ง่ิ ทที่ า่ นถกู กระทำ� ตอ่ ดอก ไมม่ สี ทิ ธทิ จ่ี ะตอบโตเ้ มอ่ื
ถกู ตเิ ตียนหรือทบุ ตหี รอื อยา่ งอืน่ ๆ แบบเดยี วกนั ’28
โสเกรตีสอธิบายถึงความผูกพันระหว่างพลเมืองกับชุมชนการเมืองในลักษณะของพันธะทางการ
เมืองให้ไครโตฟงั ตอ่ ไปวา่
‘หรือท่านคิดว่าเป็นการถูกต้องที่ท่านจะกระท�ำต่อกฎหมายและรัฐเช่นนั้น เมื่อเราจะท�ำลายท่าน
เพราะคิดว่าถูกต้องแล้ว แล้วท่านก็จะท�ำลายกฎหมายและประเทศของท่านตอบแทนเท่าที่ท่านจะท�ำได้
และทา่ นจะกลา่ ววา่ ทที่ า่ นทำ� ไปแลว้ นน้ั ทา่ นเหน็ วา่ ทา่ นทำ� ถกู แลว้ หรอื ทา่ นผรู้ กั คณุ ธรรมอยา่ งแทจ้ รงิ หรอื
วา่ ปญั ญาของทา่ นมลี กั ษณะทำ� ใหไ้ มส่ ามารถเหน็ วา่ หมเู่ ทพเจา้ และผมู้ เี หตผุ ลทงั้ หลายตา่ งกถ็ อื วา่ ประเทศ
ของท่านมคี ่าย่งิ กวา่ เปน็ ท่ีเคารพสักการะยงิ่ กวา่ ศักด์ิสทิ ธิ์ย่ิงกวา่ และสูงสง่ ยิ่งกว่าบรรพบรุ ุษของทา่ นเอง
ทา่ นควรแสดงความเคารพและนบั ถอื ประเทศและถอ่ มตน ยามเมอ่ื ประเทศไมพ่ อใจทา่ น ยง่ิ กวา่ ทแี่ สดงตอ่
บิดามารดา ท่านควรชักจูงประเทศให้เห็นด้วยกับท่าน หรือไม่ก็ท�ำตามที่ประเทศมีค�ำส่ัง จะให้ทนทุกข์
ทรมานกต็ อ้ งทนทกุ ขท์ รมานตามคำ� สงั่ โดยนงิ่ เงยี บ จะสง่ั ใหถ้ กู เฆย่ี น ถกู จำ� คกุ หรอื ใหไ้ ปสงครามเพอ่ื จะได้
รับบาดเจ็บหรือถูกฆ่า ก็ต้องท�ำตามเจตนารมณ์ของประเทศ นี่คือส่ิงท่ีถูกต้อง ท่านจะต้องไม่ยอมแพ้
ลา่ ถอยหรอื ละทิง้ หน้าท่ีไม่วา่ จะเป็นในสงคราม ในศาลหรอื ท่ีไหนๆ ทา่ นต้องท�ำตามท่ปี ระเทศสง่ั หรือไม่
ก็ต้องชักจูงให้รัฐเห็นว่าอะไรคือสิ่งท่ีถูกต้องอย่างแท้จริง จะใช้ก�ำลังต่อต้านบิดาหรือมารดายังไม่ถูกต้อง
แล้วจะไปใชก้ ำ� ลงั ตอ่ ต้านประเทศของท่านจะมิยิ่งแลว้ ใหญ่หรือ’29
28 Crito: 51a-c. สมบัติ จนั ทรวงศ.์ หน้า 239-240.
29 Crito: 51d-e. สมบัติ จันทรวงศ.์ หน้า 240-241.
