Page 26 - การบริหารจัดการและกลยุทธ์ การสื่อสารชุมชน
P. 26
10-16 การบรหิ ารจัดการและกลยทุ ธก์ ารส่อื สารชุมชน
นอกจากนแ้ี ลว้ ไดม้ กี ารจดั ประชมุ รบั ฟงั ความคดิ เหน็ เกย่ี วกบั ประเดน็ ปญั หาและรา่ งกฎหมายตา่ งๆ
โดยหน่วยงานของรัฐอยู่เนืองๆ และบ่อยครั้งมีการเรียกการประชุมในลักษณะเช่นนั้นว่า “การประชา
พิจารณ์” ซ่ึงเป็นการสร้างความสับสนเกี่ยวกับรูปแบบท่ีชัดเจนและเงื่อนไขส�ำคัญของการประชาพิจารณ์
ท่สี ำ� คญั มากไปกวา่ นั้นกค็ อื แนวโน้มของบุคคลบางสว่ นทีม่ ักมองการประชาพิจารณก์ บั การมสี ว่ นร่วมของ
ประชาชนวา่ เป็นสง่ิ เดยี วกัน จนทำ� ใหเ้ กิดการเรียกร้องให้มีประชาพิจารณ์อย่างพรํ่าเพรือ่ ในประเด็นตา่ งๆ
ท่ีมีความเห็นแตกต่างกัน ทั้งๆ ที่ในหลายๆ เร่ือง โดยเฉพาะเรื่องที่เป็นปัญหาทางเทคนิคท่ีมีความสลับ
ซบั ซอ้ นและตอ้ งอาศยั การใหข้ อ้ มลู ตลอดจนการสรา้ งความเขา้ ใจแกส่ าธารณะเสยี กอ่ น วธิ กี ารประชาพจิ ารณ์
อาจจะมใิ ชว่ ิธกี ารทเี่ หมาะสมในการกอ่ ให้เกดิ การมีสว่ นรว่ มของประชาชนอย่างมีประสิทธผิ ลกไ็ ด้
ในดา้ นสทิ ธใิ นการเขา้ ถงึ ขอ้ มลู ขา่ วสารอนั เปน็ เงอ่ื นไขสำ� คญั ทจี่ ะเพม่ิ อำ� นาจและความสามารถของ
ประชาชนในการมสี ว่ นรว่ มกบั รฐั เพอ่ื จดั การสงิ่ แวดลอ้ มไดอ้ ยา่ งมปี ระสทิ ธภิ าพมากขน้ึ นน้ั ไดม้ กี ารประกาศ
ใช้ พรบ. ขอ้ มูลขา่ วสารของทางราชการ พ.ศ. 2540 ซ่งึ ไดใ้ ห้หลกั ประกันในการเข้าถงึ ขอ้ มูลขา่ วสารของ
ทางราชการได้มากยิ่งข้ึน โดยบัญญัติหน้าที่ให้หน่วยงานของรัฐต้องตีพิมพ์ข้อมูลข่าวสารตามที่กฎหมาย
กำ� หนดลงในราชกจิ จานเุ บกษา และจดั ใหป้ ระชาชนเขา้ ตรวจดขู อ้ มลู ขา่ วสารอน่ื ๆ ตามทก่ี ฎหมายกำ� หนดได้
นอกจากนยี้ งั ใหส้ ทิ ธแิ กบ่ คุ คลในการยน่ื คำ� ขอขอ้ มลู ขา่ วสารอน่ื ใดของทางราชการได้ โดยหนว่ ยงาน
ของรัฐท่ีรับผิดชอบมีหน้าท่ีต้องจัดหาข้อมูลนั้นภายในเวลาอันสมควร หากผู้ใดเห็นว่าหน่วยงานของรัฐไม่
ได้ปฏิบัติหน้าท่ีดังกล่าวหรือเห็นว่าตนไม่ได้รับความสะดวกโดยไม่มีเหตุผลอันสมควร ก็สามารถที่จะ
รอ้ งเรยี นตอ่ คณะกรรมการขอ้ มลู ขา่ วสารของทางราชการ ตลอดจนอทุ ธรณค์ �ำสงั่ มใิ หเ้ ปดิ เผยขอ้ มลู ขา่ วสาร
ซง่ึ ออกโดยหนว่ ยงานหรอื เจา้ หนา้ ทขี่ องรฐั ตอ่ คณะกรรมการวนิ จิ ฉยั การเปดิ เผยขอ้ มลู ขา่ วสารภายใต้ พรบ.
น้ีได้ เช่นเดียวกันกับบทบัญญัติภายใต้รัฐธรรมนูญ และ พรบ. ส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อม
แหง่ ชาติ พ.ศ. 2535 พรบ. ขอ้ มลู ข่าวสารของทางราชการได้ก�ำหนดข้อยกเวน้ ใหข้ ้อมูลบางประเภทเป็น
ข้อมูลท่ีไม่ต้องเปิดเผย เช่น ข้อมูลท่ีอาจก่อให้เกิดความเสียหายต่อสถาบันพระมหากษัตริย์ ข้อมูลท่ีการ
เปิดเผยจะก่อให้เกิดความเสียหายต่อความม่ันคงของประเทศ ความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ หรือความ
มั่นคงในทางเศรษฐกิจหรือการคลังของประเทศ ข้อมูลท่ีการเปิดเผยจะท�ำให้การบังคับใช้กฎหมายเสื่อม
ประสิทธภิ าพ หรอื จะก่อใหเ้ กิดอนั ตรายต่อชวี ติ หรือความปลอดภยั ของบุคคลอืน่ เป็นต้น
แมว้ า่ ทง้ั รฐั ธรรมนญู พรบ. สง่ เสรมิ และรกั ษาคณุ ภาพสงิ่ แวดลอ้ มแหง่ ชาติ พ.ศ. 2535 และ พรบ.
ขอ้ มลู ขา่ วสารของราชการ จะไดบ้ ญั ญตั ริ บั รองสทิ ธใิ นการเขา้ ถงึ ขอ้ มลู ขา่ วสารของประชาชนไว้ แตส่ งิ่ ทยี่ งั
คงเป็นอุปสรรคส�ำคัญก็คือ ข้อยกเว้นของประเภทข้อมูลข่าวสารท่ีรัฐสามารถที่จะปฏิเสธและขอ
ไม่เปิดเผยได้ ตลอดจนทัศนคติของหน่วยงานของรัฐในการสร้างความสะดวกและความโปร่งใสเพื่อให้
ประชาชนสามารถเข้าถึงข้อมูลข่าวสารได้มากขึ้นอย่างแท้จริง ภายใต้กฎหมายปัจจุบัน หน่วยงานของรัฐ
ยังคงดุลพินจิ ไดค้ ่อนขา้ งกวา้ งขวางในการเลอื กท่จี ะไม่เปิดเผยข้อมูลทต่ี นเองเหน็ วา่ “ลบั ” หรืออาจก่อให้
เกดิ ผลกระทบตอ่ “ความมั่นคง” ได้ (สำ� นักงานนโยบายและแผนสง่ิ แวดล้อม, 2544)
3.3 บทบาทของชุมชนในการดูแลรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อม ปญั หาผลกระทบสง่ิ แวดลอ้ มทเ่ี กดิ
ขึ้นในปัจจุบัน ล้วนเกิดขึ้นจากการกระท�ำของมนุษย์แทบท้ังส้ิน ความอุดมสมบูรณ์ของทรัพยากรต้อง
เสอื่ มโทรมลงอยา่ งรวดเรว็ เกดิ มลพษิ ขนึ้ เกอื บทกุ ดา้ น ผทู้ จ่ี ะไดร้ บั ผลกระทบโดยตรงคอื ชมุ ชนทอี่ ยใู่ กลเ้ คียง
